Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §14.4.3.pr-14.4.3.2

共有奴隶的贸易与监护人知情所致的责任

第 2222 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段讨论了在共有奴隶进行贸易时,根据各主人的知情情况如何适用分配诉讼,以及当受监护人或精神病人的奴隶进行贸易时,监护人或保佐人的知情与欺诈对本人责任范围的影响。

[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum.
[乌尔比安,著《告示批注》第二十九卷。
] §14.4.3.prSed si seruus communis sit et ambo sciant domini, in utrumlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignorauit, in eum qui scit dabitur actio, deducetur tamen solidum quod ei qui ignorauit debetur.
] 但是,如果奴隶是共有的,且两位主人均知情,则可对他们中的任何一人提起诉讼。 然而,如果一方知情,另一方不知情,则对知情者提起诉讼,但须扣除欠予不知情者的全额债务。
quod si ipsum quis ignorantem conuenerit, quoniam de peculio conuenitur, deducetur etiam id quod scienti debetur et quidem in solidum: nam et si ipse de peculio conuentus esset, solidum quod ei deberetur deduceretur, et ita Iulianus libro duodecimo digestorum scripsit.
但是,如果有人起诉不知情的主人本身,因为这是关于特有财产的诉讼,所以欠予知情者的债务也将被扣除,而且是全额扣除;因为即使知情者本人因特有财产而被起诉,欠予他的全额债务也会被扣除,尤里安在《学说汇纂》第十二卷中也是这样写的。
§14.4.3.1Si seruus pupilli uel furiosi sciente tutore uel curatore in merce peculiari negotieter, dolum quidem tutoris uel curatoris nocere pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, et ideo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum peruenerit: idem et in furioso puto.
如果受监护人或精神病人的奴隶,在监护人或保佐人知情的情况下,以特有财产的商品进行贸易,我认为监护人或保佐人的欺诈不应损害受监护人或精神病人的利益,然而也不应使其获利;因此,受监护人因其监护人的欺诈而在分配诉讼中承担责任,仅以有任何利益归属于他为限:我认为对于精神病人也是如此。
quamuis Pomponius libro octauo epistularum, si soluendo tutor sit, ex dolo eius pupillum teneri scripsit: et sane hactenus tenebitur, ut actionem, quam contra tutorem habeat, praestet.
尽管蓬波尼乌斯在《书信集》第八卷中写道,如果监护人有偿付能力,受监护人须因其欺诈而承担责任;而事实上,他承担责任的限度,在于转让其对监护人所享有的诉权。
§14.4.3.2Sed et si ipsius pupilli dolo factum sit, si eius aetatis sit, ut doli capax sit, efficere ut teneatur, quamuis scientia eius non sufficiat ad negotiationem.
但是,如果是由于受监护人本人的欺诈所致,只要他达到具有欺诈能力的年龄,就会导致他承担责任,尽管他自己的知情并不足以使贸易成立。
quid ergo est? scientia quidem tutoris et curatoris debet facere locum huic actioni: dolus autem quatenus noceat, ostendi.
那么,结论是什么? 监护人和保佐人的知情确实应当使该诉讼得以成立;至于欺诈在多大程度上造成损害,我已经予以说明。

词汇与语法注释

  1. §14.4.3.prdeducetur tamen solidum quod ei qui ignorauit debetur — 意为“但须扣除欠予不知情者的全额债务”。这解释了对共有奴隶的贸易不知情的共同主人的特权地位,即在分配诉讼(actio tributoria)中,在债权人分配之前,该主人可以从特有财产中全额(solidum)扣除并优先受偿其对奴隶享有的债权。
  2. §14.4.3.1hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum peruenerit — 意为“因此,受监护人因其监护人的欺诈而在分配诉讼中承担责任,仅以有任何利益归属于他为限”。此处“eum”指代受监护人(pupillus)。“tributoria”为阴性单数形容词夺格,省略了名词“actione”(诉讼),作工具/手段夺格。这表明受监护人并不因监护人的“欺诈(dolus)”而承担直接的无限责任,但因其不应保留不当得利,故仅在获得利益的限度内(hactenus... si quid...)承担责任。
  3. §14.4.3.2efficere ut teneatur — 此不定式短语“efficere ut teneatur”在上下文中应理解为相当于“efficiet ut teneatur”(导致他承担责任),或作为历史不定式(以“dolus”或前述整个条件从句为主语)。它论证了如果受监护人具有欺诈能力(doli capax),其自身的欺诈(dolus)可以直接导致其承担责任(teneatur)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §14.4.3.pr-14.4.3.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:14.4.3.pr-14.4.3.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。