[POMPONIUS libro uicesimo primo ad Sabinum. ] §19.5.26.prSi tibi scyphos dedi, ut eosdem mihi redderes, commodati actio est: si, ut pondus argenti redderes quantum in illis esset, tantidem ponderis petitio est per actionem praescriptis uerbis, tam boni tamen argenti, quam illi scyphi fuerunt: sed si ut uel hos scyphos uel ut eiusdem ponderis argentum dares, conuenit, dicendum est, si quidem tua est electio, scyphos statim tuos fieri et te mihi dare aut scyphos aut argentum utrum malis: quod si mihi permissum est eligere, scyphi tui non fient antequam dixero me eos habere nolle.
[폼포니우스, 『사비누스 주해』 제21권으로부터] 만약 내가 당신에게 잔들을 주면서 그것들을 나에게 그대로 돌려주도록 했다면, 사용대차의 소송이 인정된다. 만약 그 잔들에 포함된 만큼의 은의 무게를 돌려주도록 했다면, 처방문구가 있는 소송을 통해 동등한 무게를 청구할 수 있으나, 다만 그 은은 그 잔들이었던 것만큼 양질이어야 한다. 그러나 만약 이 잔들이나 혹은 같은 무게의 은 중 하나를 당신이 주기와 같이 합의되었다면, 만약 선택권이 당신에게 있는 한 잔들은 즉시 당신의 소유가 되며 당신은 잔과 은 중 선호하는 쪽을 나에게 주어야 한다고 말해야 한다. 반면에 만약 나에게 선택권이 허락되어 있다면, 내가 그 잔들을 갖기를 원하지 않는다고 말하기 전에는 잔들이 당신의 소유가 되지 않는다.
§19.5.26.1Quod kalendis [Ianuariis?] dari solet medicis et artificibus, non est merces: itaque si quid in hisce ministeriis aliter fiat quam conuenit, non ex locato, sed in factum actio dabitur.
[1월?] 초하루에 의사나 장인들에게 제공되는 것이 관례인 것은 보수가 아니다. 따라서 이러한 서비스에서 합의된 것과 다르게 일이 행해진다면, 임대차에 기한 소송이 아니라 사실관계에 기한 소송이 제기될 것이다.