[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad edictum. ] §19.2.13.prItem quaeritur, si cisiarius, id est carucharius, dum ceteros transire contendit, cisium euertit et seruum quassauit uel occidit.
[乌尔比安,《告示注解》第32卷] 同样,人们问:如果双轮轻便马车夫,即四轮马车夫,在力图超越他人时,倾覆了马车并致使奴隶受伤或死亡。
puto ex locato esse in eum actionem: temperare enim debuit: sed et utilis Aquiliae dabitur.
我认为,基于租赁可对他提起诉讼,因为他本应克制;但也将给予准阿奎利亚法诉讼。
§19.2.13.1Si nauicularius onus Minturnas uehendum conduxerit et, cum flumen Minturnense nauis ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in ostio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius? Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si minus idoneae naui, tunc ex locato agendum.
如果船主承揽了运往敏图尔奈的货物,而在该船无法驶入敏图尔奈河时,他将货物转运到另一艘船上,而该船在河口失事,那么第一位船主是否要承担责任? 拉贝奥认为,如果他没有过失,则不承担责任;但如果他是在所有人反对的情况下,或者在不适当的时间,或者转运到了较不适宜的船上,则应当基于租赁提起诉讼。
§19.2.13.2Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem immiserit et tempestate orta temperare non potuerit et nauem perdiderit, uectores habebunt aduersus eum ex locato actionem.
如果船长在没有舵手的情况下将船驶入河流,遇上风暴无法控制而导致船只失事,乘船者将基于租赁对他享有诉权。
§19.2.13.3Si quis seruum docendum conduxerit eumque duxerit peregre et aut ab hostibus captus sit aut perierit, ex locato esse actionem placuit, si modo non sic conduxit, ut et peregre duceret.
如果有人雇佣了一名奴隶进行教学,并将其带往国外,而奴隶被敌人俘虏或死亡,只要他雇佣时并非约定也可以带往国外,那么已达成共识:存在基于租赁的诉权。
§19.2.13.4Item Iulianus libro octagensimo sexto digestorum scripsit, si sutor puero parum bene facienti forma calcei tam uehementer ceruicem percusserit, ut ei oculus effunderetur, ex locato esse actionem patri eius: quamuis enim magistris leuis castigatio concessa sit, tamen hunc modum non tenuisse: sed et de Aquilia supra diximus.
同样,尤里安在《学说汇纂》第86卷中写道:如果鞋匠因为徒弟男孩做得不够好,用鞋楦猛烈击打其颈部,以致其眼睛被击出,则该男孩的父亲享有基于租赁的诉权;因为虽然教师被允许进行轻微的惩戒,但此人并未能保持这一限度;不过关于阿奎利亚法,我们上面也已经说过。
iniuriarum autem actionem competere Iulianus negat, quia non iniuriae faciendae causa hoc fecerit, sed praecipiendi.
尤里安否认可以适用侵害罪诉讼,因为他做这件事并不是为了施加侵害,而是为了传授技艺。
§19.2.13.5Si gemma includenda aut insculpenda data sit eaque fracta sit, si quidem uitio materiae factum sit, non erit ex locato actio, si imperitia facientis, erit.
如果交付宝石是为了镶嵌或雕刻,而它碎裂了:如果是由于材料本身的缺陷造成的,则不享有基于租赁的诉权;如果是由于制作人的无能,则享有。
huic sententiae addendum est, nisi periculum quoque in se artifex receperat: tunc enim etsi uitio materiae id euenit, erit ex locato actio.
对此观点必须补充一点:“除非手艺人也自己承担了风险”;因为在此情况下,即使是由于材料本身的缺陷造成的,也享有基于租赁的诉权。
§19.2.13.6Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere.
如果漂洗工接受了衣服进行整理,而老鼠咬坏了它们,他将基于租赁承担责任,因为他应当防范此事。
et si pallium fullo permutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit.
如果漂洗工调换了斗篷,将他人的斗篷给了另一个人,即使他是在不知情的情况下做的,也将基于租赁诉讼承担责任。
§19.2.13.7Exercitu ueniente migrauit conductor, dein de hospitio milites fenestras et cetera sustulerunt.
军队到来时,承租人搬走了,随后士兵从住所拿走了窗户等物品。
si domino non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo autem, si resistere potuit et non resistit, teneri ait, quae sententia uera est.
如果他没有通知所有人就搬走,他将基于租赁承担责任;但拉贝奥认为,如果他能够抵抗而没有抵抗,则应承担责任,这一观点是正确的。
sed et si denuntiare non potuit, non puto eum teneri.
但即使他无法通知,我认为他也不承担责任。
§19.2.13.8Si quis mensuras conduxerit easque magistratus frangi iusserit, si quidem iniquae fuerunt, Sabinus distinguit, utrum scit conductor an non: si scit, esse ex locato actionem, si minus, non.
如果有人租用了度量衡具,而官吏下令将其砸毁:如果它们确实是不公允的,萨宾区分了承租人是否知情:如果知情,则存在基于租赁的诉权;如果不知情,则没有。
quod si aequae sunt, ita demum eum teneri, si culpa eius id fecit aedilis.
但如果是公允的,则只有在市政官因其过失而这样做时,他才承担责任。
et ita Labeo et Mela scribunt.
拉贝奥和梅拉也这样写道。
§19.2.13.9Duo rei locationis in solidum esse possunt.
租赁的两个当事人可以承担连带的全部债务。
§19.2.13.10Si lege operis locandi comprehensum esset, ut, si ad diem effectum non esset, relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si eadem lege relocatum esset: nec ante relocari id potest, quam dies efficiendi praeterisset.
如果在发包工程的条款中规定,若到期未完工,则允许重新转包,那么除非按相同的条款重新转包,否则先先前承揽人将不基于租赁承担责任;且在完工期限届满之前,不得重新转包。
§19.2.13.11Qui impleto tempore conductionis remansit in conductione, non solum reconduxisse uidebitur, sed etiam pignora uidentur durare obligata.
在租赁期限届满后仍继续承租的人,不仅被视为已重新承租,而且担保物也被视为继续有效。
sed hoc ita uerum est, si non alius pro eo in priore conductione res obligauerat: huius enim nouus consensus erit necessarius.
但这仅在先前租赁中没有他人为其提供担保物的情况下才适用,因为此时需要该他人的重新同意。
eadem causa erit et si rei publicae praedia locata fuerint.
如果租赁的是公共土地,也将适用同样的法理。
quod autem diximus taciturnitate utriusque partis colonum reconduxisse uideri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, uideantur eandem locationem renouasse, non etiam in sequentibus annis, etsi lustrum forte ab initio fuerat conductioni praestitutum.
至于我们所说的因双方当事人的沉默,佃农被视为重新承租,应当这样理解:他们被视为在他们保持沉默的该年内更新了同一租赁,而不是在随后的几年中也更新,即使最初租赁可能约定了五年期限。
sed et si secundo quoque anno post finitum lustrum nihil fuerit contrarium actum, eandem uideri locationem in illo anno permansisse: hoc enim ipso, quo tacuerunt, consensisse uidentur.
但是,如果在五年期限届满后的第二年也未采取相反的行为,则视为同一租赁在该年中继续存在;因为正是凭借他们保持沉默这一事实,他们被视为已达成一致。
et hoc deinceps in unoquoque anno obseruandum est.
此规则在随后的每一年中都应当遵守。
in urbanis autem praediis alio iure utimur, ut, prout quisque habitauerit, ita et obligetur, nisi in scriptis certum tempus conductioni comprehensum est.
然而,在都市不动产中,我们适用不同的法律规则:即每个人根据其居住的实际情况承担义务,除非书面契约中包含了确定的租赁期限。