[UENULEIUS libro quinto actionum. ] §21.1.65.prAnimi potius quam corporis uitium est, ueluti si ludos adsidue uelit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, siue etiam mendax aut similibus uitiis teneatur.
[维努莱乌斯,著《诉权论》第五卷] 这与其说是身体的缺陷,不如说是精神的缺陷,例如,如果他总是想看演艺,或者热切地凝视画作,又或者他是个说谎者,或受制于类似的缺陷。
§21.1.65.1Quotiens morbus sonticus nominatur, eum significari Cassius ait, qui noceat: nocere autem intellegi, qui perpetuus est, non qui tempore finiatur: sed morbum sonticum eum uideri, qui inciderit in hominem postquam is natus sit: sontes enim nocentes dici.
卡西乌斯说,每当提到“重病”时,其所指的就是会造成危害的疾病。 而造成危害是指那种持久的、而非随时间而结束的疾病。 但是,重病似乎是指人在出生后所患的疾病,因为有害的(sontes)据称就是指造成危害的(nocentes)。
§21.1.65.2Seruus tam ueterator quam nouicius dici potest.
奴隶既可以被称为熟手,也可以被称为新手。
sed ueteratorem non spatio seruiendi, sed genere et causa aestimandum Caelius ait: nam quicumque ex uenalicio nouiciorum emptus alicui ministerio praepositus sit, statim eum ueteratorum numero esse: nouicium autem non tirocinio animi, sed condicione seruitutis intellegi.
但凯里乌斯说,评估熟手奴隶不应根据其服役的时间长短,而应根据其种类和原因;因为,任何从新手奴隶市场购得并被分派了某种职务的人,都立即被列入熟手奴隶之列。 而新手奴隶则是根据其奴役的状态,而非其精神的幼稚来理解的。
nec ad rem pertinere, Latine sciat nec ne: nam ob id ueteratorem esse, si liberalibus studiis eruditus sit.
至于他是否懂拉丁语,这并不重要;因为,如果他接受过自由学科的教育,他便因此成为熟手奴隶。