[POMPONIUS libro uicesimo primo ad Sabinum.
[蓬波尼乌斯,《萨宾评注》第二十一卷。
] §19.5.26.prSi tibi scyphos dedi, ut eosdem mihi redderes, commodati actio est: si, ut pondus argenti redderes quantum in illis esset, tantidem ponderis petitio est per actionem praescriptis uerbis, tam boni tamen argenti, quam illi scyphi fuerunt: sed si ut uel hos scyphos uel ut eiusdem ponderis argentum dares, conuenit, dicendum est, si quidem tua est electio, scyphos statim tuos fieri et te mihi dare aut scyphos aut argentum utrum malis: quod si mihi permissum est eligere, scyphi tui non fient antequam dixero me eos habere nolle.
] 如果我把杯子给你,以便你向我返还原物,则有使用借贷之诉;如果为了让你返还杯中所含同等重量的银子,则可通过规定言词之诉请求同等重量的银子,但银子的品质应与那些杯子的一样好;但是,如果约定由你提供这些杯子或同等重量的银子,则必须指出,如果选择权在你,杯子立即成为你的财产,而你必须向我提供杯子或银子,无论你更喜欢哪一个;而如果选择权归我,则在我声明不愿要这些杯子之前,它们不会成为你的财产。
§19.5.26.1Quod kalendis [Ianuariis?] dari solet medicis et artificibus, non est merces: itaque si quid in hisce ministeriis aliter fiat quam conuenit, non ex locato, sed in factum actio dabitur.
在[一月? ]朔日习惯上给付给医生和工匠的,并非工资;因此,如果在这些服务中发生与约定不同的情况,将不提起租赁之诉,而提起事实之诉。