Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §1.1.11.pr

保罗论法一词的多重含义

第 11 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗指出了“法”这一概念的多义性,解释道除了自然法、市民法和长官法之外,它还可以指代裁判官的司法行为(即使不公)以及进行司法审判的物理场所(法庭)。

[PAULUS libro quarto decimo ad Sabinum. ] §1.1.11.prIus pluribus modis dicitur: uno modo, cum id quod semper aequum ac bonum est ius dicitur, ut est ius naturale. altero modo, quod omnibus aut pluribus in quaque ciuitate utile est, ut est ius ciuile.
[保罗《萨宾注释》第十四卷] “法”在多种意义上被使用:第一种情况,当那始终公平且善良的事物被称为“法”时,如自然法;第二种情况,在每个城邦中对所有人或大多数人有益的事物,如市民法。
nec minus ius recte appellatur in ciuitate nostra ius honorarium.
同样,在我们的城邦中,长官法也合理地被称为“法”。
praetor quoque ius reddere dicitur etiam cum inique decernit, relatione scilicet facta non ad id quod ita praetor fecit, sed ad illud quod praetorem facere conuenit.
裁判官即使在做出不公判决时,也被称为“给付法律”,这当然不是针对裁判官实际上所做的行为,而是针对裁判官本应做出的行为而言。
alia significatione ius dicitur locus in quo ius redditur, appellatione collata ab eo quod fit in eo ubi fit.
在另一种含义中,“法”是指给付法律的地方,这一名称是从该处所进行的行为转用于进行该行为的场所。
quem locum determinare hoc modo possumus: ubicumque praetor salua maiestate imperii sui saluoque more maiorum ius dicere constituit, is locus recte ius appellatur.
我们可以通过以下方式来界定该场所:凡是裁判官在不损害其统治权尊严且不损害祖宗遗风的情况下决定宣告法律的任何地方,该场所均合理地被称为“法”。

词汇与语法注释

  1. §1.1.11.prrelatione scilicet facta non ad id quod ita praetor fecit, sed ad illud quod praetorem facere conuenit — relatione facta 为夺格独立结构。不当变位动词 convenit(……是适当的/应当的)引导一个对格加不定式结构 praetorem facere(法务官去做)作为其主语。
  2. §1.1.11.prappellatione collata ab eo quod fit in eo ubi fit — appellatione collata 为夺格独立结构(collata 是 conferre“转移、转用”的完成分词)。in eo 中的 eo 是指代前文 locus 的中性夺格代词。此处解释了转喻(换喻)引起的语义转变:“从在该处所进行的行为(eo quod fit in eo)转用于进行该行为的场所(ubi fit)”。
  3. §1.1.11.prsalua maiestate imperii sui saluoque more maiorum — 使用形容词 salvus(完好的、未受损的)的伴随状况夺格(或夺格独立结构)。字面意思是“在其统治权的尊严未受损害、且祖宗的遗风未受损害的情况下”,表示前提条件。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §1.1.11.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.1.11.pr

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。