Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §1.14.3.pr

逃亡奴隶巴尔巴里乌斯任裁判官时所作行为的效力

第 180 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安讨论了逃亡奴隶巴尔巴里乌斯·菲利普斯被指定为裁判官的案例,并认为出于诉讼参与人的利益以及人道主义考量,其任内所作出的官方行为皆应被视为有效。

[ULPIANUS libro trigensimo octauo ad Sabinum. ] §1.14.3.prBarbarius Philippus cum seruus fugitiuus esset, Romae praeturam petiit et praetor designatus est.
[乌尔比安,萨宾注释第三十八卷] 巴尔巴里乌斯·菲利普斯虽是一名逃亡奴隶,却在罗马竞选裁判官并被指定为裁判官。
sed nihil ei seruitutem obstetisse ait Pomponius, quasi praetor non fuerit: atquin uerum est praetura eum functum.
但蓬波尼乌斯认为,他的奴隶身份对他并无阻碍,就好像他并非没有担任过裁判官一样;然而,他确实履行了裁判官的职责。
et tamen uideamus: si seruus quamdiu latuit, dignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decreuit, nullius fore momenti? an fore propter utilitatem eorum, qui apud eum egerunt uel lege uel quo alio iure? et uerum puto nihil eorum reprobari: hoc enim humanius est: cum etiam potuit populus Romanus seruo decernere hanc potestatem, sed et si scisset seruum esse, liberum effecisset.
尽管如此,让我们看看:如果一名奴隶在隐藏身份期间履行了裁判官的尊严,我们该怎么说? 他所发布的告示、他所作出的判决,都将毫无效力吗? 还是为了在其实施法律或其他权利的人的利益而具有效力? 我认为,这些行为无一被否定是正确的,因为这更符合人道;因为罗马人民甚至本可以授予奴隶这种权力,而且,如果他们知道他是奴隶,也早就会使他成为自由人。
quod ius multo magis in inperatore obseruandum est.
这一法律原则在皇帝身上更应予以遵守。

词汇与语法注释

  1. §1.14.3.prquasi praetor non fuerit — 从句 quasi praetor non fuerit(就好像他不是裁判官一样)表达了一个与蓬波尼乌斯观点相反的假设,即“(我们不应当行动得)就好像他没有担任过裁判官一样”,因为他的奴隶身份并没有构成阻碍。
  2. §1.14.3.prnullius fore momenti? an fore... — fore 是将来时不定式(futurum esse)。它承接前文的 quid dicemus?(我们该说什么?),在隐含的陈述动词下构成间接引语(“我们是否该说……将毫无效力,还是说……将有效力”)。
  3. §1.14.3.prcum etiam potuit populus Romanus seruo decernere hanc potestatem, sed et si scisset seruum esse, liberum effecisset — 在引导原因的 cum 从句中,直陈式完成时 potuit 表达了罗马人民客观拥有的权力(“本可以授予”),而虚拟式过去完成时 si scisset... effecisset 则构成了一个与过去事实相反的虚拟条件句(“如果他们知道……,也早就会使……”)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §1.14.3.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.14.3.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。