Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §23.3.59.pr-23.3.59.2

向第三人承诺嫁妆与无效委任的救济

第 3433 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

马尔切鲁斯探讨了设立嫁妆的相关法律问题,涉及向第三人作出给付承诺时丈夫的责任、因法律技术限制导致信托遗赠中委任无效而适用特雷贝利亚努斯决议予以救济,以及误认女奴为自由人而给付嫁妆时的不当得利返还。

[MARCELLUS libro septimo digestorum. ] §23.3.59.prSi mulier ita dotem promiserit: 'decem tibi aut Titio doti erunt', hoc casu dici potest uel Titio dari posse, sed de dote uirum teneri, quemadmodum si Titio iussisset dari.
[马尔切鲁斯,源自《学说汇纂》第七卷] 如果一个妇女这样承诺嫁妆:“十个归你或归蒂蒂乌斯,作为嫁妆”,在这种情况下,可以说,既可以给付给蒂蒂乌斯,但丈夫仍因嫁妆而承担责任,正如她曾命令给付给蒂蒂乌斯一样。
nec mirum, cum etiam promissura uiro dotem possit delegante eo alteri promittere, etsi dici solet alii quam marito dotis nomine mulierem non posse obligari.
这并不奇怪,因为当她行将向丈夫承诺嫁妆时,也可以在丈夫委任下向他人作出承诺,尽管人们常说,除了丈夫之外,妇女不能以嫁妆的名义向他人承担义务。
his enim casibus uiro dos quaeritur.
因为在这些情况下,嫁妆是为丈夫而获取的。
non enim existimabimus illam ita promississe, cum uel de Titii nuptiis cogitaret.
因为我们不认为,她这样承诺时,脑子里还想着与蒂蒂乌斯的婚事。
§23.3.59.1Ex asse heres institutus rogatusque mulieri dodrantem hereditatis restituere iussu eius quod debet doti promisit marito.
一个被指定为全部财产继承人并被要求向一个妇女归还四分之三遗产的人,根据该妇女的命令,将他所欠的债务作为嫁妆向其丈夫作出了承诺。
uereor, non sit obligatus: nam mulieri in hoc tenetur, ut hereditatem restituendo transferat actiones et quas habet et quibus est obstrictus, quas transferre ad alium, quam cui debet fideicommissum, non potest.
我担心,他可能不承担义务:因为他对该妇女承担的义务在于,通过归还遗产来移转他所享有的诉权以及他所承担的诉权,而他不能将这些诉权移转给除对其负有信托遗赠债务的人以外的其他第三人。
aliquis dixerit incerti cum eo agi posse, fideicommissi praestet aestimationem.
有人可能会说,可以因不确定物之诉向他提起诉讼,使他支付信托遗赠的评估价。
huic ego consentire non possum: nam obligari mulieris debitorem ita aequum est, si accipere id ipsum quod ei debetur uir potest.
对此我不能赞同:因为只有在丈夫能够接受那份本应给付给妻子的给付物本身时,女方的债务人以此种方式承担义务才是公正的。
sed ne indotata mulier esse uideatur, dicendum est ipsi mulieri ex Trebelliano restituendam esse partem hereditatis quae ei relicta est, ut ea suo marito pro dote eam solueret, quia et ad eam fideicommissum et onera eius pertinent delegatione propter nimiam suptilitatem et casus necessitatem minime optinente.
但是,为了不使该妇女显得没有嫁妆,应该认为,根据特雷贝利亚努斯元老院议决,留给她的那部分遗产应当归还给该妇女本人,以便她可以将其作为嫁妆支付给她的丈夫,因为信托遗赠及其负担均归属于她,而在极度的繁琐技术性以及本案的必要性下,委任完全不能产生效力。
§23.3.59.2Eius nomine quae libera uidebatur decem in dote dedisti: eo casu habebis condictionem, quo habere potuisses, si mulieris liberae nomine dedisses nec nuptiae secutae essent.
你以一个看似自由的妇女的名义,给付了十个作为嫁妆:在这种情况下,你将享有与你以自由妇女的名义给付而婚姻未随之发生时所能享有的相同的返还不当得利之诉。
si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si ea mente dedisti, ut quandoque secutis nuptiis dos esset.
如果她被解放后结婚,只有在你给付时的意图是一旦日后婚姻发生即作为嫁妆的情况下,该给付才成为嫁妆。
igitur si mulieri donaturus dedisti, dominus condicet, quemadmodum si eum qui sibi donaturus esset mulier ipsam donare iussisset.
因此,如果你给付时是意图向该妇女进行赠与,则其主人将提起返还之诉,正如该妇女如果命令一个行将向其赠与的人直接赠与她本人一样。

词汇与语法注释

  1. 23.3.59.prde dote uirum teneri — 该句意为“丈夫因嫁妆而承担责任”。这表明即使实际给付是向第三人(蒂蒂乌斯)做出的,但在婚姻消灭等情况下,对于嫁妆返还等实质性义务仍由丈夫承担。
  2. 23.3.59.1restituendo transferat actiones et quas habet et quibus est obstrictus — 夺格动名词 'restituendo' 表示手段,意为“通过归还[遗产]”。其后的从句指该继承人所享有的主动债权('quas habet')与所承担的被动债务('quibus est obstrictus')之诉权的概括移转。
  3. 23.3.59.1delegatione ... minime optinente — 表示原因的夺格绝对结构(带有分词 'optinente')。此处的 'delegatio' 是指向丈夫移转信托遗赠请求权以作为嫁妆的委任行为。由于法律理论上的过度繁琐(nimia suptilitas),该委任无法生效,因此须依赖特雷贝利亚努斯决议进行直接的权利移转。
  4. 23.3.59.2mulier ipsam donare iussisset — 阴性单数宾格 'ipsam' 指代主句中的妇女(女奴)。此处 'donare' 接人称宾格,意为“直接向她本人进行赠与”。由于向女奴本人赠与在法律上其所有权归属于其主人,因此这被用作主人享有返还之诉(condictio)权利的类比。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §23.3.59.pr-23.3.59.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:23.3.59.pr-23.3.59.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。