Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §11.3.5.pr-11.3.5.4

败坏奴隶之诉中的恶意要件与责任形态

第 1775 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

阐述败坏奴隶之诉中恶意等的主观要件、误将奴隶视为自由人而予以败坏时的责任、该诉讼与阿奎里亚法在双倍赔偿上的区别、奴隶作为加害人时的交出加害人诉讼,以及奴隶死亡、转让或解放对诉讼提起的影响。

[ULPIANUS libro uicensimo tertio ad edictum.
[乌尔比安,《告示注解》第二十三卷。
] §11.3.5.prDoli uerbum etiam ad eum qui recepit referendum est, ut non alius teneatur, nisi qui dolo malo recepit: ceterum si quis, ut domino custodiret, recepit uel humanitate uel misericordia ductus uel alia probata atque iusta ratione, non tenebitur.
] “欺诈”一词也必须适用于收留奴隶的人,从而只有出于恶意收留奴隶的人才承担责任;但如果有人是为了替主人保管而收留,或者出于人道或怜悯,又或者出于其他合理的、正当的理由而收留,则不承担责任。
§11.3.5.1Si quis dolo malo persuaserit quid seruo quem liberum putabat, mihi uidetur teneri eum oportere: maius enim delinquit, qui liberum putans corrumpit: et ideo, si seruus fuerit, tenebitur.
如果有人出于恶意向一个他以为是自由人的奴隶劝诱了某事,在我看来他应当承担责任。 因为以为对方是自由人而予以败坏的人,其过错更大;因此,如果该人确实是奴隶,他将承担责任。
§11.3.5.2Haec actio etiam aduersus fatentem in duplum est, quamuis Aquilia infitiantem dumtaxat coerceat.
此项诉讼即使针对承认者也是双倍赔偿的,而阿奎里亚法仅对否认者才施以双倍的处罚。
§11.3.5.3Si seruus seruaue fecisse dicetur, iudicium cum noxae deditione redditur.
如果男奴隶或女奴隶被控犯有此行为,则给予带有交出加害人(noxae deditio)的诉讼。
§11.3.5.4Haec actio refertur ad tempus serui corrupti uel recepti, non ad praesens, et ideo et si decesserit uel alienatus sit uel manumissus, nihilo minus locum habebit actio, nec extinguitur manumissione semel nata actio:
此项诉讼以奴隶被败坏或被收留的时间为基准,而不是以现在为基准。 因此,即使该奴隶已经死亡、被转让或被解放,诉讼也同样可以提起;而且一旦产生的诉讼,并不因奴隶被解放而消灭。

词汇与语法注释

  1. §11.3.5.prDoli — 名词 dolus(恶意)的属格,修饰 uerbum(词),属于“定义属格”或“同格属格”,意为“‘恶意’这个词”。
  2. §11.3.5.1quid — 不定代词 aliquid(某事/某物)在条件连词 si 之后省略了前缀 ali- 的形式。
  3. §11.3.5.1quem liberum putabat — 关系代名词 quem 在性和数上(阳性单数)与其先行词 seruo 一致,在关系从句中作为 putabat 的直接宾语(宾格)。liberum 是宾语补足语(述语性宾格),整句意为“(他)以为是自由人的(奴隶)”。
  4. §11.3.5.2infitiantem — 现在分词 infitians(否认者)的宾格,在此作名词化使用,与 fatentem(承认者)形成对比。这指的是阿奎里亚法(Lex Aquilia)中的规则,即否认责任但在诉讼中败诉的被告需承担双倍赔偿。
  5. §11.3.5.4semel nata actio — 意为“一旦产生的诉讼”的名词短语,其中过去分词 nata(源自 nascor,意为“产生”)与副词 semel(一旦)一同修饰名词 actio。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §11.3.5.pr-11.3.5.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:11.3.5.pr-11.3.5.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。