Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §15.1.19.pr-15.1.19.2

具有双重特有财产的奴隶诉讼与责任

第 2278 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

在讨论了普通奴隶和代理奴隶特有财产的起诉范围后,文本分析了在一奴隶拥有双重归属的特有财产时(如嫁资奴隶或用益物权下的奴隶)的责任与扣除规则。

[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum. ] §15.1.19.prHinc quaeritur, si ordinarii serui nomine actum sit de peculio, an agi possit et uicariorum: et puto non posse.
[乌尔比安《告示注解》第二局部/二十九编] 由此产生一个问题:如果以普通奴隶的名义就特有财产提起诉讼,是否也可以就代理奴隶的特有财产提起诉讼? 我认为不能。
sed si actum sit de peculio uicarii, agi poterit et de peculio ordinarii.
但如果就代理奴隶的特有财产提起诉讼,也可以就普通奴隶的特有财产提起诉讼。
§15.1.19.1Potest esse apud me duplicis iuris peculium: ut puta seruus est dotalis, potest habere peculium, quod ad me respiciat, potest et quod ad mulierem.
在我这里可能存在具有双重法律性质的特有财产:例如,奴隶是作为嫁资的,他可以拥有归属于我的特有财产,也可以拥有归属于妻子的。
nam quod ex re mariti quaesiit uel ex operis suis, id ad maritum pertinet: et ideo, si respectu mariti heres sit institutus uel ei legatum datum, id eum non debere restituere Pomponius scribit.
因为他从丈夫的财产或通过自己的劳动所获得的东西,属于丈夫;因此,如果他因与丈夫的关系而被指定为继承人或被给予遗赠,庞波尼乌斯写道,丈夫不需要返还它。
si igitur mecum agatur ex eo contractu qui ad me respicit, utrum omne deducam quodquod debetur mihi, siue ex mea causa siue ex ea quae ad uxorem respicit? an uero separamus causas quasi in duobus peculiis, ut et causa debiti quod petitur spectetur? ut, si quidem ex eo peculio agatur, quod ad mulierem spectat, id deducam, quod ex eo contractu debeatur, si ex eo contractu, qui ad me respicit, meum deducam? quae quaestio dilucidius est in fructuario tractata, utrum ex eo demum contractu potest de peculio conueniri, quod ad se pertinet, an ex omni.
因此,如果针对我,就归属于我的契约提起诉讼,我是否扣除所有欠我的债务,无论是因为我自身的原因,还是因为归属于妻子的原因? 还是说,我们确实应当将这些原因分开,仿佛存在两个特有财产一样,以便也将所诉请求的债务原因考虑在内? 即,如果就归属于妻子的特有财产提起诉讼,我就扣除由于该契约所欠的债务;如果是就归属于我的契约提起诉讼,我就扣除我自己的部分? 这一问题在关于用益物权人的讨论中更为清晰地被探讨,即:是否只能就归属于他自身的契约而被诉特有财产,还是可以就所有的契约而被诉。
et Marcellus etiam fructuarium teneri scribit et ex omni contractu: eum enim qui contrahit totum serui peculium uelut patrimonium intuitum.
马尔切鲁斯写道,即使是用益物权人也要就所有的契约承担责任;因为与之缔结契约的人是将奴隶的全部特有财产视为其个人财产来看待的。
certe illud admittendum omnimodo dicit, ut priore conuento, ad quem res respicit, in superfluum is, cui quaesitum non est, conueniatur: quae sententia probabilior est et a Papiniano probatur.
他说,当然无论如何都必须承认这一点:在事物归属之人首先被诉之后,不属于其取得财产范围内的那个人可以就被诉的超出部分而被诉。 这一观点更为合理,且得到了帕比尼安的赞同。
quod et in duobus bonae fidei emptoribus erit dicendum.
这一点在两个善意买受人的情况下也同样适用。
sed in marito melius est dicere simpliciter eum de peculio teneri.
但在丈夫的情形下,最好是简单地认为他就特有财产承担责任。
sin autem maritus huiusmodi serui nomine aliquid praestiterit, an aduersus mulierem agentem dotis nomine deducere id possit? et ait, si id quod creditori praestitum est ad utriusque generis peculium pertinebit, pro rata utrique peculio decedere debere.
但如果丈夫以这类奴隶的名义给付了某物,那么在妻子以持参财产的名义提起诉讼时,他是否可以扣除该物? 他说,如果给付给债权人的款项涉及两种特有财产,则应当按比例从各自的特有财产中扣除。
ex quo intellegi potest, si ad alterum peculium contractus pertinebit, modo soli uxori detrahi, modo non detrahi, si ad id peculium pertinuit contractus, quod apud maritum resedit.
由此可以理解,如果契约仅涉及其中一种特有财产,则有时仅从妻子部分中扣除,有时则不予扣除(如果契约涉及的是留存在丈夫那里的特有财产)。
§15.1.19.2Interdum et ipsi fructuario aduersus dominum datur actio de peculio, ut puta si apud eum habeat peculium, apud ipsum uero aut nihil aut minus, quam fructuario debetur.
有时,用益物权人本人也会获得针对所有人的关于特有财产的诉权,例如,如果奴隶在所有人处拥有特有财产,但在用益物权人本人处则要么没有,要么少于欠用益物权人的数额。
idem etiam contra eueniet, quamuis in duobus dominis sufficiat pro socio uel communi diuidundo actio:
反过来也是如此,尽管在两个所有人之间,合伙之诉或共有物分割之诉就已经足够了。

词汇与语法注释

  1. 15.1.19.1id eum non debere restituere — 此宾格加不定式(AcI)句中代词 'eum' 的指代对象为上下文中的“丈夫”(maritum,即负有返还嫁资义务的人)。宾格 'id' 指代奴隶通过被指定为继承人或受遗赠所获得的事物。整句依赖于主节动词 'scribit'。
  2. 15.1.19.1priore conuento, ad quem res respicit — 夺格绝对结构 'priore conuento'(源自 'conuenire',在此意为“被起诉”)与关系从句 'ad quem res respicit' 的结合。它在 'ut' 从句中设定了条件性前提,意为“在事物(契约)所归属之人首先被诉的情况下”。
  3. 15.1.19.2apud ipsum uero aut nihil aut minus, quam fructuario debetur — 在比较从句 'quam fructuario debetur' 之前的句中,需要补充理解表示存在的动词(如 'sit')和 'peculium' 的省略:“但在用益物权人本人处,要么没有[特有财产],要么少于欠用益物权人的数额”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §15.1.19.pr-15.1.19.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:15.1.19.pr-15.1.19.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。