Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §17.1.26.pr-17.1.26.8

委托人死亡导致委托终止与受托人费用请求权

第 2466 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节探讨了因委托人死亡而导致委托终止及其例外情形、保证人在付款或免责时提起委托诉讼的可行性、受托人可列支费用的范围(排除意外损失)、对受托奴隶实施偷窃的处理,以及受托工匠购买、培训和转售奴隶时的损失补偿范围。

[PAULUS libro trigesimo secundo ad edictum. ] §17.1.26.prInter causas omittendi mandati etiam mors mandatoris est: nam mandatum soluitur morte.
[保罗《告示注解》第三十二卷] 在终止委托的原因中,也包括委托人的死亡:因为委托因死亡而消灭。
si tamen per ignorantiam impletum est, competere actionem utilitatis causa dicitur.
然而,如果是因不知情而履行的,则据说基于实用理由可提起诉讼。
Iulianus quoque scripsit mandatoris morte solui mandatum, sed obligationem aliquando durare.
尤里安也写道,委托因委托人的死亡而消灭,但债务有时仍会存续。
§17.1.26.1Si quis debitori suo mandauerit, ut Titio solueret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, soluerit, liberari eum oportet.
如果有人委托其债务人向提修斯付款,而债务人在该人死亡后,在不知情的情况下进行了付款,他应当获得免责。
§17.1.26.2Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, licet is soluendo non fuerit, quia bonum nomen facit creditor, qui admittit debitorem delegatum.
保证人被理解为损失了金钱,即使债务人是由他委派给债权人的,哪怕该债务人并无偿付能力;因为接受被委派之债务人的债权人,使之成为了一笔良好的债权。
§17.1.26.3Si is, qui fideiussori donare uult, creditorem eius habeat debitorem suum eumque liberauerit, continuo aget fideiussor mandati, quatenus nihil intersit, utrum nummos soluerit creditori an eum liberauerit.
如果一个想要赠与保证人的人,将该保证人的债权人作为自己的债务人并将其免责,则保证人可立即提起委托诉讼,因为支付现金给债权人还是将其免责并无区别。
§17.1.26.4Praeterea sciendum est non plus fideiussorem consequi debere mandati iudicio, quam quod soluerit.
此外,应当知道,保证人通过委托诉讼所获得的,不应多于他所支付的数额。
§17.1.26.5Mandatu tuo fideiussi decem et procuratori creditoris solui: si uerus procurator fuit, statim mandati agam: quod si procurator non est, repetam ab eo.
因你的委托,我为十个钱作保,并支付给了债权人的代理人:如果他是真正的代理人,我将立即提起委托诉讼;但如果他不是代理人,我将向他请求返还。
§17.1.26.6Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator, imputabit, ueluti quod spoliatus sit a latronibus aut naufragio res amiserit uel languore suo suorumque adpraehensus quaedam erogauerit: nam haec magis casibus quam mandato imputari oportet.
受托人不能将委托人本不会支出的所有费用都计入账内,例如他被强盗掠夺、在船难中丧失财产,或者因自己或家人的疾病而有所支出;因为这些应当归咎于偶然事件而非委托。
§17.1.26.7Sed cum seruus, quem mandatu meo emeras, furtum tibi fecisset, Neratius ait mandati actione te consecuturum, ut seruus tibi noxae dedatur, si tamen sine culpa tua id acciderit: quod si ego scissem talem esse seruum nec praedixissem, ut possis praecauere, tunc quanti tua intersit, tantum tibi praestari oportet.
但是,当你因我的委托购买的奴隶对你实施了偷窃时,涅拉蒂说,如果这并非因你的过错而发生,你将通过委托诉讼获得该奴隶的损害投降;但如果我明知该奴隶是这样的人却未事先告知你以便你防范,那么你应当获得相当于你利益受损数额的赔偿。
§17.1.26.8Faber mandatu amici sui emit seruum decem et fabricam docuit, deinde uendidit eum uiginti, quos mandati iudicio coactus est soluere: mox quasi homo non erat sanus, emptori damnatus est: Mela ait non praestaturum id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset, sine dolo malo eius hoc uitium habere coeperit seruus.
一名工匠因朋友的委托以十个钱买下一个奴隶并教授他手艺,随后以二十个钱将其卖出,但他被判决在委托诉讼中支付这二十个钱;不久后,因该奴隶身体不健康,他被判决对买受人承担赔偿:梅拉说,委托人不会向他赔偿这笔钱,除非在购买之后且非因他的恶意,该奴隶才开始出现此种缺陷。
sed si iussu mandatoris eum docuerit, contra fore: tunc enim et mercedem et cibaria consecuturum, nisi si ut gratis doceret rogatus sit.
但如果是根据委托人的命令教授该奴隶,则情况相反:因为那时他还将获得报酬和伙食,除非他是应要求免费教授。

词汇与语法注释

  1. §17.1.26.prcompetere actionem utilitatis causa — 此处为“对格加不定式”结构,competere 意为“诉讼成立”或“可提起诉讼”。utilitatis causa 意为“基于实用的理由”,指作为严格法(ius strictum)的例外,出于便利而承认的诉讼(有益诉讼 actio utilis)。
  2. §17.1.26.2licet is soluendo non fuerit — 让步连词 licet 伴随虚拟语气(此处为完成时虚拟语气 fuerit),意为“即使/虽然”。soluendo esse 是使用动形容词与格的谓语表达,是一句表示“有偿付能力”的习惯用语,整句意为“即便该债务人并无偿付能力”。
  3. §17.1.26.6Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator, imputabit — 动词 imputabit(算入、请求)的主语在文脉上是受托人或保证人。关系代词 quae 的先行词是 non omnia。inpensurus... fuit 是由未来分词与 esse 的完成时构成的周边共轭结构(主动迂回式),意为“(若无此委托)委托人本不会支出的费用”,用以指明偶发性费用(如强盗抢劫、船难等)被排除在索赔范围之外。
  4. §17.1.26.8quos mandati iudicio coactus est soluere — 关系代词 quos(对格、复数、阳性)的先行词是数词 uiginti(二十个钱)。它说明了受托人(工匠)基于委托关系,被判决在委托诉讼(mandati iudicio)中将卖出所得的利润(二十个钱)支付给委托人的情形。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §17.1.26.pr-17.1.26.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:17.1.26.pr-17.1.26.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。