Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §22.5.21.pr-22.5.21.3

证言资格的丧失与证据信凭性的采信标准

第 3274 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

阐述了丧失作证资格的情形、政务官的作证义务、角斗士等证人需经拷问后方可采信的规则,以及在证言不一致时裁判官应当依据证据的可信度而非人数进行判断的原则。

[ARCADIUS qui et CHARISIUS libro singulari de testibus. ] §22.5.21.prOb carmen famosum damnatus intestabilis fit.
[阿尔卡迪乌斯,又名卡里西乌斯,载《论证人》单卷本] 因诽谤性诗歌而被判罪的人,失去作证资格。
§22.5.21.1Illud quoque incunctabile est, ut, si res exigat, non tantum priuati, sed etiam magistratus, si in praesenti sint, testimonium dicant.
以下这点也是毋庸置疑的:如果情况需要,不仅私人,而且政务官(如果他们在场的话)也应当出庭作证。
Item senatus censuit praetorem testimonium dare debere in iudicio adulterii causa.
同样,元老院曾决议,在因通奸而进行的裁判中,裁判官应当出庭作证。
§22.5.21.2Si ea rei condiciosit, ubi harenarium testem uel similem personam admittere cogimur, sine tormentis testimonio eius credendum non est.
如果案件的情况属于我们不得不接纳角斗士或类似人员作为证人的情形,则在没有施加酷刑的情况下,不应当相信其证言。
§22.5.21.3Si testes omnes eiusdem honestatis et existimationis altera negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrit, sequenda sunt omnia testimonia: si uero ex his quidam eorum aliud dixerint, licet impari numero, credendum est id quod naturae negotii conuenit et quod inimicitiae aut gratiae suspicione caret, confirmabitque iudex motum animi sui ex argumentis et testimoniis et quae rei aptiora et uero proximiora esse compererit: non enim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testimoniorum fidem et testimonia, quibus potius lux ueritatis adsistit.
如果所有的证人都具有同等的诚实和名望,且案件的另一性质以及裁判官的判断与这些证言相契合,则应当采信所有的证言;但是,如果他们之中有人说了不同的话,即使人数较少,也应当相信那符合案件性质、且不带有敌意或偏袒嫌疑的证言;裁判官应当根据论据、证言以及他发现的更切合案情且更接近真相的事实,来巩固自己的内心确信;因为不应当看人多数目,而应当看证言的真诚可信度,以及真理之光更加护佑的那些证言。

词汇与语法注释

  1. §22.5.21.printestabilis — 该词通常指无权制作遗嘱或继承遗嘱财产,但在本章“论证人”的具体语境下,它专门指失去出庭作证的资格。
  2. §22.5.21.1ut... testimonium dicant — 由连词 'ut' 引导的这个名词性从句,在此用作句首非人称表达的主语从句,或用作解释指代词 'illud' 具体内容的同格从句。
  3. §22.5.21.3eiusdem honestatis et existimationis — 性质属格。用作主语 'testes omnes' 的表语(补语),在语法结构上省略了系动词(如 'sint' 或 'sunt')。
  4. §22.5.21.3licet impari numero — 让步连词 'licet' 引导夺格名词短语 'impari numero' 的省略表达,意为“即便人数不均等(即人数较少)”。
  5. §22.5.21.3et quae... compererit — 由关系代词 'quae'(中性复数宾格)引导的关系从句,省略了先行词 'ea'。前置词 'ex' 不仅支配前文的 'argumentis' 和 'testimoniis',也同样支配这整个关系从句(或被省略的先行词)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §22.5.21.pr-22.5.21.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:22.5.21.pr-22.5.21.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。