Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §21.1.65.pr-21.1.65.2

奴隶的精神缺陷与重病及新老奴隶的界定

第 3081 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本文讨论了奴隶精神缺陷的具体实例、“重病”的定义,以及区分新手奴隶与熟手奴隶的标准。

[UENULEIUS libro quinto actionum. ] §21.1.65.prAnimi potius quam corporis uitium est, ueluti si ludos adsidue uelit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, siue etiam mendax aut similibus uitiis teneatur.
[维努莱乌斯,著《诉权论》第五卷] 这与其说是身体的缺陷,不如说是精神的缺陷,例如,如果他总是想看演艺,或者热切地凝视画作,又或者他是个说谎者,或受制于类似的缺陷。
§21.1.65.1Quotiens morbus sonticus nominatur, eum significari Cassius ait, qui noceat: nocere autem intellegi, qui perpetuus est, non qui tempore finiatur: sed morbum sonticum eum uideri, qui inciderit in hominem postquam is natus sit: sontes enim nocentes dici.
卡西乌斯说,每当提到“重病”时,其所指的就是会造成危害的疾病。 而造成危害是指那种持久的、而非随时间而结束的疾病。 但是,重病似乎是指人在出生后所患的疾病,因为有害的(sontes)据称就是指造成危害的(nocentes)。
§21.1.65.2Seruus tam ueterator quam nouicius dici potest.
奴隶既可以被称为熟手,也可以被称为新手。
sed ueteratorem non spatio seruiendi, sed genere et causa aestimandum Caelius ait: nam quicumque ex uenalicio nouiciorum emptus alicui ministerio praepositus sit, statim eum ueteratorum numero esse: nouicium autem non tirocinio animi, sed condicione seruitutis intellegi.
但凯里乌斯说,评估熟手奴隶不应根据其服役的时间长短,而应根据其种类和原因;因为,任何从新手奴隶市场购得并被分派了某种职务的人,都立即被列入熟手奴隶之列。 而新手奴隶则是根据其奴役的状态,而非其精神的幼稚来理解的。
nec ad rem pertinere, Latine sciat nec ne: nam ob id ueteratorem esse, si liberalibus studiis eruditus sit.
至于他是否懂拉丁语,这并不重要;因为,如果他接受过自由学科的教育,他便因此成为熟手奴隶。

词汇与语法注释

  1. 65prAnimi potius quam corporis uitium est — 主语的省略。本句没有明示的主语,其主语(奴隶的缺陷 *uitium*)是从前文关于卖方瑕疵担保责任的语境中推定出来的。
  2. 65.1sontes enim nocentes dici — 词源解释。此句采用对格与不定式结构(*sontes ... dici*),表达了卡西乌斯的词源学观点,即 *sons*(有害的、有罪的)与 *nocens*(造成危害的)同义,这也是“重病”(*morbus sonticus*)一词的词源基础。
  3. 65.2ueteratorem non spatio seruiendi, sed genere et causa aestimandum — 动名词与省略。*seruiendi* 是动名词 *seruire* 的属格,修饰 *spatio*(服役的时间)。*aestimandum* 是表示必要性的动形容词,省略了 *esse*,构成了隶属于 *Caelius ait* 的对格与不定式结构。
  4. 65.2nam ob id ueteratorem esse, si liberalibus studiis eruditus sit — 带有条件从句的对格与不定式结构。*ueteratorem esse* 的逻辑主语被省略,根据上下文应补出(该奴隶)。*ob id*(因此)先期指代了随后的条件从句 *si liberalibus studiis eruditus sit*(如果他接受过自由学科的教育)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §21.1.65.pr-21.1.65.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:21.1.65.pr-21.1.65.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。