[ULPIANUS libro uicensimo octauo ad edictum. ]
[乌尔比安:《告示注解》第28卷] 无人不知这一告示的实用性。
§14.1.1.prUtilitatem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis uel quales, cum magistris propter nauigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum naui imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae uel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore.
因为由于航行的必要,我们有时在不知道船长们的法律身份或他们是何种人的情况下,不得不与他们订立合同,因此,让将船长委派在船上的人承担责任,正如让在店铺或行业中设置经理人的人承担责任一样,是公平的,因为与船长订立合同的必要性大于与店铺经理人订立合同的必要性。
quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et sic contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium.
实际上,情况允许人们查明店铺经理人的身份,并从而与其订立合同;但对于船长则不然,因为有时地点和时间不允许有更充分的考虑以作出决定。
§14.1.1.1Magistrum nauis accipere debemus, cui totius nauis cura mandata est.
我们应当将船长理解为被委以管理整艘船只之责的人。
§14.1.1.2Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusuis eorum, qui nauis nauigandae causa in naue sint, detur actio in exercitorem: alia enim est contrahendi causa, alia delinquendi, si quidem qui magistrum praeponit, contrahi cum eo permittit, qui nautas adhibet, non contrahi cum eis permittit, sed culpa et dolo carere eos curare debet.
但如果是与任何船员订立了合同,则不对船舶运营人提起诉讼,尽管如果是因为了航行而留在船上的任何船员的侵权行为,可以对船舶运营人提起诉讼。 因为订立合同的原因与实施侵权行为的原因是不同的,因为委派船长的人允许他人与船长订立合同,而雇佣船员的人并不允许他人与他们订立合同,而仅需负责保证他们无过失和无欺诈。
§14.1.1.3Magistri autem imponuntur locandis nauibus uel ad merces uel uectoribus conducendis armamentisue emendis: sed etiamsi mercibus emendis uel uendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercitorem.
船长被委派是为了出租船只以运载货物或旅客,或者为了购买船具;但即使他是为了购买或销售商品而被委派,他在这一名义下也使船舶运营人承担义务。
§14.1.1.4Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an seruus, et utrum exercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit.
至于该船长具有何种法律身份,并无关系,无论他是自由人还是奴隶,是属于该船舶运营人还是属于他人;其年龄大小也无关紧要,因为委派他的人应当自担后果。
§14.1.1.5Magistrum autem accipimus non solum, quem exercitor praeposuit, sed et eum, quem magister: et hoc consultus Iulianus in ignorante exercitore respondit: ceterum si scit et passus est eum in naue magisterio fungi, ipse eum imposuisse uidetur.
我们不仅将船舶运营人委派的人视为船长,也将船长委派的人视为船长;尤里安在船舶运营人不知情的情况下,在被咨询时也是这样回答的。 此外,如果船舶运营人知情并容许其在船上执行船长职务,则他本人被视为已委派了该人。
quae sententia mihi uidetur probabilis: omnia enim facta magistri debeo praestare qui eum praeposui, alioquin contrahentes deci- pientur: et facilius hoc in magistro quam institore admittendum propter utilitatem.
这一观点在我看来是可赞同的,因为委派船长的人必须为船长的一切行为承担责任,否则与他订立合同的人将被欺骗;基于实用性,在船长的情形中比在店铺经理人的情形中更容易承认这一点。
quid tamen si sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris.
然而,如果他委派船长时,规定不准许船长再委派他人,情况又如何? 我们是否仍应承认尤里安的观点,这需要予以探讨:例如,假设他明令禁止使用提修斯作为船长。
dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem nauigantium.
尽管如此,我们仍应当说,为了航行者的便利,应当将这一规定扩大适用到此种程度。
§14.1.1.6Nauem accipere debemus siue marinam siue fluuiatilem siue in aliquo stagno nauiget siue schedia sit.
我们应当将船只理解为无论是海船、河船,还是在某个湖泊中航行的船,甚至是木筏。
§14.1.1.7Non autem ex omni causa praetor dat in exercitorem actionem, sed eius rei nomine, cuius ibi praepositus fuerit, id est si in eam rem praepositus sit, ut puta si ad onus uehendum locatum sit aut aliquas res emerit utiles nauiganti uel si quid reficiendae nauis causa contractum uel impensum est uel si quid nautae operarum nomine petent.
但是,裁判官并非基于一切原因都对船舶运营人提起诉讼,而仅以船长在该处为此目的而被委派的该事务的名义提起,也就是说,如果他是为了该事务而被委派,例如,如果是为了运载货物而出租,或者他购买了对航行有用的某些物品,或者为了修理船只而订立了合同或支付了费用,或者船员以劳务名义提出请求。
§14.1.1.8Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine uideatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum eius rei, in quam praepositus est, fuerit mutuatus, dandam actionem, quam sententiam puto ueram: quid enim si ad armandam instruendamue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est?
如果借用了款项,是否应被视为是在该事务的名义下进行的? 佩加苏斯认为,如果他是为了被委派之事务的使用而借款,则应当给予诉讼,我认为这一观点是正确的。 因为,如果他是为了装备或配备船只,或者为了维持船员而借款,情况会如何?
§14.1.1.9Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio.
因此,奥菲利乌斯问:如果为了修理船只而借入的钱被其转为个人使用,是否应对船舶运营人提起诉讼。
et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mutauit uoluntatem, teneri exercitorem imputaturum sibi, cur talem praeposuerit: quod si ad initio consilium cepit fraudandi creditoris et hoc specialiter non expresserit, quod ad nauis causam accipit, contra esse: quam distinctionem Pedius probat.
他说,如果他是以将把钱花在船上为条件接受款项,但随后改变了主意,则船舶运营人应当承担责任,他应当自咎为何委派了这样的人;但如果他从一开始就抱有欺诈债权人的意图,且未特别说明他是为了船只的原因而接受借款,则结论相反:佩迪乌斯赞同这一区分。
§14.1.1.10Sed et si in pretiis rerum emptarum fefellit magister, exercitoris erit damnum, non creditoris.
但是,即使船长在所购物品的价格上进行了欺诈,损失也应当由船舶运营人承担,而不是由债权人承担。
§14.1.1.11Sed si ab alio mutuatus liberauit eum, qui in nauis refectionem crediderat, puto etiam huic dandam actionem, quasi in nauem crediderit.
但是,如果他是通过向他人借款,从而解除了对为修理船只而提供贷款的人的债务,我认为也应当给予该债权人诉讼,犹如他是为了船只而提供贷款一样。