Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §2.14.27.pr-2.14.27.10

共同债权人与保证人间协议的效力及不法协议

第 393 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗详细探讨了共同债权人之一与债务人之间不请求协议的效力、协议对保证人的适用、协议的事后变更及其法律效果、包含不法原因协议的无效性,以及在选择之债或概括之债中协议的效力范围等问题。

[PAULUS libro tertio ad edictum. ]
[保罗著《告示注解》第三卷] 如果合伙银钱商中的一人与债务人达成了协议,该抗辩是否也对另一人产生不利影响?
§2.14.27.prSi nnus ex argentariis sociis cum debitore pactus sit, an etiam alteri noceat exceptio? Neratius Atilicinus Proculus, nec si in rem pactus sit, alteri nocere: tantum enim constitutum, ut solidum alter petere possit.
内拉蒂乌斯、阿蒂利基努斯、普罗库鲁斯认为,即使他是对物达成协议,也不对另一人产生不利影响:因为只是规定了,另一人可以请求全部。
idem Labeo: nam nec nouare alium posse, quamuis ei recte soluatur: sic enim et his, qui in nostra potestate sunt, recte solui quod crediderint, licet nouare non possint.
拉贝奥也持相同看法:因为他人不能更改债,尽管向他履行给付是合法的:因为同样地,对于那些在我们的权力之下的人,对于他们所信托之物,履行给付是合法的,尽管他们不能更改债。
quod est uerum.
这是正确的。
idemque in duobus reis stipulandi dicendum est.
同样的话也适用于两个共同债权人。
§2.14.27.1Si cum reo ad certum tempus pactio facta sit, ultra neque reo neque fideiussori prodest.
如果与债务人就特定期间达成了协议,则该协议超出该期间后对债务人和保证人都无益。
quod si sine persona sua reus pepigerit, ne a fideiussore petatur, nihil id prodesse fideiussori quidam putant, quamquam id rei intersit: quia ea demum competere ei debeat exceptio, quae et reo.
但是,如果主债务人脱离其自身人身,约定不得向保证人请求,一些人认为这在任何方面都对保证人无益,尽管这关系到主债务人的利益:因为保证人最终应当仅享有与主债务人相同的抗辩。
ego didici prodesse fideiussori exceptionem: non sic enim illi per liberam personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli uidemur.
我曾学到,该抗辩确实对保证人有益:因为我们不认为这是通过一个自由人替他取得权利,而是认为顾及了达成协议的人自身的利益。
quo iure utimur.
这就是我们所采用的法律。
§2.14.27.2Pactus, ne peteret, postea conuenit ut peteret: prius pactum per posterius elidetur, non quidem ipso iure, sicut tollitur stipulatio per stipulationem, si hoc actum est, quia in stipulationibus ius continetur, in pactis factum uersatur: et ideo replicatione exceptio elidetur.
在达成不请求的协议之后,双方又约定可以请求:先前的协议即被后来的协议所推翻,但并非在法律上当然推翻,这不同于如果当事人有此意图,口头宽免因口头宽免而消灭,因为在口头宽免中包含着法律,而在协议中涉及的是事实:因此,抗辩被再抗辩所推翻。
eadem ratione contingit, ne fideiussoribus prius pactum prosit.
基于同样的理由,先前的协议也对保证人无益。
sed si pactum conuentum tale fuit, quod actionem quoque tolleret, uelut iniuriarum, non poterit, postea paciscendo ut agere possit, agere: quia et prima actio sublata est et posterius pactum ad actionem parandam inefficax est: non enim ex pacto iniuriarum action nascitur, sed ex contumelia.
但是,如果达成的协议是那种也消灭诉权性质的协议,例如关于不法侵害的诉,那么此后即使通过约定可以起诉,也无法起诉:因为第一个诉权已经被消灭,而随后的协议对于产生诉权是无效的:因为不法侵害之诉并非产生于协议,而是产生于侮辱。
idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ex nouo pacto prior obligatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad nouum contractum.
在诚信合同中我们也应这样说,如果达成的协议消灭了全部债务,例如买卖合同:因为先前的债务并不因新的协议而复活,但该协议将有助于成立一个新的合同。
quod si non ut totum contractum tolleret, pactum conuentum intercessit, sed ut imminueret, posterius pactum potest renouare primum contractum.
但是,如果介入的协议不是为了消灭整个合同,而是为了减少它,那么随后的协议可以使第一个合同复活。
quod et in specie dotis actionis procedere potest.
这在嫁妆还还之诉的案件中也可以适用。
puta pactam mulierem, ut praesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad ius suum.
假设女方约定在当日返还嫁妆,随后又约定在法律给予她的期限内返还嫁妆:嫁妆将开始恢复其自身的法律状态。
nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius, quod lex naturae eius tribuit, de dote actio redit, non fit causa dotis deterior, sed formae suae redditur.
不能说通过协议使嫁妆的条件变差:因为每当嫁妆之诉恢复到其性质所赋予的法律状态时,嫁妆的状况并未变差,而是恢复了其原本的形式。
haec et Scaeuolae nostro placuerunt.
这些也得到了我们的斯凯沃拉的赞同。
§2.14.27.3Illud nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur: quamuis si quis paciscatur ne depositi agat, ui ipsa id pactus uideatur, ne de dolo agat: quod pactum proderit.
不能通过任何协议来免除恶意责任:尽管如果有人约定不起诉寄托之诉,那么从该行为本身的性质来看,他似乎也约定了不起诉恶意之诉:这一协议是有益的。
§2.14.27.4Pacta, quae turpem causam continent, non sunt obseruanda: ueluti si paciscar ne furti agam uel iniuriarum, si feceris: expedit enim timere furti uel iniuriarum poenam: sed post admissa haec pacisci possumus.
包含不法原因的协议不应被遵守:例如,如果我约定“即使你实施了盗窃或不法侵害,我也不起诉你”;因为害怕盗窃或不法侵害的惩罚是有益的:但在这些行为发生之后,我们可以达成协议。
item ne experiar interdicto unde ui, quatenus publicam causam contingit, pacisci non possumus.
同样,关于不对强占占有令状(unde vi)进行诉讼的约定,只要涉及公益,我们就不能达成协议。
et in summa, si pactum conuentum a re priuata remotum sit, non est seruandum: ante omnia enim animaduertendum est, ne conuentio in alia re facta aut cum alia persona in alia re aliaue persona noceat.
总之,如果达成的协议脱离了私法事务,就不应当遵守:因为首先应当注意的是,在另一件事中或与另一个人达成的协议,不应在另一件事中或对另一个人产生不利影响。
§2.14.27.5Si cum decem mihi deberes, pepigero, ne a te uiginti petam: in decem prodesse tibi pacti conuenti uel doli exceptionem placet.
如果你欠我十,而我约定不向你请求二十:在十的范围内,双方同意的抗辩或恶意的抗辩对你是有益的。
item si cum uiginti deberes, pepigerim, ne decem petam: efficeretur per exceptionem mihi opponendam, ut tantum reliqua decem exigere debeam.
同样,如果你欠我二十,而我约定不向你请求十:通过向我提出的抗辩,其结果是我只能要求剩余的十。
§2.14.27.6Sed si stipulatus decem aut Stichum de decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exceptionem pacti conuenti in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione unius rei tota obligatio solueretur, ita pacto quoque conuento de una re non petenda interposito totam obligationem summoueri.
但如果我约定给付十或奴隶斯蒂克斯,并且就十约定了不请求,而我请求斯蒂克斯或十:双方同意的协议抗辩将阻却全部请求:因为正如通过对一件物履行、请求和免除债,整个债务就得以消灭一样,通过就不请求一件物而达成的协议,整个债务也同样被排除。
sed si id actum inter nos sit, ne decem mihi, sed Stichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda.
但是,如果我们之间达成了“不向我给付十,而是给付斯蒂克斯”的协议:我可以有效地请求给付斯蒂克斯,且不能提出任何抗辩。
idem est et si de Sticho non petendo conuenerit.
如果约定不请求斯蒂克斯,也是同样的道理。
§2.14.27.7Sed si generaliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam.
但是,如果你概括地欠我一个奴隶,而我约定不请求斯蒂克斯:如果我请求斯蒂克斯,将向我提出协议抗辩,但如果我请求另一个奴隶,我的请求就是合法的。
§2.14.27.8Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex co, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmodum si conuenerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est.
同样,如果约定不请求遗产,而我作为继承人请求个别物:根据达成的协议,应当适用协议抗辩,就像如果约定不请求土地而我请求用益权,或者不请求船只或建筑物而它们被拆毁后我请求个别材料一样:除非特别另有约定。
§2.14.27.9Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pactione id actum uidetur, ne peteretur.
如果口头免除无效,则通过默示协议,应视为约定了不予请求。
§2.14.27.10Seruus hereditarius heredi post adituro nominatim pacisci non potest, quia nondum is dominus sit: sed si in rem pactum conuentum factum sit, heredi adquiri potest.
遗产中的奴隶不能指名地为随后将接受继承的继承人达成协议,因为该继承人还不是所有人:但如果达成了对物协议,则可以为继承人取得利益。

词汇与语法注释

  1. §2.14.27.prnec si in rem pactus sit — 解释了即使是“对物”(in rem)的协议,也不对其他共同债权人产生不利影响。这讨论了共同债权关系中的例外处理,因为协议通常分为仅对债权人个人有效的对人协议(in personam)和影响债权本身的对物协议(in rem)。
  2. §2.14.27.1non sic enim illi per liberam personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli uidemur — 使用比较句式 `non sic... quam...` 解释了为什么保证人受益于该抗辩:这不是通过“第三人(自由人)取得权利”,而是为了“顾及达成协议的主债务人自身的利益”。`consuli` 是受动不定词,取决于 `uidemur`。
  3. §2.14.27.2incipiet dos redire ad ius suum — 这里的 `ius suum` 指的是“它原本的法律状态”,表示因协议而改变的给付期日再次恢复到法律规定的状态。
  4. §2.14.27.6acceptilatione unius rei — 在选择之债中,正如对其中一项给付物的履行、请求和债务免除(acceptilatio)会消灭整个债务一样,不请求其中一项的协议也同样适用于全部债务。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §2.14.27.pr-2.14.27.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.14.27.pr-2.14.27.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。