Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §21.1.17.9-21.1.17.20

逃亡奴隶具体案例与告示下的出卖人责任

第 3032 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

文中讨论了关于逃亡奴隶定义的各种具体案例(如逃往庇护所、误认自己为自由人等)及其与浮浪奴隶的区别。后半部分则阐述了市政官告示中对加害责任的理解、特殊限制奴隶的告知义务,以及出卖人言明不履行责任的规定。

[ULPIANUS libro primo ad edictum aedilium curulium. ] §21.1.17.9Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum alterumue promouit uel etiam currere coepit, si dominum sequentem non potest euadere, non esse fugitiuum.
同位作者说,即使是向逃跑迈出一两步或甚至开始奔跑的人,如果他无法逃脱紧随其后的主人,他也不是非逃亡奴隶。
§21.1.17.10Idem recte ait libertatis cuiusdam speciem esse fugisse, hoc est potestate dominica in praesenti liberatum esse.
同位作者正确地说道,逃跑是某种自由的表现,也就是说,目前免受主人的权力支配。
§21.1.17.11Pignori datus seruus debitorem quidem dominum habet, sed si, posteaquam ius suum exercuit creditor, ei se subtraxit, potest fugitiuus uideri.
质押的奴隶确实将主人视为债务人,但如果债权人行使其权利后,奴隶使自己脱离债权人(躲藏起来),则可以被视为逃亡奴隶。
§21.1.17.12Apud Labeonem et Caelium quaeritur, si quis in asylum confugerit aut eo se conferat, quo solent uenire qui se uenales postulant, an fugitiuus sit: ego puto non esse eum fugitiuum, qui id facit quod publice facere licere arbitratur.
在拉贝奥和卡埃利乌斯的著作中讨论了:如果有人逃入庇护所,或前往那些要求将自己出售的人通常聚集的地方,他是否属于逃亡奴隶。 我认为,做自己认为在法律上被允许之事的人,并不是逃亡奴隶。
ne eum quidem, qui ad statuam Caesaris confugit, fugitiuum arbitror: non enim fugiendi animo hoc facit.
我也认为,逃到恺撒雕像前的人,并不是逃亡奴隶,因为他并非抱着逃亡的意图这样做。
idem puto et in eum, qui in asylum uel quod aliud confugit, quia non fugiendi animo hoc facit: si tamen ante fugit et postea se contulit, non ideo magis fugitiuus esse desinit.
对于逃入庇护所或其他地方的人,我也持同样看法,因为他并非抱着逃亡的意图这样做。 然而,如果他事先已经逃跑,事后又前往该地,他并不会因此而不再是逃亡奴隶。
§21.1.17.13Item Caelius scribit placere eum quoque fugitiuum esse, qui eo se conferat, unde eum dominus reciperare non possit, multoque magis illum fugitiuum esse, qui eo se conferat, unde abduci non possit.
同样,卡埃利乌斯写道,人们赞同,前往主人无法将其找回之处的人也是逃亡奴隶,而前往无法将其带离之处的人则更属于逃亡奴隶。
§21.1.17.14Erronem ita definit Labeo pusillum fugitiuum esse, et ex diuerso fugitiuum magnum erronem esse.
拉贝奥将浮浪奴隶定义为“小逃亡奴隶”,相反地,将逃亡奴隶定义为“大浮浪奴隶”。
sed proprie erronem sic definimus: qui non quidem fugit, sed frequenter sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consumptis serius domum redit.
但严格来说,我们将浮浪奴隶定义如下:他虽然并不逃跑,但经常无故游荡,并在琐碎的事情上耗费时间,很晚才回家。
§21.1.17.15Apud Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una claue tota eius habitatio esset, seruus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait.
卡埃利乌斯的著作中写道:对于一个居住在赞助人处的被释自由人的奴隶(其整个住所处于同一把钥匙控制之下),如果他怀着不回到该被释自由人身边的意图,留在被释自由人的住所之外、但处于赞助人的大宅之内,并且躲藏了整整一夜,卡埃利乌斯说他应当被视为逃亡奴隶。
plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscum plurium cellarum iter est, contra placere debere Caelius ait et Labeo probat.
显然,如果该住所没有这种看管,且被释自由人居住在一条供多个房间共同和混杂使用的通道所通往的房间里,卡埃利乌斯说应当赞同相反的观点,且拉贝奥也予以认可。
§21.1.17.16Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum esse et testamento se liberum relictum audisset et in eodem officio permansisset tantumque pro libero se gerere coepisset, hunc non esse fugitiuum: nec enim mentiendo se liberum, inquit, fugitiuus esse coepit, quia sine fugae consilio id fecit.
同位卡埃利乌斯说,被主人派往属州的奴隶,在听说主人已死并在遗言中将他释为自由人后,继续留在原岗位上,仅仅是开始表现得像个自由人,他并不是逃亡奴隶。 因为他说:“他并没有因为谎称自己是自由人而开始成为逃亡奴隶,因为他这样做并没有逃亡的意图。
§21.1.17.17Quod aiunt aediles noxa solutus non sit, sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, hoc est noxali iudicio subiectum non esse: ergo si noxam commisit nec permanet, noxa solutus uidetur.
” 市政官们所说的“未免除加害责任”,应当这样理解:这并不意味着应当宣告他没有犯下任何加害行为,而是指“免除加害责任”,即不受加害诉讼的支配。 因此,如果他犯下了加害行为,但该行为已不存在,他就被视为免除了加害责任。
§21.1.17.18Noxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus.
我们应当将加害责任理解为私法的加害责任,即任何因私法侵权行为(而非公诉罪行)所犯下的行为,并据此提起加害诉讼。 总之,下文对涉及生命刑的犯罪作出了专门规定。
ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre.
而从私法侵权行为中会产生金钱损失,如果有人恰巧不想进行加害引渡,而是选择承担诉讼评估额的话。
§21.1.17.19Si quis talis sit seruus, qui omnino manumitti non possit ex constitutionibus, uel si sub poena uinculorum distractus sit a domino (uel ab aliqua potestate damnatus) uel si exportandus: aequissimum erit etiam hoc praedici.
如果奴隶是根据各种敕令根本无法被释放的奴隶,或者如果是被主人以锁链处罚为条件而卖掉的(或被某种权力机构判决的),又或者如果是应当被驱逐出境的:那么预先对此予以公告将是最公平的。
§21.1.17.20Si quis adfirmauerit aliquid adesse seruo nec adsit, uel abesse et adsit, ut puta si dixerit furem non esse et fur sit, si dixerit artificem esse et non sit: hi enim, quia quod adseuerauerunt non praestant, aduersus dictum promissumue facere uidentur.
如果有人声称奴隶具有某种品质而实际上没有,或者声称没有而实际上有,例如,如果他说奴隶不是小偷而他实际上是小偷,如果他说他是手艺人而他实际上不是:因为这些人没有履行他们所断言的事情,所以被视为违反了言明或承诺。

词汇与语法注释

  1. §21.1.17.9nec eum... non esse — 双重否定(nec... non)产生肯定意义(即:是逃亡奴隶)。它是主句支配动词 "ait" 引导的“对格加不定式”结构的一部分,意为“即使只迈出一两步的人也不是非逃亡奴隶”(即:他确实是逃亡奴隶)。
  2. §21.1.17.10fugisse — 完成时不定式作名词性使用,作为不定式 "esse" 的主语,意为“逃跑这一行为”或“已经逃跑”。
  3. §21.1.17.15liberti... seruus — 属格名词短语 "liberti apud patronum habitantis" 修饰主语 "seruus"(居住在赞助人处的被释自由人的奴隶),构成所有格属格。整个句子形成了带有长修饰语的主语-动词结构(seruus ... fuit ... et ... oblituit)。
  4. §21.1.17.17ut non hoc debeat pronuntiari... sed illud — 由连词 "ut" 引导的结果从句(或名词性从句),对比了主格指示代词 "hoc"(同位语修饰对格不定式从句 "nullam eum noxam commississe")与 "illud"(同位语修饰 "noxa solutum esse...")。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §21.1.17.9-21.1.17.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:21.1.17.9-21.1.17.20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。