[IDEM libro uicensimo sexto ad edictum. ] §12.2.34.prIusiurandum et ad pecunias et ad omnes res locum habet: etiam de operis iusiurandum deferri potest.
[同前书,第二十六卷,论告示] 宣誓既适用于金钱,也适用于一切事物:甚至就劳务也可以提出宣誓。
nec de iniuria queri aduersarius potest, cum possit iusiurandum referre.
对手不能抱怨不公,因为他可以反提宣誓。
quid tamen, si ideo dicat reus se liberatum, quoniam Stichum, quem promiserat, putat decessisse? non erit tutus per relationem.
然而,如果被告因为认为他所许诺的斯蒂库斯已经死亡而主张自己已获免除,情况又将如何? 他不能通过反提宣誓而获得保护。
et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret.
因此,基于这一原因,马尔切鲁斯认为(且是正确的),要么应当免除他的宣誓,要么应当给他期限,以便他查明事实后再进行宣誓。
§12.2.34.1Defensor municipum uel cuiusuis corporis iusiurandum deferre potest, si super hoc mandatum habeat.
自治市或任何法人的保护人如果对此拥有委托,可以提出宣誓。
§12.2.34.2Pupillo non defertur iusiurandum.
不得向未成年人提出宣誓。
§12.2.34.3Procurator non compellitur iurare nec defensor, et ita Iulianus scribit libro decimo digestorum defensorem iurare non compelli sufficereque ad plenam defensionem, si paratus sit iudicium accipere.
代理人和保护人均不被强迫宣誓;尤里安在《学说汇纂》第十卷中也这样写道:不应强迫保护人宣誓,只要他准备好接受审判,这对于进行充分的辩护就已经足够了。
§12.2.34.4Qui iusiurandum defert, prior de calumnia debet iurare, si hoc exigatur, deinde sic ei iurabitur.
提出宣誓的人,如果对方提出要求,必须首先就无恶意进行宣誓,然后对方才向他宣誓。
hoc iusiurandum de calumnia aeque patrono parentibusque remittitur.
这种关于无恶意的宣誓同样对保护人和父母免除。
§12.2.34.5Si de qualitate iuramenti fuerit inter partes dubitatum, conceptio eius arbitri iudicantis est.
如果双方当事人对宣誓的性质存在争议,其表述公式由审理案件的仲裁人决定。
§12.2.34.6Ait praetor: 'eum, a quo iusiurandum petetur, soluere aut iurare cogam': alterum itaque eligat reus, aut soluat aut iuret: si non iurat, soluere cogendus erit a praetore.
裁判官说:“我将强迫被要求宣誓的人要么给付,要么宣誓”:因此,被告应在两者中选择其一,要么给付,要么宣誓;如果他不宣誓,他将被裁判官强迫给付。
§12.2.34.7Datur autem et alia facultas reo, ut, si malit, referat iusiurandum: et si is qui petet condicione iurisiurandi non utetur, iudicium ei praetor non dabit.
但被告也被赋予了另一种选择,即如果他愿意,他可以反提宣誓:如果请求宣誓的人不接受宣誓的条件,裁判官将不给予他诉讼。
aequissime enim hoc facit, cum non deberet displicere condicio iurisiurandi ei qui detulit: sed nec iusiurandum de calumnia referenti defertur, quia non est ferendus actor, si condicionis quam ipse detulit de calumnia uelit sibi iurari.
因为裁判官这样做是极其公正的,既然宣誓的条件不应让提出宣誓的人感到不满;但对于反提宣誓的人,也不得向其提出无恶意宣誓,因为如果原告希望对方就他自己提出的无恶意条件向他宣誓,这是不可容忍的。
§12.2.34.8Non semper autem consonans est per omnia referri iusiurandum quale defertur, forsitan ex diuersitate rerum uel personarum quibusdam emergentibus, quae uarietatem inducunt: ideoque si quid tale inciderit, officio iudicis conceptio huiuscemodi iurisiurandi terminetur.
但是,反提的宣誓在所有方面都与提出的宣誓完全一致,并不总是协调的,这也许是因为因事物或人的多样性而出现的某些情况导致了变化:因此,如果发生此类情况,此类宣誓的公式应由法官的职权来决定。
§12.2.34.9Cum res in iusiurandum demissa sit, iudex iurantem absoluit: referentem audiet et, si actor iuret, condemnet reum: nolentem iurare reum si soluat, absoluit, non soluentem condemnat: ex relatione non iurante actore absoluit reum.
当案件交付宣誓解决时,法官应宣告宣誓者胜诉:法官将听取反提宣誓者,如果原告宣誓,则判决被告败诉;对于拒绝宣誓的被告,如果他给付,法官则宣告其胜诉,如果不给付,则判决其败诉;在反提宣誓中,如果原告未宣誓,则宣告被告胜诉。