Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §15.1.38.pr-15.1.38.3

特有资产的计算与嫁资承诺及副奴

第 2297 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述了寄存的保留所有权之金钱不计入特有资产、与家子结婚的女子的嫁资承诺中债务扣除的适用性,以及涉及副奴或被转让奴隶的特有资产评估与债权债务归属问题。

[AFRICANUS libro octauo quaestionum. ] §15.1.38.prDeposui apud filium familias decem et ago depositi de peculio.
[阿非利加努斯,《提问集》第八编]\n\n我在家子处寄存了十个单位的财产,并提起关于特有资产的寄存之诉。
quamuis nihil patri filius debeat et haec decem teneat, nihilo magis tamen patrem damnandum existimauit, si nullum praeterea peculium sit: hanc enim pecuniam, cum mea maneat, non esse peculii.
即使儿子不欠父亲任何债务且持有这十个单位,他仍然认为,如果此外没有其他特有资产,父亲不应因此被判承担责任。 因为这笔钱既然仍属于我,就不属于特有资产。
denique quolibet alio agente de peculio minime dubitandum ait computari non oportere.
简言之,他说毋庸置疑,在任何其他人提起关于特有资产的诉讼时,这笔钱都不应当被计算在内。
itaque ad exhibendum agere me et exhibitam uindicare debere.
因此,我应当提起提出之诉(actio ad exhibendum),并在其被提出时进行返还请求(vindicare)。
§15.1.38.1Si nuptura filio familias dotis nomine certam pecuniam promiserit et diuortio facto agat de dote cum patre, utrumne tota promissione an deducto eo, quod patri filius debeat, liberari eam oporteret? respondit tota promissione eam liberandam esse, cum certe et si ex promissione cum ea ageretur, exceptione doli mali tueri se posset.
\n\n如果拟与家子结婚的女子以嫁资名义承诺了特定数额的金钱,并在离婚后针对父亲提起关于嫁资的诉讼,她应当是免除全部承诺,还是在扣除儿子欠父亲的债务之后免除? 他回答说,她应当免除全部承诺,因为即使根据该承诺对她提起诉讼,她也确实可以通过恶意抗辩(exceptio doli mali)来进行自卫。
§15.1.38.2Stichus habet in peculio Pamphilum qui est decem, idem Pamphilus debet domino quinque.
\n\n斯蒂克斯的特有资产中拥有价值十个单位的潘皮路斯,而该潘皮路斯欠主人五个单位。
si agatur de peculio Stichi nomine, placebat aestimari debere pretium Pamphili et quidem totum non deducto eo, quod domino Pamphilus debet: neminem enim posse intellegi ipsum in suo peculio esse: hoc ergo casu damnum dominum passurum, ut pateretur, si cuilibet alii seruorum suorum peculium non habenti credidisset.
如果是以斯蒂克斯的名义提起关于特有资产的诉讼,人们认为应当评估潘皮路斯的价格,且应当评估其全部价值,而不扣除潘皮路斯欠主人的债务。 因为任何人都不能被理解为他自己存在于自己的特有资产中。 因此,在这种情况下,主人将遭受损失,正如他借款给任何其他没有特有资产的奴隶时所会遭受的损失一样。
idque ita se habere euidentius appariturum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus non est eius, quod uicarius suus debet, aliter quam ex peculio ipsius deductionem pati: alioquin futurum, ut, si tantundem uicarius domino debeat, ipse nihil in peculio habere intellegatur, quod certe est absurdum.
他说,如果设想将特有资产遗赠给斯蒂克斯,这一点会表现得更加明显:如果斯蒂克斯根据遗言提起诉讼,除非是从该副奴自己的特有资产中扣除,否则绝不能强迫他接受其副奴所欠债务的扣除。 否则,如果副奴欠主人相同数额的债务,斯蒂克斯自己将被理解为在特有资产中一无所有,这显然是荒谬的。
§15.1.38.3Seruo quem tibi uendideram pecuniam credidi: quaesitum est, an ita mihi in te actio de peculio dari debeat, ut deducatur id, quod apud me ex eo remanserit.
\n\n我将钱借给了我卖给你的奴隶。 人们提出了一个问题:是否应当这样给予我对你的关于特有资产的诉讼,即扣除那部分因该奴隶而留在我手中的财产?
quod quidem minime uerum est, nec intererit, intra annum quam uendiderim an postea experiar: nam nec ceteris quidem, qui tunc cum eo contraxerint, in me actio datur.
这绝非正确,且在我出售后一年内还是此后提起诉讼并无区别。 因为对于当时与该奴隶缔结合同的其他所有人,也不给予他们针对我的诉讼。
in contrarium quoque agentibus mecum his, qui antea cum eo seruo contraxissent, non deducam id, quod postea mihi debere coeperit.
相反,当在此之前与该奴隶缔结合同的人对我提起诉讼时,我亦不能扣除他此后开始欠我的债务。
ex quo apparet onus eius peculii, quod apud me remanserit, ad posterioris temporis contractus pertinere non debere.
由此可见,留在我手中的那部分特有资产的负担,不应当与此后时间的合同发生关联。

词汇与语法注释

  1. §15.1.38.prnon esse peculii — 单词 peculii 是作谓语使用的所有或特征属格,意为“不属于特有资产”。这强调了寄存金钱的所有权仍保留在寄存人手中,因此不能构成受寄人特有资产的一部分这一法律规则。
  2. §15.1.38.2neminem enim posse intellegi ipsum in suo peculio esse — 潘皮路斯作为副奴(vicarius),其自身是构成首领奴隶斯蒂克斯特有资产(peculium)的客体。因此,在评估潘皮路斯自身的价值(十)时,直接扣除其自身所欠的债务(五)是不允许的,因为这将导致潘皮路斯“存在于其自身的特有资产中”(即同时作为主体和客体)的自我矛盾。
  3. §15.1.38.2ut pateretur, si... credidisset — 从句 ut pateretur 在前面的 damnum dominum passurum(主人将遭受损失)之后,构成了一个表示虚拟比较的 ut 从句(正如……一样)。pateretur 是虚拟式未完成过去时,与条件从句 si... credidisset(虚拟式过去完成时,过去的反事实条件)相呼应,表示在当前(或当时情况下)的反事实结果。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §15.1.38.pr-15.1.38.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:15.1.38.pr-15.1.38.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。