Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §2.14.30.pr-2.14.30.2

不起诉约定与奴隶问答契约引发的抗辩

第 396 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了家子约定不起诉时的效力、通过奴隶进行的问答契约如何构成对原债务人的抗辩之要件,以及在附条件的问答契约未成就时,抗辩是否适用。

[GAIUS libro primo ad edictum prouinciale. ] §2.14.30.prIn persona tamen filii familias uidendum est, ne aliquando, et si pactus sit ne ageret, ualeat pactio: quia aliquando filius familias habet actionem, ueluti iniuriarum.
[盖尤斯著《地方告示注解》第一卷] 然而,在关于家子的身分方面,必须考虑的是,即使他已约定不起诉,该约定是否有时仍不具有效力;因为家子有时确实拥有诉权,例如因侵辱而产生的诉权。
sed cum propter iniuriam filio factam habeat et pater actionem, quin pactio filii nocitura non sit patri agere uolenti, dubitari non oportet.
但是,既然由于对儿子造成的侵辱,父亲也拥有诉权,那么儿子的约定绝不会对想要起诉的父亲造成损害,这是毋庸置疑的。
§2.14.30.1Qui pecuniam a seruo stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conuenti summoueri et possit et debeat, quia pactus uideatur, ne a Titio petat, quaesitum est.
对于从奴隶处以问答契约约定了提提乌斯欠自己的金钱的人,如果他向提提乌斯索债,是否因其似乎已约定不向提提乌斯索债,从而能够且应该被已达之约定的抗辩所排除,对此曾有疑问。
Iulianus ita summouendum putat, si stipulatori in dominum istius serui de peculio actio danda est, id est si iustam causam intercedendi seruus habuit, quia forte tantandem pecuniam Titio debuit: quod si quasi fideiussor interuenit, ex qua causa in peculium actio non daretur, non esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo modo prohiberi eum debere, si eum seruum liberum esse credidisset.
尤里安认为,只有当针对该奴隶的主人的特有财产之诉应被授予问答契约债权人时,也就是说,如果奴隶有介入的合法原因(因为也许他恰好欠提提乌斯同等数额的金钱),他才应该以此种方式被排除;但如果奴隶是作为保证人介入,且基于此原因不会授予特有财产之诉,则不应阻止债权人向提提乌斯索债;同样地,如果他曾相信该奴隶是自由人,则绝不应禁止他索债。
§2.14.30.2Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conuenti et possim et debeam summoueri? et magis est exceptionem non esse opponendam.
如果我从你处附条件地以问答契约约定了提提乌斯无条件欠我的债务:在条件未成就时,如果向提提乌斯索债,我是否能够且应该被已达之约定的抗辩所排除? 更可取的是,该抗辩不应被提起。

词汇与语法注释

  1. §2.14.30.pruidendum est, ne aliquando ... ualeat pactio — 连词 ne 与无人称表达 uidendum est(必须考虑)连用,引导一个表示“是否不”(whether... not)的疑问或疑虑。因此,此处意为“必须考虑该约定是否有时不具有效力”,随后的 quia 从句则解释了在某些特定情况下(如侵辱之诉)它实际上是有效的。
  2. §2.14.30.prquin pactio filii nocitura non sit — 在被否定的无人称表达 dubitari non oportet(不应怀疑)所引导的 quin 从句中,包含了否定词 non,整句通过双重否定表达了强烈的确定性:“毋庸置疑,儿子的约定不会造成损害”。
  3. §2.14.30.1ita summouendum putat, si — 指示副词 ita 与条件从句 si 相呼应,表示限制性条件(“只有在……的情况下”)。这起到了严格限定尤里安认为应被抗辩所排除之情形的作用。
  4. §2.14.30.1quo minus a Titio petat — 在表示阻碍或禁止的动词(此处为被动型动抗式动词的否定 non esse inhibendum,“不应被阻止”)之后,使用 quo minus 加虚拟式,表示“免于/不去做某事”(“阻止债权人向提提乌斯索债”)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §2.14.30.pr-2.14.30.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.14.30.pr-2.14.30.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。