Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 加尔巴传 §15-18

军队兵变、收养皮索与凶兆频现

第 5 段,共 6 段 · 拉丁语

内容简介

盖尔巴严厉收回尼禄的赏赐并限制官职,却纵容亲信受贿。他拒绝支付士兵赏金导致兵变,被迫紧急收养皮索,这反而为奥托篡权提供了便利,而连串的凶兆也预示了他的末日。

§15existimabatur etiam senatoria et equestria officia bienni spatio determinaturus nec daturus nisi inuitis ac recusantibus.
人们还认为,他将把元老院和骑士阶级的官职任期限制在两年之内,并且除了那些违心且拒绝的人之外,绝不授予他人。
liberalitates Neronis non plus decimis concessis per quinquaginta equites R. ea condicione reuocandas curauit exigendasque, ut et si quid scaenici ac xystici donatum olim uendidissent, auferretur emptoribus, quando illi pretio absumpto soluere nequirent.
他通过五十名罗马骑士组成的委员会,设法收回并征收尼禄赏赐的财物,仅允许保留不超过十分之一,并附带条件:即使舞台演员和竞技运动员过去已经卖掉了所赠予的东西,一旦那些人花光了款项而无法偿还,也应从买主手中共予没收。
at contra nihil non per comites atque libertos pretio addici aut donari gratia passus est, uectigalia immunitates, poenas innocentium impunitates noxiorum.
相反,他听任通过他的随从和解放奴隶,没有什么是不能花钱买下或凭人情赠送的:税收、免税、对无辜者的惩罚以及对有罪者的免罚。
quin etiam populo R. deposcente supplicium Haloti et Tigillini solos ex omnibus Neronis emissariis uel maleficentissimos incolumes praestitit atque insuper Halotum procuratione amplissima ornauit, pro Tigillino etiam saeuitiae populum edicto increpuit.
甚至,在罗马人民要求处死哈洛图斯和蒂格利努斯时,他竟在尼禄所有的爪牙中,唯独让这两个最作恶多端的人免受伤害,且此外还授予哈洛图斯极显赫的代理官职位,甚至为了蒂格利努斯而发布告示,谴责人民的残暴。
§16Per haec prope uniuersis ordinibus offensis uel praecipua flagrabat inuidia apud milites.
经由这些事,几乎所有的阶层都受到了冒犯,而在士兵之中燃起的怨恨尤为剧烈。
nam cum in uerba eius absentis iurantibus donatiuum grandius solito praepositi pronuntiassent, neque ratam rem habuit et subinde iactauit legere se militem, non emere consuesse; atque eo quidem nomine omnis, qui ubique erant, exacerbauit.
因为,当将军们向在他缺席时宣誓效忠的士兵宣布了一笔比平时更为丰厚的赏金时,他不仅不予批准,还屡次吹嘘说,自己向来习惯于征选士兵,而非收买士兵;并且正是因为这个原因,他激怒了遍布各处的所有士兵。
ceterum praetorianos etiam metu et indignitate commouit, remouens subinde plerosque ut suspectos et Nymphidi socios.
此外,他还通过接连免职许多涉嫌为宁菲迪乌斯同党的人,使近卫军陷入了恐惧和愤慨之中。
sed maxime fremebat superioris Germaniae exercitus fraudari se praemis nauatae aduersus Gallos et Vindicem operae.
但最强烈的怨声来自上日耳曼的军队,他们感到自己在对抗高卢人和温德克斯时所立下的功勋奖赏被克扣了。
ergo primi obsequium rumpere ausi Kal. Ian. adigi sacramento nisi in nomen senatus recusarunt statimque legationem ad praetorianos cum mandatis destinauerunt: displicere imperatorem in Hispania factum; eligerent ipsi quem cuncti exercitus comprobarent.
因此,他们最先敢于打破服从,在一月一日的元旦拒绝宣誓效忠,除非是以元老院的名义;并立即向近卫军派遣了带有指示的使团:在西班牙立为皇帝的人令人生厌;让他们自己挑选一个能得到全体军队认可的人。
§17quod ut nuntiatum est, despectui esse non tam senectam suam quam orbitatem ratus, Pisonem Frugi Licinianum nobilem egregiumque iuuenem ac sibi olim probatissimum testamentoque semper in bona et nomen adscitum repente e media salutantium turba adprehendit filiumque appellans perduxit in castra ac pro contione adoptauit, ne tunc quidem donatiui ulla mentione facta.
这一消息传到后,他认为被轻视的不单是自己的老迈,更是自己的无嗣,便突然从前来朝觐的迎送人群中,拉出了皮索·弗鲁吉·里奇尼亚努斯——一位高贵而优秀的青年,他早已深得盖尔巴的器重,并在遗嘱中始终被指定继承其财产和姓名;盖尔巴称他为儿子,将他领到营地,并在军人大会面前收他为养子,即便在此时,也未对赏金作任何提及。
quo faciliorem occasionem M. Saluio Othoni praebuit perficiendi conata intra sextum adoptionis diem.
由此,他给马尔库斯·萨尔维乌斯·奥托提供了更便利的机会,使其在收养后的六天之内就达成了他的图谋。
§18Magna et assidua monstra iam inde a principio exitum ei, qualis euenit, portenderant.
从一开始,接连不断的重大异兆就已预示了他最终遭遇的那般结局。
cum per omne iter dextra sinistraque oppidatim uictimae caederentur, taurus securis ictu consternatus rupto uinculo essedum eius inuasit elatisque pedibus totum cruore perfudit; ac descendentem speculator impulsu turbae lancea prope uulnerauit.
当他在整段路途上,左右两边的城镇中都有牺牲兽被宰杀时,一头因斧头一击而受惊的公牛挣断了绳索,冲向他的双轮马车,高举着双蹄,使马车浑身洒满了鲜血;而当他下车时,一名护卫兵受到人群的推挤,几乎用长矛刺伤了他。
urbem quoque et deinde Palatium ingressum excepit terrae tremor et assimilis quidam mugitui sonus.
当他进入城中,继而进入皇宫时,也遭遇了地震以及某种类似于牛鸣的声响。
secuta sunt aliquanto manifestiora.
随后,出现了更为明显的兆头。
monile margaritis gemmisque consertum ad ornandam Fortunam suam Tusculanam ex omni gaza secreuerat;
他曾从所有的宝藏中挑选出一串镶嵌着珍珠和宝石的项链,用以装饰他在图斯库鲁姆的福尔图娜女神像;但他却突然将它献给了卡皮托里乌姆的维纳斯,仿佛那个地方更配得上如此庄严的宝物。
id repente quasi augustiore dignius loco Capitolinae Veneri dedicauit, ac proxima nocte somniauit speciem Fortunae querentis fraudatam se dono destinato, minantisque erepturam et ipsam quae dedisset.
结果在接下来的夜晚,他梦见福尔图娜的神像向他抱怨,说自己被骗走了预定给她的礼物,并威胁说她也将夺回她曾给予他的东西。
cumque exterritus luce prima ad expiandum somnium, praemissis qui rem diuinam appararent, Tusculum excucurrisset, nihil inuenit praeter tepidam in ara fauillam atratumque iuxta senem in catino uitreo tus tenentem et in calice fictili merum.
当他在拂晓时分惊恐万状地赶往图斯库鲁姆以消除梦兆,并派人提前去准备祭祀仪式时,他却发现祭坛上除了温热的灰烬,以及身旁一个穿着黑衣、手持玻璃盘盛着香、泥土杯装着纯酒的老人外,别无他物。
obseruatum etiam est Kal. Ian. sacrificanti coronam de capite excidisse, auspicanti pullos auolasse; adoptionis die neque milites adlocuturo castrensem sellam de more positam pro tribunali oblitis ministris et in senatu curulem peruerse collocatam.
还有人注意到,在一月一日他进行祭祀时,冠冕从他的头上滑落,而在他占卜时,雏鸡飞走了;在收养之日,当他准备向士兵发表讲话时,由于侍从的遗忘,本应按惯例安放在讲坛前的军椅未被放置;以及在元老院中,象牙雕鞍椅被颠倒安放。

词汇与语法注释

  1. 15.1existimabatur etiam senatoria et equestria officia bienni spatio determinaturus — 本句采用人称被动结构,主格未来主动分词 `determinaturus`(以及 `daturus`,省略了 `esse`)与被动语态动词 `existimabatur` 搭配使用,而不是非人称结构的“宾格加不定式”。意为“他被认为将要限制……”。
  2. 15.1non plus decimis concessis — 夺格绝对(独立夺格)结构 `decimis concessis`(在留出十分之一的情况下)与限制性副词短语 `non plus`(不超过)连用,表示“仅允许留下不超过十分之一”。
  3. 16.1legere se militem, non emere — 间接引语(宾格加不定式结构)中 `legere`(挑选、征募)与 `emere`(购买、收买)的对比,叙述了盖尔巴拒绝以赏金收买军队的著名名言。
  4. 17.1despectui esse ... orbitatem ratus — 包含目的与格 `despectui`(作为轻蔑的对象)的结构。对格名词 `senectam` 与 `orbitatem` 作为不定式 `esse` 的主语,整体充当分词 `ratus`(认为……)的宾语从句。
  5. 18.2speciem Fortunae querentis ... minantisque — 现在分词主动态 `querentis` 与 `minantis` 在格上与属格名词 `Fortunae`(修饰 `speciem`)一致,用以具体描绘梦境中福尔图娜女神的言行细节。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 加尔巴传 §15-18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo017.humanitext-lat2:15-18

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。