Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §13.5.18.pr-13.5.18.3

告示文句的解释与受约原债务的存续

第 2101 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述了裁判官告示中“非因原告之故”这一表述的解释、作为约定(constitutum)前提的原债务的存续期限,以及约定诉权的性质与清偿带来的免责效果。

[ULPIANUS libro uicensimo septimo ad edictum. ] §13.5.18.prItem illa uerba praetoris 'neque per actorem stetisse' eandem recipiunt dubitationem.
[乌尔比安,《告示注解》第二十七卷] 同样,裁判官的“且非因原告之故”那句话也容许相同的疑问。
et Pomponius dubitat, si forte ad diem constituti per actorem non steterit, ante stetit uel postea.
彭波尼乌斯质疑:如果碰巧在约定期日并非因原告之故,但在该期日之前或之后[因原告之故],该如何处理。
et puto et haec ad diem constituti referenda.
而且我认为,这些话也应当与约定的期日相联系。
proinde si ualetudine impeditus aut ui aut tempestate petitor non uenit, ipsi nocere Pomponius scribit.
因此,彭波尼乌斯写道,如果原告因疾病受阻,或因暴力、风暴而未到场,这应对其自身不利。
§13.5.18.1Quod adicitur 'eamque pecuniam cum constituebatur debitam fuisse', interpretationem pleniorem exigit.
所增加的“且该款项在约定之时即为已存债务”这一表述,需要更充分的解释。
nam primum illud efficit, ut, si quid tunc debitum fuit cum constitueretur, nunc non sit, nihilo minus teneat constitutum. quia retrorsum se actio refert.
因为首先,它所产生的效果是:如果某债务在约定之时确实存在,但现在不存在了,约定的效力依然维持;因为该诉权向后追溯。
proinde temporali actione obligatum constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit.
因此,塞尔苏斯和尤里安写道,因临时性诉权而负有义务的人,通过作出约定,即使在约定之后该临时性诉权的期限已经届满,也应当承担责任。
quare et si post tempus obligationis se soluturum constituerit, adhuc idem Iulianus putat, quoniam eo tempore constituit, quo erat obligatio. licet in id tempus quo non tenebatur.
因此,即使其约定在义务期限届满后履行,同一位尤里安仍认为[其应受约束],因为其作出约定之时,该义务是存在的,即使该约定是针对其不受约束的那个时期。
§13.5.18.2E re autem est hic subiungere, utrum poenam contineat haec actio an rei persecutionem: et magis est, ut etiam Marcellus putat, ut rei sit persecutio.
此外,在此处补充说明该诉权是包含惩罚还是对物(债权客体)的追索,是有益的;而更普遍接受的观点(正如马尔切鲁斯也认为的)是:它是对物的追索。
§13.5.18.3Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat.
关于依该诉权起诉之人是否消灭(消耗)原本债务,曾有古老的争议。
et tutius est dicere solutione potius ex hac actione facta liberationem contingere, non litis contestatione, quoniam solutio ad utramque obligationem proficit.
而更稳妥的说法是,免责是因依该诉权进行履行(清偿)而发生,而非因争点争讼(诉讼系属)而发生,因为履行(清偿)对两项债务均有益处。

词汇与语法注释

  1. §13.5.18.prneque per actorem stetisse — 短语 stare per aliquem 意为“由于某人的原因(导致阻碍)”,通常后接带有 quominus 或 ne 的从句,但此处为绝对用法,或指代语境中的未履行或迟延。“neque”是否定,表示没有可归责于原告的未履行原因。
  2. §13.5.18.prante stetit uel postea — stetit 与前文的 non steterit 一样,代表 stare per actorem。前句的连词 si 在此处被省略,构成依赖于 dubitat 的间接疑问句:“……在该期日之前或之后是否[因原告之故]”。
  3. §13.5.18.1temporali actione obligatum constituendo — constituendo 是动名词的夺格,表示手段(“通过作出约定”)。temporali actione obligatum 是作不定式 teneri debere 主语的宾格名词短语,意为“因临时性诉权而负有义务的人”。
  4. §13.5.18.1licet in id tempus quo non tenebatur — licet 之后省略了动词 constituerit。意为“即使其针对自己已不受约束的那个时期(即临时性诉权期限届满后的时期)作出了[支付的]约定”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §13.5.18.pr-13.5.18.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.5.18.pr-13.5.18.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。