Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §17.1.45.pr-17.1.45.8

清偿前受托人要求委托人免责的权利

第 2485 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗讨论了基于委托为他人购买土地、承担诉讼或负担债务时,受托人在实际支付价金前即可向委托人提起委托之诉要求免责或承担债务的条件及其法律性质。

[PAULUS libro quinto ad Plautium. ] §17.1.45.prSi mandatu meo fundum emeris, utrum cum dederis pretium ageres mecum mandati an et antequam des, ne necesse habeas res tuas uendere? et recte dicitur in hoc esse mandati actionem, ut suscipiam obligationem, quae aduersus te uenditori competit: nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi aduersus uenditorem empti actiones.
[保罗,附解普劳提乌斯第五卷] 若你依我的委托购买了土地,你是在支付了价金之后对我提起委托之诉,还是在支付之前即可提起,免得你不得不变卖自己的财产? 正确说法是,在此情况下存在委托之诉,以便我承担卖主对你享有的债务;因为我也可以向你提起诉讼,要求你将对卖主的买受之诉转让给我。
§17.1.45.1Sed si mandatu meo iudicium suscepisti, manente iudicio sine iusta causa non debes mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum enim perfecisti mandatum.
但是,若你依我的委托承担了诉讼,在诉讼悬而未决期间,若无正当理由,你不应向我提起诉讼以使诉讼移转给我;因为你尚未完成委托。
§17.1.45.2Item si, dum negotia mea geris, alicui de creditoribus meis promiseris, et antequam soluas dicendum est te agere posse, ut obligationem suscipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cauere tibi debeo defensurum te.
同样,若你在管理我的事务时,向我的某位债权人作出了许诺,即使在你支付之前,也应认为你可以提起诉讼,要求我承担该债务;或者,若债权人不愿变更债权债务人,我应当向你提供担保,保证为你进行防御。
§17.1.45.3Si iudicio te sisti promisero nec exhibuero, et antequam praestem, mandati agere possum, ut me liberes: uel si pro te reus promittendi factus sim.
若我保证你出庭而未使你出庭,即使在债务履行前,我也可提起委托之诉,要求你免除我的责任;或者,若我为了你而成为许诺的债务人。
§17.1.45.4Sed si mandauero tibi, ut creditori meo soluas, tuque expromiseris et ex ea causa damnatus sis, humanius est et in hoc casu mandati actionem tibi competere.
但是,若我委托你向我的债权人支付,而你承诺承担该债务并因此被判决,在此情况下,认为你享有委托之诉更为人道。
Quotiens autem ante solutam §17.1.45.5pecuniam mandati agi posse diximus, faciendi causa, non dandi tenebitur reus: et est aequum, sicut mandante aliquo actionem nacti cogimur eam praestare iudicio mandati, ita ex eadem causa obligatos habere mandati actionem, ut liberemur.
然而,每当我们说在金钱支付之前即可提起委托之诉时,被告将被约束以进行特定行为,而非给予财产;并且这是公平的,正如在他人委托下取得诉权时我们被强制通过委托之诉转让该诉权一样,因同样原因而承担债务之人享有委托之诉以使自己获得免责也是公平的。
§17.1.45.6Si fideiussor multiplicauerit summam, in quam fideiussit, sumptibus ex iusta ratione factis, totam eam praestabit is pro quo fideiussit.
若保证人因具有正当理由而支付的费用导致其保证的金额增加,则被保证人应当偿还全部金额。
§17.1.45.7Quod mihi debebas a debitore tuo stipulatus sum periculo tuo: posse me agere tecum mandati in id, quod minus ab illo seruare potero, Nerua Atilicinus aiunt, quamuis id mandatum ad tuam rem pertineat, et merito: tunc enim liberatur is qui debitorem delegat, si nomen eius creditor secutus est, non cum periculo debitoris ab eo stipulatur.
你欠我的债务,我冒着你的风险向你的债务人进行了要式口头约定;涅尔瓦和阿蒂利基努斯认为,对于我未能从该债务人处收回的差额部分,我可以向你提起委托之诉,即使该委托涉及你的利益;这也是理所当然的:因为只有在债权人接受该债务人的信用时,委派债务人的人才获得免责,而非在冒着债务人风险向其进行要式口头约定时获得免责。
§17.1.45.8Idem iuris est, si mandatu fideiussoris cum reo egissem, quia sequenti mandato liberaretur ex priore causa.
若我依保证人的委托对主债务人提起诉讼,法律规则也是相同的,因为他会因后来的委托而从前的诉因中免责。

词汇与语法注释

  1. §17.1.45.prageres — 在由 'utrum... an...' 引导的双重疑问句中,使用了虚拟式未完成过去时。此处并非表示对过去事实的虚拟,而是表示应然或可能性的商榷性虚拟式('是否应当提起...')。
  2. §17.1.45.prut suscipiam — 虚拟式名词性分句,具体规定了主句中指示代词 'hoc'(in hoc)的内容。它明确了提起委托之诉的目的在于使委托人“承担债务”。
  3. §17.1.45.5faciendi causa, non dandi — 使用动名词属格的表达。它表明被告(委托人)所承担的义务性质是“作为”(使受托人免责的特定行为),而非直接“给予”(金钱给付)。
  4. §17.1.45.7posse me agere tecum mandati — 作为主动词 'Nerua Atilicinus aiunt'(涅尔瓦和阿蒂利基努斯说)宾语的带对格不定式分句(间接引语)。它陈述了在句首所述情况下,提起委托之诉是可行的。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §17.1.45.pr-17.1.45.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:17.1.45.pr-17.1.45.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。