Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §18.7.7.pr

居住禁止特约的违反与违约金请求

第 2760 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述在不得留在意大利的条件下售出的奴隶,在其违反条件时请求违约金的可行性,并区分了卖方的正当利益(基于同情的关切)与单纯的惩罚欲求。

[IDEM libro decimo quaestionum. ] §18.7.7.prSeruus ea lege ueniit, ne in Italia esset: quod si aliter factum esset, conuenit citra stipulationem, ut poenam praestaret emptor.
[同上,于《解析集》第十卷] 一奴隶在不得留在意大利的条件下被售出:并约定,若情况相反,买方应在无口头协定的情况下支付违约金。
uix est, ut eo nomine uindictae ratione uenditor agere possit, acturus utiliter, si non seruata lege in poenam quam alii promisit inciderit.
卖方几乎不可能仅因惩罚的缘故而以此名义提起诉讼,但如果因上述条件未被遵守,导致其陷入他曾承诺向他人支付的违约金中,他将能有效提起诉讼。
huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non rei persecutio est.
由此得出的结论是,他只有在被迫向他人支付的限度内方可提起诉讼:因为超出该限度的任何部分皆属罚金,而非恢复原状。
quod si, ne poenae causa exportaretur, conuenit, etiam affectionis ratione recte agetur.
但如果是为了不让奴隶因受惩罚而被运送出境而做出的约定,则基于同情亦可正当提起诉讼。
nec uidentur haec inter se contraria esse, cum beneficio adfici hominem intersit hominis: enimuero poenae non inrogatae indignatio solam duritiam continet.
这些规则之间似乎并无矛盾,因为对一个人来说,另一个人获得恩惠是符合其利益的;事实上,对未施加惩罚的愤慨仅包含冷酷。

词汇与语法注释

  1. §18.7.7.pruix est, ut — 无人称表达 `uix est` 后接带虚拟语气之 `ut` 子句的结构,意为“几乎不可能……”或“极难……”。
  2. §18.7.7.practurus utiliter — 省略了系动词(如 `est` 或 `esset`)的将来主动分词 `acturus` 作为条件从句 `si... inciderit` 的主句。`utiliter agere` 意为“有效提起诉讼”。
  3. §18.7.7.prhominem intersit hominis — 无人称动词 `interest`(此处为虚拟语气 `intersit`)的结构,其后接表示相关人员的属格 `hominis`(对人而言)以及作为主语的“对格+不定式”结构 `beneficio adfici hominem`(人获得恩惠)。两个不同格的 `homo`(对格 `hominem` 与属格 `hominis`)并置,凸显了人道主义修辞,即同为人理所当然应当关怀另一个人获得善待。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §18.7.7.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:18.7.7.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。