[GAIUS libro nono ad edictum prouinciale. ] §13.6.18.prIn rebus commodatis talis diligentia praestanda est, qualem quisque diligentissimus pater familias suis rebus adhibet, ita ut tantum eos casus non praestet, quibus resisti non possit, ueluti mortes seruorum quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumue incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas seruorum qui custodiri non solent.
[盖尤斯，《地方告示注解》第九卷]\n\n在使用借贷物中，应当表现出最勤勉的家父在管理自己事务时所使用的那种注意，以至于他仅对那些无法抗拒的意外事件不承担责任，例如在没有其故意和过失的情况下发生的奴隶死亡、强盗或敌人的袭击、海贼的伏击、海难、火灾以及不常被看管的奴隶的逃跑。
quod autem de latronibus et piratis et naufragio diximus, ita scilicet accipiemus, si in hoc commodata sit alicui res, ut eam rem peregre secum ferat: alioquin si cui ideo argentum commodauerim, quod is amicos ad cenam inuitaturum se diceret, et id peregre secum portauerit, sine ulla dubitatione etiam piratarum et latronum et naufragii casum praestare debet.
至于我们关于强盗、海贼和海难所说的话，当然应当这样理解：只有在物品是为了让借用人随身携带至外地而借给他的情况下；否则，如果我因为某人说要邀请朋友共进晚餐而借给他银器，而他却将其随身携带至外地，那么毫无疑问，他甚至必须对海贼、强盗和海难的意外承担责任。
haec ita, si dumtaxat accipientis gratia commodata sit res.
这仅适用于该物完全是为了借用人的利益而出借的情况。
at si utriusque, ueluti si communem amicum ad cenam inuitauerimus tuque eius rei curam suscepisses et ego tibi argentum commodauerim, scriptum quidem apud quosdam inuenio, quasi dolum tantum praestare debeas: sed uidendum est, ne et culpa praestanda sit, ut ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimari solet.
但如果是为了双方的利益，例如，如果我们邀请了一位共同的朋友共进晚餐，由你承担该事务的准备，而我借给你银器，我确实发现有些著作中写道，你似乎仅应对故意承担责任；但必须考虑，是否也应当对过失承担责任，从而对过失进行评估，就像在质押物和嫁资物中通常评估的那样。
§13.6.18.1Siue autem pignus siue commoda res siue deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit, non solum istae sunt actiones, de quibus loquimur, uerum etiam legis Aquiliae: sed si qua earum actum fuerit, aliae tolluntur.
\n\n无论是质押物、借用物还是寄託物，如果因接受者而变差，不仅我们所说的这些诉讼可行，而且阿奎利亚法之诉也可行；但如果已就其中任何一种诉讼提起诉讼，其他诉讼即被排除。
§13.6.18.2Possunt iustae causae interuenire, ex quibus cum eo qui commodasset agi deberet: ueluti de impensis in ualetudinem serui factis quaeue post fugam requirendi reducendique eius causa factae essent: nam cibariorum impensae naturali scilicet ratione ad eum pertinent, qui utendum accepisset.
\n\n可能出现应当对出借人提起诉讼的正当理由：例如为奴隶的医疗所支付的费用，或者在奴隶逃跑后为了寻找并带回他所支付的费用；因为伙食的费用，依自然理性，当然属于为了使用而接受该物的人。
sed et id, quod de impensis ualetudinis aut fugae diximus, ad maiores impensas pertinere debet: modica enim impendia uerius est, ut sicuti cibariorum ad eundem pertineant.
但我们关于医疗或逃跑费用所说的话，也应当适用于较大的支出：因为更妥当的看法是，微小的支出就像伙食费一样，属于同一人。
§13.6.18.3Item qui sciens uasa uitiosa commodauit, si ibi infusum uinum uel oleum corruptum effusumue est, condemnandus eo nomine est.
\n\n同样，明知容器有缺陷而予以出借的人，如果注入其中的葡萄酒或油变质或流失，必须因此被判处承担责任。
§13.6.18.4Quod autem contrario iudicio consequi quisque potest, id etiam recto iudicio, quo cum eo agitur, potest saluum habere iure pensationis.
\n\n至于每个人通过反向诉讼所能获得的，在他被提起直接诉讼时，也可以依抵销权予以保留。
sed fieri potest, ut amplius esset, quod inuicem aliquem consequi oporteat, aut iudex pensationis rationem non habeat, aut ideo de restituenda re cum eo non agatur, quia ea res casu intercidit aut sine iudice restituta est: dicemus necessariam esse contrariam actionem.
但也有可能发生：相互应得的数额更大，或者法官不予考虑抵销，或者由于该物因意外而灭失或未经法官即已归还，因而并未对他提起要求归还该物的诉讼；我们将说，反向诉讼是必要的。