Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §12.6.26.pr-12.6.26.11

非债利息与因错误代物清偿的返还请求

第 2001 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安引用马尔克鲁斯和尤里安等人的观点,详细论述了非债利息、因错误进行的代物清偿以及在享有永久性抗辩保护时进行清偿等的返还请求权。

[IDEM libro uicensimo sexto ad edictum. ] §12.6.26.prSi non sortem quis, sed usuras indebitas soluit, repetere non poterit, si sortis debitae soluit: sed si supra legitimum modum soluit, diuus Seuerus rescripsit (quo iure utimur) repeti quidem non posse, sed sorti imputandum et, si postea sortem soluit, sortem quasi indebitam repeti posse.
[同上,《告示注解》第二十六卷] 如果某人支付的不是本金,而是未负债务的利息,如果是作为对所负本金的利息而支付的,则他不能请求返还;但如果是超过法定限额支付的,神君塞维鲁曾回复(这也是我们现在采用的法律):尽管这笔利息不能请求返还,但应当折抵本金,如果此后他支付了本金,则可以作为非债而请求返还本金。
proinde et si ante sors fuerit soluta, usurae supra legitimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur.
因此,即使本金已在此前被清偿,超过法定限额支付的利息也可以作为非债本金而被请求返还。
quid si simul soluerit? poterit dici et tunc repetitionem locum habere.
如果他是同时支付的呢? 可以说此时也同样存在返还的余地。
§12.6.26.1Supra duplum autem usurae et usurarum usurae nec in stipulatum deduci nec exigi possunt et solutae repetuntur, quemadmodum futurarum usurarum usurae.
但是,超过两倍本金的利息以及利滚利(复利),既不能列入问答契约,也不能强行索取,如果已经支付,则可以请求返还,就像对未来利息的利息一样。
§12.6.26.2Si quis falso se sortem debere credens usuras soluerit, potest condicere nec uidetur sciens indebitum soluisse.
如果某人误信自己欠付本金而支付了利息,他可以提起返还请求(口头抗辩之诉),且不被视为明知是非债而予以支付。
§12.6.26.3Indebitum autem solutum accipimus non solum si omnino non debeatur, sed et si per aliquam exceptionem perpetuam peti non poterat: quare hoc quoque repeti poterit, nisi sciens se tutum exceptione soluit.
此外,我们所理解的支付非债,不仅指根本不欠债,也包括因某种永久性抗辩而无法被追索的情形:因此,除非他明知自己受到抗辩保护而仍予以支付,否则这也同样可以请求返还。
§12.6.26.4Si centum debens, quasi ducenta deberem, fundum ducentorum solui, competere repetitionem Marcellus libro uicensimo digestorum scribit et centum manere stipulationem: licet enim placuit rem pro pecunia solutam parere liberationem, tamen si ex falsa debiti quantitate maioris pretii res soluta est, non fit confusio partis rei cum pecunia (nemo enim inuitus compellitur ad communionem), sed et condictio integrae rei manet et obligatio incorrupta: ager autem retinebitur, donec debita pecunia soluatur.
马尔克鲁斯在《法学汇纂》第二十卷中写道:如果我欠一百,却好似欠两百一样,支付了一块价值两百的土地,返还请求是成立的,并且那份一百的问答契约债务依然存在。 因为虽然人们同意代物清偿产生免责效果,但如果由于对债务数额的错误估计而支付了更高价格的物,并不会发生物的一部分与金钱的混同(因为没有人会被违背意愿地强迫进入共有关系),而是对整个物的返还请求和原债务都保持完好;不过,在债务金钱被清偿之前,该土地将被扣留。
§12.6.26.5Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, uel cum oleum deberet, oleum dederit quasi maiorem modum debens, superfluum olei esse repetendum, non totum et ob hoc peremptam esse obligationem.
同一马尔克鲁斯说:如果欠钱者由于误信欠得更多而给付了更高价值的橄榄油,或者在欠橄榄油时由于误信欠得更多而给付了更多数量的橄榄油,则应当请求返还多余的橄榄油,而不是全部,且债务因此而消灭。
§12.6.26.6Idem Marcellus adicit, si, cum fundi pars mihi deberetur, quasi totus deberetur aestimatione facta, solutio pecuniae solidi pretii fundi facta sit, repeti posse non totum pretium, sed partis indebitae pretium.
同一马尔克鲁斯补充道:如果当我本应被给付土地的一部分,却好似本应给付全部土地一样进行了估价,并支付了该土地全部价格的金钱,则不能请求返还全部价格,而只能请求返并非债部分的价格。
§12.6.26.7Adeo autem perpetua exceptio parit condictionem, ut Iulianus libro decimo scripsit, si emptor fundi damnauerit heredem suum, ut uenditorem nexu uenditi liberaret, mox uenditor ignorans rem tradiderit, posse eum fundum condicere: idemque et si debitorem suum damnauerit liberare et ille ignorans soluerit.
此外,永久性抗辩如此地产生返还请求权,正如尤里安在第十卷中写道:如果土地的买受人命令其继承人免除出卖人的买卖拘束,其后出卖人在不知情的情况下交付了该物,他可以对该土地提起返还请求之诉;如果他命令免除其债务人,而后者在不知情的情况下进行了清偿,也是一样。
§12.6.26.8Qui filio familias soluerit, cum esset eius peculiaris debitor, si quidem ignorauit ademptum ei peculium, liberatur: si scit et soluit, condictionem non habet, quia sciens indebitum soluit.
凡向家子支付,且作为其特有财产的债务人时,如果他确实不知道其特有财产已被收回,则他获得免责;如果他明知而支付,则没有返还请求权,因为他明知是非债而予以支付。
§12.6.26.9Filius familias contra Macedonianum mutuatus si soluerit et patri suo heres effectus uelit uindicare nummos, exceptione summouebitur a uindicatione nummorum.
违反《马其顿元老院决议》借款的家子如果进行了偿付,并且在其成为其父的继承人后,想要对这些钱币提起所有权返还之诉,他将因抗辩而被排除在钱币的所有权返还之诉外。
§12.6.26.10Si quis quasi ex compromisso condemnatus falso soluerit, repetere potest.
如果某人好似因仲裁协议而被判决一样错误地进行了支付,他可以请求返还。
§12.6.26.11Hereditatis uel bonorum possessori, si quidem defendat hereditatem, indebitum solutum condici poterit: si uero is non defendat, etiam debitum solutum repeti potest.
如果向遗产占有者或财产占有者支付,只要他确实对遗产进行抗辩,所支付的非债即可被请求返还;但如果他不进行抗辩,则即使是已清偿的实存债务也可以请求返还。

词汇与语法注释

  1. 12.6.26.prsi sortis debitae soluit — 极其简略的表达,通常需要补充理解为 "si usuras sortis debitae soluit",即“如果是作为对所负本金的利息而支付的”。
  2. 12.6.26.4non fit confusio partis rei cum pecunia — 马尔克鲁斯在此阐述了一种特殊的学说构造:在因错误而给付了过高价值的物(代物清偿)时,并不强求发生部分物与金钱的共有关系(混同),而是允许对整个物提起返还请求(condictio),同时原本的一百的债务依然保持存续。
  3. 12.6.26.7damnauerit — 该动词指代遗嘱中的“惩罚性遗赠”(legatum per damnationem),即以法律形式命令继承人承担某种特定行为的义务(在此为免除出卖人的拘束)。
  4. 12.6.26.11si quidem defendat hereditatem — “抗辩/防御”(defendere)在民事诉讼中意为作为被告出庭应诉并进行正当辩护。如果占有者进行应诉防卫,则仅可请求返还非债;如果不进行应诉防卫,则由于占有转移本身失去了诉讼法上的依据,即使是实存的债务亦可请求返还。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §12.6.26.pr-12.6.26.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.6.26.pr-12.6.26.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。