[IDEM libro singulari de usuris. ] §22.1.17.prCum quidam cauisset se quotannis quincunces usuras praestaturum et, si quo anno non soluisset, tunc totius pecuniae ex die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipulatio commissa esset, diuus Marcus Fortunato ita rescripsit: 'Praesidem prouinciae adi, qui stipulationem, de cuius iniquitate quaestus es, ad modum iustae exactionis rediget'.
[同上,著《利息单卷书》] 当某人约定他每年将支付十二分之五(年利百分之五)的利息,且如果他在某一年未支付,则应支付自借款之日起就全部资金按十二分之六(年利百分之六)计算的利息,并在支付了若干年利息后,不久即发生了约定的违反,神君马可向福尔图纳图斯答复道:“去行省总督那里,他会将你所抱怨的其不公正性的该约定,缩减至公正请求的限度。
haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda res est, ut in futurum dumtaxat ex die cessationis crescat usura.
”该宪令超出了限制的范围:那么该怎么办? 事情应当如此调节,以至于在将来仅自延迟之日起增加利息。
§22.1.17.1Diuus Pius ita rescripsit: 'Parum iuste praeteritas usuras petis, quas omisisse te longi temporis interuallum indicat, qui eas a debitore tuo, ut gratior apud eum uidelicet esses, petendas non putasti'.
神君庇护答复道:“你请求过去的利息是不够公正的,因为漫长的时间间隔表明你已经放弃了它们,显而易见,你为了使自己对债务人更讨好,而认为不应当请求它们。
§22.1.17.2In tacito fideicommisso omne emolumentum heredi auferendum et fisco praestandum diuus Pius rescripsit: ergo et usurarum emolumentum aufertur heredi.
” 神君庇护答复称,在秘密信托(默示信托)中,一切收益皆应从继承人处剥夺并交付予国库:因此,利息的收益也从继承人处剥夺。
§22.1.17.3Si pupillo non habenti tutorem fideicommissum solui non potuit, non uideri moram per heredem factam diuus Pius rescripsit.
如果因没有监护人而无法向被监护人支付信托财产,神君庇护答复称不能认为是由继承人造成了延迟。
ergo nec ei debetur, qui quod rei publicae causa afuit uel ex alia causa iusta impeditus, ex qua restitutio indulgetur, petere non potuit: quid enim potest imputari ei, qui soluere, etiamsi uellet, non potuit? nec simile uideri posse, quod placuit minoribus etiam in his succurri quae non adquisierunt: usurae enim non propter lucrum petentium, sed propter moram soluentium infliguntur.
因此,对于因公不在场或因其他可以获得恢复原状的合理原因而受阻以致无法请求的人,也不应获得此利息:因为对于即使想支付也无法支付的人,能归责于他什么呢? 同样不能认为,决定对未成年人甚至在他们未取得的财产上予以救济是类似的:因为利息的科处并非为了请求人的利益,而是因为支付人的延迟。
§22.1.17.4Ex locato qui conuenitur, nisi conuenerit ut tardius pecuniae illatae usuras deberet, non nisi ex mora usuras praestare debet.
因租赁关系而被起诉之人,除非另有关于对迟延交纳的资金应支付利息的约定,否则非因延迟不得被要求支付利息。
§22.1.17.5Fiscus ex suis contractibus usuras non dat, sed ipse accipit: ut solet a foricariis, qui tardius pecuniam inferunt, item ex uectigalibus.
国库就不属于其自身的合同不支付利息,但其自身收取利息:如同通常向迟延交纳资金的公厕承包商以及从税收中收取那样。
cum autem in loco priuati successit, etiam dare solet.
但是,当国库继承了私人的地位时,其通常也会支付利息。
§22.1.17.6Si debitores, qui minores semissibus praestabunt usuras, fisci esse coeperunt, postquam ad fiscum transierunt, semisses cogendi sunt praestare.
如果支付低于年利百分之六的利息的债务人开始属于国库,在他们转移给国库之后,应被强制支付百分之六的利息。
§22.1.17.7Eos qui ex administratione rerum ciuitatium conueniuntur usuris obnoxios esse satis notum est.
因管理城市事务而被起诉之人应承担利息,这是众所周知的。
idem obseruatur in operum curatoribus, si pecunia apud eos remansit.
在公共工程管理人身上,如果资金留在他们手中,也遵守同样规则。
sed in ea quam redemptoribus commiserunt, etiamsi neglegenter dederint, usura eis remittitur: haec autem ita sunt, si nulla fraus arguitur: alioquin etiam usurae adplicabuntur.
但对于他们委任给承包人的资金,即使他们是由于疏忽而支付的,利息也会对他们予以免除:不过这以未被指控存在欺诈为限;否则,利息也将被附加。
§22.1.17.8Si dies non sit ab his, qui statuas uel imagines ponendas legauerunt, praefinitus, a praeside tempus statuendum est et nisi posuerint heredes, usuras rei publicae usque ad tertiam centesimae pendent.
如果遗赠设立雕像或画像的人未预先确定日期,应由总督确定期限,若继承人未予设立,他们将向城市支付直至百分之一的三分之一(年利百分之四)的利息。