[ULPIANUS libro secundo de officio consulis.
[乌尔比安,载《执政官职责》第二卷。
] §22.3.14.prCirca eum, qui se ex libertinitate ingenuum dicat, referendum est, quis actoris partibus fungatur.
] 关于一个声称自己从释放奴隶身份而为自由人出身的人,应当考虑由谁来承担原告的角色。
et si quidem in possessionem libertinitatis fuit, sine dubio ipsum oportebit ingenuitatis causam agere docereque se ingenuum esse: sin uero in possessione ingenuitatis sit et libertinus esse dicatur, scilicet eius qui ei controuersiam mouet, hoc probare debet qui eum dicit libertum suum: quid enim interest, seruum suum quis an libertum contendat? si quis autem fiducia ingenuitatis suae ultro in se suscipiat probationes ad hoc, ut sententiam ferat pro ingenuitate facientem, hoc est, ingenuum se esse ut pronuntietur, an obtemperare debeat, tractari potest.
如果他确实处于释放奴隶的占有状态,毫无疑问,应当由他自己提起自由人出身的诉讼,并证明自己是自由人出身;但如果他确实处于自由人出身的占有状态,而被他人(当然是指向他提起争议的人)声称为释放奴隶,那么声称他是自己释放奴隶的人必须对此进行证明。 因为某人主张他人是自己的奴隶还是释放奴隶,又有什么区别呢? 但是,如果有人出于对自己自由人出身的信心,为了使判决作出有利于自由人出身的决定(即宣告自己是自由人出身),而自愿承担起举证责任,那么是否应当顺从他的意愿,是可以讨论的。
et non ab re esse opinor morem ei geri probandi se ingenuum et sententiam secundum se dandam, cum nulla captio intercedat iuris.
而且我认为,既然没有法律上的不利后果介入,那么顺从他证明自己是自由人出身的意愿,并作出有利于他的判决,并不是不妥当的。