[IDEM libro trigensimo ad edictum. ]
[同上,著《告示注解》第三十卷。
§14.3.17.prSi quis mancipiis uel iumentis pecoribusue emendis uendendisque praepositus sit, non solum institoria competit aduersus eum qui praeposuit, sed etiam redhibitoria uel ex stipulatu duplae simplaue in solidum actio danda est.
] 如果有人被任命买卖奴隶、役畜或牲畜,不仅对任命他的人可以提起经理人诉讼,而且还应当被授予就全部金额提起的解除合同诉讼,或者基于口头契约请求双倍或单倍赔偿的诉讼。
§14.3.17.1Si seruum Titii institorem habueris, uel tecum ex hoc edicto uel cum Titio ex inferioribus edictis agere potero.
如果你把提修斯的奴隶当作经理人,我既可以根据本告示对你提起诉讼,也可以根据下文的其他告示对提修斯提起诉讼。
sed si tu cum eo contrahi uetuisti, cum Titio dumtaxat agi poterit.
但是,如果你曾禁止与他订立合同,则只能对提修斯提起诉讼。
§14.3.17.2Si impubes patri habenti institores heres exstiterit, deinde cum his contractum fuerit, dicendum est in pupillum dari actionem propter utilitatem promiscui usus, quemadmodum ubi post mortem tutoris, cuius auctoritate institor praepositus est, cum eo contrahitur.
如果一个未成年人成为了一位雇有经理人的父亲的继承人,随后又与这些经理人订立了合同,应当指出,为了日常交往的便利,应当对该被监护人授予诉讼,这正像在任命经理人时予以授权的监护人死亡之后,仍与该经理人订立合同的情形一样。
§14.3.17.3Eius contractus certe nomine, qui ante aditam hereditatem intercessit, etiamsi furiosus heres exsistat, dandam esse actionem etiam Pomponius scripsit: non enim imputandum est ei, qui sciens dominum decessisse cum institore exercente mercem contrahat.
当然,关于在接受继承之前所缔结的合同,蓬波尼乌斯也写道,即使继承人是精神失常者,也应当授予诉讼;因为不应当把过错归咎于明知主人已死、却仍与继续经营贸易的经理人订立合同的人。
§14.3.17.4Proculus ait, si denuntiauero tibi, ne seruo a me praeposito crederes, exceptionem dandam: 'si ille illi non denuntiauerit, ne illi seruo crederet'.
普罗库鲁斯说,如果我曾向你通告,不要信任我所任命的奴隶,则应当被授予抗弁:‘如果该人未曾向那人通告不要信任那个奴隶的话’。
sed si ex eo contractu peculium habeat aut in rem meam uersum sit nec uelim quo locupletior sim soluere, replicari de dolo malo oportet: nam uideri me dolum malum facere, qui ex aliena iactura lucrum quaeram.
但是,如果根据该合同,他拥有了特有财产,或者它已转化为我的财产利益,而我又不愿支付我因此致富的金额,则应当提出恶意再抗弁;因为我试图从他人的损失中寻求利益,这被视为是在行使恶意。
§14.3.17.5Ex hac causa etiam condici posse uerum est.
确实,基于这一原因也可以提起不当得利返还之诉。