Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §15.3.1.pr-15.3.1.2

利益转用诉讼的要件及其与特有财产诉讼的关系

第 2321 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了在特有财产不足或消灭的情况下,因与他人支配下的人交易而产生的“利益转用诉讼”的成立要件,以及其与特有财产诉讼的关系和竞合。

[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §15.3.1.prSi hi qui in potestate aliena sunt nihil in peculio habent, uel habeant, non in solidum tamen, tenentur qui eos habent in potestate, si in rem eorum quod acceptum est conuersum sit, quasi cum ipsis potius contractum uideatur.
如果处于他人支配权下的人没有特有财产,或者即使拥有,但不足以偿还全额,那么,如果所接受的财物已被转用于支配他们的人的财产中,则拥有支配权的人需承担责任,这就像合同似乎更像是与他们本人订立的一样。
§15.3.1.1Nec uidetur frustra de in rem uerso actio promissa, quasi sufficeret de peculio: rectissime enim Labeo dicit fieri posse, ut et in rem uersum sit et cesset de peculio actio.
利益转用诉讼也不像是徒然作出的承诺,仿佛特有财产诉讼就已经足够:因为拉贝奥非常正确地指出,完全有可能发生既有利益转用,而特有财产诉讼却不成立的情况。
quid enim si dominus peculium ademit sine dolo malo? quid si morte serui exstinctum est peculium et annus utilis praeteriit? de in rem uerso namque actio perpetua est et locum habet, siue ademit sine dolo malo siue actio de peculio anno finita est.
因为,如果主人无恶意地收回了特有财产,情况会如何? 如果因奴隶死亡而使特有财产消灭,且一年的有效起诉期限已过,又会如何? 因为利益转用诉讼是永久诉讼,无论是主人无恶意地收回特有财产,还是特有财产诉讼因一年届满而消灭,它都具有适用空间。
§15.3.1.2Item si plures agant de peculio, proficere hoc ei, cuius pecunia in rem uersa est, debet, ut ipse uberiorem actionem habeat.
同样,如果有多人提起特有财产诉讼,这应当使那些资金被转用于主人利益的人获益,以便其自身能够提起更优越的诉讼。
certe si praeuentum sit ab aliquo et actum de peculio, de in rem uerso actio an cesset, uidendum.
当然,如果有人先下手提起特有财产诉讼,利益转用诉讼是否会消灭,则需予以考察。
et refert Pomponius Iulianum existimare de peculio actione peremi de in rem uerso actionem (quia in peculium conuersum est quod in domini rem erat uersum et pro seruo solutum est, quemadmodum si ipsi seruo a domino fuisset solutum), sed ita demum, si praestiterit ex actione de peculio dominus quod seruus in rem eius uerterat: ceterum si non praestiterit, manet actio de in rem uerso.
蓬波尼乌斯提到,尤里安认为利益转用诉讼因特有财产诉讼而消灭(因为曾转用于主人利益的财物已被转化为特有财产,并为奴隶进行了偿付,这就如同主人向奴隶本人进行了偿付一样),但只有在主人根据特有财产诉讼,已经偿付了奴隶转用于其利益的部分时,才是如此;否则,如果主人未予偿付,利益转用诉讼仍然存在。

词汇与语法注释

  1. §15.3.1.prnon in solidum tamen — 作为对前文 `uel habeant`(或者即使拥有)的限制,意为“然而不足以偿还全额(即不足以完全偿还债务)”。此处 `solidum` 指完整的数额。
  2. §15.3.1.1quasi sufficerit de peculio — 虚拟式未完成过去时 `sufficerit` 表示与事实相反的假设(“仿佛特有财产诉讼已经足够”,而实际上并非如此)。与前文的否定句 `Nec uidetur frustra... promissa` 相结合,用以解释告示该诉讼的合理性。
  3. §15.3.1.2de peculio actione peremi de in rem uerso actionem — 这是间接引语(对格不定词结构)。`peremi` 是现在被动不定词(源自 `perimere`,意为消灭)。其逻辑主语是对格 `de in rem uerso actionem`(利益转用诉讼),而夺格 `de peculio actione`(因特有财产诉讼)充当手段或原因。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §15.3.1.pr-15.3.1.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:15.3.1.pr-15.3.1.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。