Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §1.3.32.pr-1.3.32.1

缺乏成文法时习惯法的适用与效力

第 51 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述了在缺乏成文法时适用习惯法、相近规则及罗马城法的顺序,并阐明习惯法因体现人民意志而具有与成文法同等的约束力,且可通过不适用而废除。

[IULIANUS libro LXXXIIII digestorum. ] §1.3.32.prDe quibus causis scriptis legibus non utimur, id custodiri oportet, quod moribus et consuetudine inductum est: et si qua in re hoc deficeret, tunc quod proximum et consequens ei est: si nec id quidem appareat, tunc ius, quo urbs Roma utitur, seruari oportet.
[尤里安《学说汇纂》第84卷] 对于我们不适用成文法的案件,应当遵守通过习惯和惯行所引入的规则;如果在这方面有所欠缺,那么应当遵守与此最相近且由此推导出的规则;如果连这也不明朗,那么应当遵守罗马城所适用的法律。
§1.3.32.1Inueterata consuetudo pro lege non immerito custoditur, et hoc est ius quod dicitur moribus constitutum.
世代相传的习惯被作为法律遵守,并非毫无道理,这就是所谓的由习惯确立的法律。
nam cum ipsae leges nulla alia ex causa nos teneant, quam quod iudicio populi receptae sunt, merito et ea, quae sine ullo scripto populus probauit, tenebunt omnes: nam quid interest suffragio populus uoluntatem suam declaret an rebus ipsis et factis? quare rectissime etiam illud receptum est, ut leges non solum suffragio legis latoris, sed etiam tacito consensu omnium per desuetudinem abrogentur.
因为既然法律自身除了因人民的抉择而被接受之外,并无其他原因能对我们产生约束力,那么人民在没有任何文字的情况下所批准的事物,理所当然也应对所有人具有约束力。 因为人民是通过投票来表明其意志,还是通过事实和行为本身来表明其意志,这又有什么区别呢? 因此,极为正确的是,法律不仅可以通过立法者投票被废除,也可以通过所有人不予适用的默示同意而被废除。

词汇与语法注释

  1. §1.3.32.prDe quibus causis — 关系代词的前置用法。此处 "quibus" 作为关系形容词修饰 "causis",与主句中的 "id, quod..." 呼应,意为“在那些我们不适用成文法的案件中”。
  2. §1.3.32.prquod proximum et consequens ei est — 省略句。此处省略了前句的主句动词短语 "id custodiri oportet",结构上应补足为 "tunc [id custodiri oportet] quod proximum..."。"ei" 是指代前文 "moribus et consuetudine" 的与格。
  3. §1.3.32.1nam cum ipsae leges nulla alia ex causa nos teneant, quam quod iudicio populi receptae sunt, merito et ea, quae sine ullo scripto populus probauit, tenebunt omnes — 由表示原因的 cum 从句(teneant,现在时虚拟式)和表示未来结果的主句(tenebunt,将来时直陈式)构成的逻辑对比结构。副词 "merito"(理所当然地)修饰整个主句。
  4. §1.3.32.1ut leges non solum suffragio legis latoris, sed etiam tacito consensu omnium per desuetudinem abrogentur — 名词性 ut 从句(其动词为被动现在时虚拟式 "abrogentur"),作为无人称被动动词 "receptum est" 的实质主语,具体说明指示代词 "illud" 的内容。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §1.3.32.pr-1.3.32.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.3.32.pr-1.3.32.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。