[IDEM libro secundo ad edictum aedilium curulium. ] §21.1.44.prIustissime aediles noluerunt hominem ei rei quae minoris esset accedere, ne qua fraus aut edicto aut iure ciuili fieret: ut ait Pedius, propter dignitatem hominum: alioquin eandem rationem fuisse et in ceteris rebus: ridiculum namque esse tunicae fundum accedere.
[同作者,著《市政官告示注解》第二卷] 市政官们极其公正地不希望一个人附属于价值较低的物品,以免对告示或市民法产生任何欺诈:正如佩迪乌斯所说,这是因为人的尊严:否则,同样的道理也会适用于其他物品:因为如果土地附属于一件长袍,那是荒谬的。
ceterum hominis uenditioni quiduis adicere licet: nam et plerumque plus in peculio est quam in seruo, et nonnumquam uicarius qui accedit pluris est quam is seruus qui uenit.
不过,在人的买卖中,允许附加任何东西:因为通常特有财产中的价值比奴隶本身的价值还要多,而且有时作为附加的从属奴隶,其价值比被出售的那个奴隶还要高。
§21.1.44.1Proponitur actio ex hoc edicto in eum cuius maxima pars in uenditione fuerit, quia plerumque uenaliciarii ita societatem coeunt, ut quidquid agunt in commune uideantur agere: aequum enim aedilibus uisum est uel in unum ex his, cuius maior pars aut nulla parte minor esset, aedilicias actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamuis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius uel turpiter faciendum pronius est.
根据本告示,诉讼是对在买卖中占有最大份额的人提起的,因为奴隶贩子通常以这样一种方式结成合伙关系,即无论他们做什么,似乎都是共同进行的:因为在市政官看来,即使只针对他们中份额较大或不小于任何其他人的一个人提起市政官之诉也是公平的,以免买主被迫与多人诉讼,尽管针对每个合伙人的买受人之诉是按照他们作为合伙人的份额比例提起的:因为那一类人更容易倾向于获取利润或行事卑鄙。
§21.1.44.2In redhibitoria uel aestimatoria potest dubitari, an, quia alienum seruum uendidit, et ob euictionem et propter morbum forte uel fugam simul teneri potest: nam potest dici nihil interesse emptoris sanum esse, fugitium non esse eum, qui euictus sit.
在退货之诉或评估之诉中,可能会产生疑问:是否因为他出卖了人家的奴隶,而可以同时因追夺以及例如疾病或逃亡而承担责任:因为可以说,对于被追夺的奴隶来说,他是健康的还是不是逃亡者,对买主来说毫无利益关系。
sed interfuit emptoris sanum possedisse propter operas, neque ex postfacto decrescat obligatio: statim enim ut seruus traditus est committitur stipulatio quanti interest emptoris.
但是,为了劳务,占有一个健康的奴隶对买主来说曾经是有利益关系的,且债务不因事后的事实而减少:因为一旦奴隶被交付,关于买主利益额的口头协定便立即生效了。