Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §1.2.1.pr

从建城之始溯源法律的必要性与序言的作用

第 13 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

盖尤斯阐述了在解释古老法律时必须从建城之始追溯起的原因,并结合法庭辩护的惯例说明了前言的作用。

[Gaius libro primo ad legem duodecim tabularum. ] §1.2.1.prFacturus legum uetustarum interpretationem necessario prius ab urbis initiis repetendum existimaui, non quia uelim uerbosos commentarios facere, sed quod in omnibus rebus animaduerto id perfectum esse, quod ex omnibus suis partibus constaret: et certe cuiusque rei potissima pars principium est.
[盖尤斯《十二表法注解》第一卷] 在准备对古老法律进行阐释之时,我认为必须首先从建城之始追溯起;这并非因为我想写出冗长的评注,而是因为我注意到在一切事物中,只有由其所有部分共同构成的才是完美的:况且毫无疑问,任何事物最重要的部分就是它的开端。
deinde si in foro causas dicentibus nefas ut ita dixerim uidetur esse nulla praefatione facta iudici rem exponere: quanto magis interpretationem promittentibus inconueniens erit omissis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita dixerim manibus protinus materiam interpretationis tractare? namque nisi fallor istae praefationes et libentius nos ad lectionem propositae materiae producunt et cum ibi uenerimus, euidentiorem praestant intellectum.
其次,如果在广场上作辩护的人,在未作任何前言的情况下就向法官陈述案情,会被视为(容我这么说)一种大逆不道:那么对于承诺提供法律阐释的人来说,如果忽略开端、不追溯起源,并且(容我这么说)不洗手就直接着手处理阐释的对象,那将是多么的不妥? 因为除非我弄错,这些前言既能让我们更乐意地去阅读所呈现的内容,而且当我们读到那里时,它们还能提供更清晰的理解。

词汇与语法注释

  1. §1.2.1.prFacturus — 主动将来分词 facturus 与主句的省略主语(作者盖尤斯)一致,表示意图(“准备……之时”)。
  2. §1.2.1.prrepetendum — 动形容词 repetendum(与省略的 esse 一起构成不定式代格句)表示必要性,省略了作主语的代格代词 me,意为“我认为[我]必须追溯”。
  3. §1.2.1.prnon quia uelim ... sed quod ... animaduerto — 虚拟语气 uelim 用于 non quia 之后,表示被否定的假设性原因;而直陈语气 animaduerto 用于 sed quod 之后,表示肯定的真实原因。
  4. §1.2.1.prut ita dixerim — 使用虚拟语气完成时的惯用表达,意为“容我这么说”或“好比说”,用以缓和比喻性或夸张性表达(nefas、illotis manibus)的语气。
  5. §1.2.1.prillotis ut ita dixerim manibus — “不洗手”这一表达是一个比喻,意为“在未做任何适当准备(或缺乏仪式性敬意)的情况下行事”,在此处构成夺格绝对结构。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §1.2.1.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.2.1.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。