Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §10.2.2.pr-10.2.2.5

分割遗产之诉的适用范围与债权分割

第 1639 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节阐述了分割遗产之诉的适用范围,涉及各种法律渊源下的遗产继承,并规定了傲慢收养子女及士兵特有财产的准用诉讼适用,以及如何通过问答条款解决债权的分割问题。

[ULPIANUS libro nono decimo ad edictum. ] §10.2.2.prPer familiae erciscundae actionem diuiditur hereditas, siue ex testamento siue ab intestato, siue ex lege duodecim tabularum siue ex aliqua lege deferatur hereditas uel ex senatus consulto uel etiam constitutione: et generaliter eorum dumtaxat diuidi hereditas potest, quorum peti potest hereditas.
[乌尔比安,《告示注解》第局九卷] 通过分割遗产之诉分割继承财产,无论该继承是依据遗嘱还是无遗嘱,是依据《十二表法》还是其他法律,或者是依据元老院决议甚至是皇帝宪令而授予的。 且通常而言,仅能分割那些其遗产可被提起请求诉讼的人的遗产。
§10.2.2.1Si quarta ad aliquem ex constitutione diui Pii adrogatum deferatur, quia hic neque heres neque bonorum possessor fit, utile erit familiae erciscundae iudicium necessarium:
如果根据神君庇乌斯的宪令,将四分之一的份额授予某个被傲慢收养的人,由于此人既不成为继承人,也不成为遗产占有者,因此将有必要准用分割遗产之诉。
§10.2.2.2Item si filii familias militis peculium sit. fortius defendi potest hereditatem effectam per constitutiones, et ideo hoc iudicio locus erit.
同样,如果存在身为家子的士兵的特有财产,则可以更有力地主张,通过多项宪令,该财产已被赋予遗产的效力,因此应当有适用本诉讼的余地。
§10.2.2.3In familiae erciscundae iudicio unusquisque heredum et rei et actoris partes sustinet.
在分割遗产之诉中,每一位继承人均承担被告和原告的双重角色。
§10.2.2.4Dubitandum autem non est, quin familiae erciscundae iudicium et inter pauciores heredes ex pluribus accipi possit.
此外,不容怀疑的是,在多数共同继承人中,分割遗产之诉也可以在较少数的继承人之间进行。
§10.2.2.5In hoc iudicium etsi nomina non ueniunt, tamen, si stipulationes interpositae fuerint de diuisione eorum, ut stetur ei et ut alter alteri mandet actiones procuratoremque eum in suam rem faciat, stabitur diuisioni.
虽然债权不纳入本诉讼中,但如果双方就其分割订立了问答条款,约定遵守该分割,且一方应当将诉权委任给另一方,并委任其为自己事务的诉讼代理人,则该分割应当被遵守。

词汇与语法注释

  1. §10.2.2.preorum dumtaxat diuidi hereditas potest, quorum peti potest hereditas — 指示代词 eorum(属格复数)是关系代词 quorum(属格复数)的先行词,指代作为继承标的的“被继承人(死者)”。这句话表明,只有当某位被继承人的遗产可以作为请求的对象(peti ... hereditas)时,其遗产才能成为分割之诉的标的。
  2. §10.2.2.1utile erit familiae erciscundae iudicium necessarium — utile 与 iudicium 结合,意为“准用诉讼”(iudicium utile / actio utilis)。在本句中,utile 作为形容词修饰 iudicium,而形容词 necessarium(中性单数主格)则充当表语,形成“准用的遗产分割裁判将成为必要”的结构。虽然也可以将 necessarium 视为 iudicium 的另一个定语,但根据上下文,将其理解为表语以强调在该种情况下准用诉讼之必要性更为自然。
  3. §10.2.2.5nomina — “nomina”(nomen 的复数主格)在古典罗马法中特指“债权”或“债务”(源于账簿登记的债权债务关系)。根据《十二表法》的规定,被继承人的债权债务依法律当然按比例分割,因此它们不直接纳入本分割之诉的审理范围(non ueniunt in hoc iudicium)。
  4. §10.2.2.5ut stetur ei ... stabitur diuisioni — 此处两次使用了不及物动词 stare(遵守、服从)的无人称被动语态。第一次“ut stetur ei”是虚拟式现在时被动语态,意为“以便该约定/分割得到遵守”,其中“ei”为中性单数与格。第二次“stabitur diuisioni”为直陈式将来时被动语态,“diuisioni”是受 stare 支配的与格(字面意为“对分割将予以遵守”,即该分割应当被遵守)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §10.2.2.pr-10.2.2.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:10.2.2.pr-10.2.2.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。