Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §12.6.19.pr-12.6.19.4

非债务人清偿与选择之债等的不当得利返还

第 1994 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

蓬波尼乌斯论述了因惩罚免除债务后自然债务的存续、非债务人清偿时的返还请求权、混合货币按金额而非特定物提起的不当得利返还、选择之债中给付错误标的物,以及共同债务人超额清偿时的均等返还请求。

[POMPONIUS libro uicensimo secundo ad Sabinum. ] §12.6.19.prSi poenae causa eius cui debetur debitor liberatus est, naturalis obligatio manet et ideo solutum repeti non potest.
[蓬波尼乌斯,萨宾注解第22卷] 如果债务人是为了惩罚债权人而获得免除的,则自然债务依然存在,因此已清偿之物不得请求返还。
§12.6.19.1Quamuis debitum sibi quis recipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio competit, ueluti si is qui heredem se uel bonorum possessorem falso existimans creditori hereditario soluerit: hic enim neque uerus heres liberatus erit et is quod dedit repetere poterit: quamuis enim debitum sibi quis recipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio competit.
尽管某人收回的是欠自己的债务,但如果给付之人给付了非其所欠之物,则仍享有返还请求权;例如,某人错误地认为自己是继承人或遗产占有者,从而向遗产债权人进行了清偿:因为在这种情况下,真正的继承人既未获得免除,且给付之人亦得请求返还其所给付之物:因为尽管某人收回的是欠自己的债务,但如果给付之人给付了非其所欠之物,则仍享有返还请求权。
§12.6.19.2Si falso existimans debere nummos soluero, qui pro parte alieni, pro parte mei fuerunt, eius summae partem dimidiam, non corporum condicam.
如果我错误地认为自己负有债务而给付了货币,而这些货币一部分属于他人,一部分属于我,那么我将就该金额的一半提起不当得利返还之诉(condictio),而不是请求返还货币的特定实物。
§12.6.19.3Si putem me Stichum aut Pamphilum debere, cum Stichum debeam, et Pamphilum soluam, repetam quasi indebitum solutum: nec enim pro eo quod debeo uideor id soluisse.
如果我认为自己欠付斯蒂克斯或潘菲鲁斯,而实际上我欠付的是斯蒂克斯,但我给付了潘菲鲁斯,我将作为给付非债之物请求返还;因为这不能被视为我为了履行所欠债务而进行的清偿。
§12.6.19.4Si duo rei, qui decem debebant, uiginti pariter soluerint, Celsus ait singulos quina repetituros, quia, cum decem deberent, uiginti soluissent, et quod amplius ambo soluerint, ambo repetere possunt.
如果欠债十个单位的两个共同债务人,同样地清偿了二十个单位,塞尔苏斯认为他们每人将请求返还五个单位,因为他们虽欠十个单位却清偿了二十个单位,而对于双方超额清偿的部分,双方均得请求返还。

词汇与语法注释

  1. 12.6.19.prpoenae causa eius cui debetur — 属格“poenae”与表示原因或目的的“causa”连用。而“eius cui debetur”(欠其债务之人,即债权人)则修饰“poenae”,意为“作为对债权人的惩罚”。当债务人因针对债权人的法律制裁而免除债务时,虽然市民法上的债务消灭,但自然债务(naturalis obligatio)仍然存在,因此事后清偿不得请求返还。
  2. 12.6.19.1quamuis debitum sibi quis recipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio competit — 此句包含两个由“quamuis...”和“si...”引导的从句,修饰主句“repetitio competit”。即使债权人收回了确实欠他的债务(从债权人的角度来看是正当的),但如果给付人给付了非其所欠之物(从给付人的角度来看是非债清偿),则仍享有返还请求权。这强调了给付人的主客观状态。该句在这一小节的开头和结尾完全重复出现。
  3. 12.6.19.2non corporum condicam — 注意“eius summae partem dimidiam”(该金额的一半)与“non corporum”(非特定实物)之间的对比。由于货币(nummi)属于消耗物且会发生混和,因此给付人不能提起对物诉讼(如所有物返还之诉)来请求返还特定的物理实物(corpora),而只能就价值额提起不当得利返还之诉(condictio)。“condicam”为将来时直陈语气或现在时虚拟语气,表示一种可行的诉讼选择。
  4. 12.6.19.4pariter — “pariter”意为“平等地”或“同时”。这里指两个共同债务人(duo rei)对于共计十个单位的债务,同样地各清偿了十个单位(总共清偿了二十个单位)。对于超额清偿的十个单位,塞尔苏斯认为他们二人可以分别均等请求返还五个单位(使用分配数词“quina”)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §12.6.19.pr-12.6.19.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.6.19.pr-12.6.19.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。