Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §19.2.31.pr

代替物混同运输中的所有权移转与沉船责任

第 2852 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

针对多人将谷物混合装入萨乌菲乌斯船中并在向一人归还后船只沉没的案例,本段讨论了代替物租赁和寄托中所有权的转移与债权关系的产生,并判定“夺取载货之诉”不适用以及船员无过错。

[IDEM libro quinto digestorum a Paulo epitomatorum. ] §19.2.31.prIn nauem Saufeii cum complures frumentum confuderant, Saufeius uni ex his frumentum reddiderat de communi et nauis perierat: quaesitum est, an ceteri pro sua parte frumenti cum nauta agere possunt oneris auersi actione.
[同上,摘自保罗缩编的《学说汇纂》第五卷] 若干人将谷物混合装入萨乌菲乌斯的船中,萨乌菲乌斯从共有的谷物中向其中一人归还了谷物,随后船只沉没。 现问:其他人是否可以就其谷物的份额,以“夺取载货之诉”向船员提起诉讼?
respondit rerum locatarum duo genera esse, ut aut idem redderetur (sicuti cum uestimenta fulloni curanda locarentur) aut eiusdem generis redderetur (ueluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, ut anuli): ex superiore causa rem domini manere, ex posteriore in creditum iri.
答:租赁物有两种:要么归还原物(如将衣服交给漂洗工清洗而租赁时),要么归还同种之物(如将未加工的银交给工匠以制作器皿,或将金交给工匠以制作戒指)。 在前一种情况下,物仍属于所有者;在后一种情况下,则转为债权关系。
idem iuris esse in deposito: nam si quis pecuniam numeratam ita deposuisset, ut neque clusam neque obsignatam traderet, sed adnumeraret, nihil aliud eum debere apud quem deposita esset, nisi tantundem pecuniae solueret.
寄托中也有同样的法律原则:因为如果有人寄托了数好的金钱,既没有封存也没有盖印交付,而是直接数点,那么受托人除了偿还等额的金钱外,不承担其他任何义务。
secundum quae uideri triticum factum Saufeii et recte datum.
根据这些,小麦似乎已成为萨乌菲乌斯的财产,并已被正当地给付。
quod si separatim tabulis aut heronibus aut in alia cupa clusum uniuscuiusque triticum fuisset, ita ut internosci posset quid cuiusque esset, non potuisse nos permutationem facere, sed tum posse eum cuius fuisset triticum quod nauta soluisset uindicare.
但是,如果每个人的小麦是用隔板、筐子或在其他桶中分开封存的,以便能够分辨出是谁的小麦,那么我们就不能进行替代,而此时,船员所给付的小麦的原所有者就可以提起追回之诉。
et ideo se improbare actiones oneris auersi: quia siue eius generis essent merces, quae nautae traderentur, ut continuo eius fierent et mercator in creditum iret, non uideretur onus esse auersum, quippe quod nautae fuisset: siue eadem res, quae tradita esset, reddi deberet, furti esse actionem locatori et ideo superuacuum esse iudicium oneris auersi.
因此,他不赞同提起夺取载货之诉:因为如果交付给船员的商品属于使其立即成为其所有、而商人则转为债权人的种类,那么货物就不能被视为被夺取,因为这本属于船员;而如果应当归还所交付的原物,则出租人享有窃盗之诉,因此夺取载货之诉的审判是多余的。
sed si ita datum esset, ut in simili re solui possit, conductorem culpam dumtaxat debere (nam in re, quae utriusque causa contraheretur, culpam deberi) neque omnimodo culpam esse, quod uni reddidisset ex frumento, quoniam alicui primum reddere eum necesse fuisset, tametsi meliorem eius condicionem faceret quam ceterorum.
但如果是为了可以用同等之物偿还而交付,则承租人仅对过错承担责任(因为在为了双方利益而缔结的契约中,应对过错承担责任),且他从谷物中向一人归还绝非过错,因为他必须首先向某人归还,即使这使该人的处境好于其他人。

词汇与语法注释

  1. 19.2.31.prin creditum iri — 对比衣服的清洗(特定物)与贵金属的加工(代替物),说明在后者中所有权转移给受托人,委托人仅获得接收同种之物的债权(creditum),此处使用将来被动不定式(iri 搭配目的分词 creditum)表示“进入债权关系”。
  2. 19.2.31.prpermutationem — 这里的 permutatio 并非指通常的“易货契约”,而是指由于不同所有者的谷物发生混和(confusio)而导致的、从个别所有权向共有权或代替物的转变(混和与替代)。
  3. 19.2.31.practiones oneris auersi — 指“针对被夺取或侵占之载货的诉讼”。如果谷物因混和而成为船长的财产,则不构成侵占“他人的载货”;如果是分开保管的,则适用“窃盗之诉(actio furti)”;因此,无论在哪种情况下,这一特殊诉讼都被认为是不合适或多余的(supervacuum)。
  4. 19.2.31.prnamet si — 抄本中的笔误,应为 nam etsi(“因为,即使……”)或让步连词 tametsi(“虽然……”)。它引导一个让步逻辑:即使船长首先向特定的一人归还而使其处境优于他人,这也是不可避免的,不构成过错(culpa)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §19.2.31.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:19.2.31.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。