Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §1.5.5.pr-1.5.5.3

奴隶身份的产生原因与新生儿自由身份的判定

第 69 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

马尔奇安定义了奴隶与自由人的分类、奴隶身份产生的法律原因以及身份确定的规则,规定只要母亲在怀孕期间的任何阶段曾为自由人,所生子女即为自由人。

[MARCIANUS libro primo institutionum. ] §1.5.5.prEt seruorum quidem una est condicio: liberorum autem hominum quidam ingenui sunt, quidam libertini.
[马尔奇安著《法学阶梯》第1卷] 奴隶的地位确实是单一的;然而自由人中,有些是自由人,有些是释放自由人。
§1.5.5.1Serui autem in dominium nostrum rediguntur aut iure ciuili aut gentium: iure ciuili, si quis se maior uiginti annis ad pretium participandum uenire passus est: iure gentium serui nostri sunt, qui ab hostibus capiuntur aut qui ex ancillis nostris nascuntur.
而奴隶由于市民法或万民法而被置于我们的支配之下:依据市民法,如果某个二十岁以上的人为了分得价金而容许自己被出售:依据万民法,被敌人捕获者,或者由我们的女奴隶所生者,是我们的奴隶。
§1.5.5.2Ingenui sunt, qui ex matre libera nati sunt: sufficit enim liberam fuisse eo tempore quo nascitur, licet ancilla concepit.
自由人是指由自由的母亲所生的人:因为,即使她作为女奴隶怀胎,但在分娩时她是自由的,这就足够了。
et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci.
相反,如果一个自由妇女怀了孕,随后作为女奴隶分娩,人们同意,出生者作为自由人而出生。
nec interest iustis nuptiis concepit an uolgo, quia non debet calamitas matris nocere ei qui in uentre est.
而且,她是在合法的婚姻中怀胎还是在非婚中怀胎并不重要,因为母亲的灾难不应危害腹中的胎儿。
§1.5.5.3Ex hoc quaesitum est, si ancilla praegnas manumissa sit, deinde ancilla postea facta aut expulsa ciuitate pepererit, liberum an seruum pariat.
由此产生了一个疑问:如果一个怀孕的女奴隶被释放,随后又变为女奴隶,或者被逐出城邦后分娩,她生下的是自由人还是奴隶?
et tamen rectius probatum est liberum nasci et sufficere ei qui in uentre est liberam matrem uel medio tempore habuisse.
然而,更为正确的并被认可的观点是,该子作为自由人出生,且对于腹中的胎儿而言,即使在中间的时间曾拥有自由的母亲也已足够。

词汇与语法注释

  1. 1.5.5.1se maior uiginti annis ad pretium participandum uenire passus est — 此处包含几个关键的句法结构。(1) `se... uenire` 是宾格加不定式结构,作为异态动词 `passus est`(源自 patior)的宾语。(2) `maior uiginti annis` 包含比较夺格 `viginti annis`,用以修饰比较级形容词 `maior`。(3) `ad pretium participandum` 是介词 `ad` 加上动形容词(分词)宾格形式,表示目的(“为了分得价金”)。
  2. 1.5.5.2licet ancilla concepit — 让步连词 `licet`(“虽然/即使”)的用法。在古典拉丁语散文中,`licet` 通常要求接虚拟语气,但在后古典和法学拉丁语中,它经常直接伴随直说法的完成时形式(`concepit`)。
  3. 1.5.5.3sufficere ei qui in uentre est liberam matrem uel medio tempore habuisse — 这是一个嵌套在主句被动无人称表达 `probatum est`(被认可)之下的宾格加不定式结构。无人称动词 `sufficere`(足够)的主语是整个不定式短语 `liberam matrem uel medio tempore habuisse`(在中间的时期曾拥有自由的母亲),而与格短语 `ei qui in uentre est`(对于腹中的胎儿)修饰 `sufficere`。`liberam matrem` 是不定式 `habuisse` 的宾格宾语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §1.5.5.pr-1.5.5.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.5.5.pr-1.5.5.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。