Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 尼禄传 §5-8

尼禄之父的生平及尼禄的早年与即位

第 2 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

本章记述了尼禄极其残忍且不诚实的父亲的一生,尼禄在充满不祥之兆的背景下出生,其幼年时期的贫困与随后的被收养、接受塞内卡的教育,以及最终在十七岁时登基即位的过程。

§5ex Antonia maiore patrem Neronis procreauit omni parte uitae detestabilem, siquidem comes ad Orientem C. Caesaris iuuenis, occiso liberto suo, quod potare quantum iubebatur recusarat, dimissus e cohorte amicorum nihilo modestius uixit; sed et in uiae Appiae uico repente puerum citatis iumentis haud ignarus obtriuit et Romae medio foro cuidam equiti R. liberius iurganti oculum eruit;
他与大安东尼亚生下了尼禄的父亲,此人一生的每一个阶段都令人厌恶。 因为他年轻时作为盖乌斯·凯撒前往东方的随从,因自己的释奴拒绝按照命令痛饮而将其杀害,被从朋友的随行队中驱逐后,他的生活也毫无收敛;不仅如此,在阿庇亚大道的一个村庄里,他明知故犯地驱使牲畜,突然撞死了一名男童,还在罗马广场的正中,挖出了一位与他争论得过于放肆的罗马骑士的一只眼睛。
perfidiae uero tantae, ut non modo argentarios pretiis rerum coemptarum, sed et in praetura mercede palmarum aurigarios fraudauerit, notatus ob haec et sororis ioco querentibus dominis factionum repraesentanda praemia in posterum sanxit.
事实上,他极其不诚实,不仅在购买货物时欺骗钱庄商人,而且在担任裁判官时,还骗取了御者们的获胜奖金。 他因此类行径受到谴责,并且在各派首领抱怨时,因他姐妹的戏言,他规定此后的奖金必须当场付清。
maiestatis quoque et adulteriorum incestique cum sorore Lepida sub excessu Tiberi reus, mutatione temporum euasit decessitque Pyrgis morbo aquae intercutis, sublato filio Nerone ex Agrippina Germanico genita.
在提贝里乌斯统治末期,他还因叛逆罪、通奸罪以及与妹妹莱皮达的乱伦罪而被起诉,但由于政局的变化而免于惩罚,最终在皮尔吉死于腹水(皮下积水),留下了他与日耳曼尼库斯之女阿格里皮娜所生的儿子尼禄,并将其抚养成人。
§6Nero natus est Anti post VIIII. mensem quam Tiberius excessit, XVIII. Kal. Ian. tantum quod exoriente sole, paene ut radiis prius quam terra contingeretur.
尼禄出生于提贝里乌斯去世九个月后的安提乌姆,即十二月十五日,恰逢太阳升起之时,以至于他几乎在触及地面之前就先被阳光照到。
de genitura eius statim multa et formidulosa multis coiectantibus praesagio fuit etiam Domiti patris uox, inter gratulationes amicorum "negantis quicquam ex se et Agrippina nisi detestabile et malo publico nasci potuisse.
鉴于他的星盘,人们当时立即做出了许多可怕的预测,甚至他的父亲多米提乌斯在朋友们的祝贺声中说出的话也是一种预兆,他声称:“自己与阿格里皮娜之间,除了生出令人厌恶且危害国家的东西之外,不可能生出别的东西。
" eiusdem futurae infelicitatis signum euidens die lustrico extitit; nam C. Caesar, rogante sorore ut infanti quod uellet nomen daret, intuens Claudium patruum suum, a quo mox principe Nero adoptatus est, eius se dixit dare, neque ipse serio sed per iocum et aspernante Agrippina, quod tum Claudius inter ludibria aulae erat.
” 这一未来不幸的明显预兆在他出生后第九天的命名日显现出来;因为当盖乌斯·凯撒受其姐妹请求为婴儿起一个他喜欢的名字时,他看着自己的叔叔克劳狄乌斯(尼禄不久后便被这位后来成为皇帝的叔叔收养),说他要给婴儿起克劳狄乌斯的名字。 他并非出于真心,而是开个玩笑,而阿格里皮娜也予以拒绝,因为当时克劳狄乌斯还是宫廷里被嘲笑的对象。
Trimulus patrem amisit; cuius ex parte tertia heres, ne hanc quidem integram cepit correptis per coheredem Gaium uniuersis bonis.
他在三岁时失去了父亲;虽然他是父亲三分之一财产的继承人,但由于他的共同继承人盖乌斯夺取了全部财产,他甚至没能完整地得到这一份。
et subinde matre etiam relegata paene inops atque egens apud amitam Lepidam nutritus est sub duobus paedagogis saltatore atque tonsore.
随后,由于母亲也被流放,他几乎一无所有、生活窘迫,在姑母莱皮达家中抚养长大,由两名家庭教师——一名舞者和一名理发师照管。
uerum Claudio imperium adepto non solum paternas opes reciperauit, sed et Crispi Passieni uitrici sui hereditate ditatus est.
但当克劳狄乌斯登上皇位后,他不仅收回了父亲的财产,还通过继父克里斯普斯·帕西埃努斯的遗产而富裕起来。
gratia quidem et potentia reuocatae restitutaeque matris usque eo floruit, ut emanaret in uulgus missos a Messalina uxore Claudi, qui eum meridiantem, quasi Britannici aemulum, strangularent.
由于他那被召回并恢复地位的母亲的权势和影响力,他的地位变得如此显赫,以至于民间流传着一种谣言:克劳狄乌斯的妻子梅萨里娜曾派人,企图在他睡午觉时将他勒死,因他是不列颠尼库斯的竞争对手。
additum fabulae †ad eosdem dracone e puluino se proferente conterritos refugisse.
故事中还添加了这样的情节:那些人因一条蛇从他的枕头里钻出来而吓得落荒而逃。
quae fabula exorta est deprensis in lecto eius circum ceruicalia serpentis exuuiis; quas tamen aureae armillae ex uoluntate matris inclusas dextro brachio gestauit aliquamdiu ac taedio tandem maternae memoriae abiecit rursusque extremis suis rebus frustra requisiit.
这个故事之所以产生,是因为在他的床垫周围发现了一条蛇脱落的皮;然而,由于母亲的意愿,他将这皮装入一只金手镯中并在右臂上戴了一段时间,但最终由于厌恶对母亲的记忆而将其扔掉,及至他处于穷途末路之时,他又徒劳地重新寻找它。
§7Tener adhuc necdum matura pueritia circensibus ludis Troiam constantissime fauorabiliterque lusit.
当他仍年幼、尚未到成熟的少年时期时,他在马戏比赛中非常沉着、极受欢迎地表演了“特洛伊游戏”。
undecimo aetatis anno a Claudio adoptatus est Annaeoque Senecae iam tunc senatori in disciplinam traditus.
在十一岁时,他被克劳狄乌斯收养,并被交给当时已是元老院议员的阿奈乌斯·塞内卡接受教导。
ferunt Senecam proxima nocte uisum sibi per quietem C. Caesari praecipere, et fidem somnio Nero breui fecit prodita immanitate naturae quibus primum potuit experimentis.
据说,塞内卡在随后的夜里梦见自己在指导盖乌斯·凯撒,而尼禄很快就通过他所能做出的第一批证据,显露了他本性中的残忍,从而证实了这一梦境。
namque Britannicum fratrem, quod se post adoptionem Ahenobarbum ex consuetudine salutasset, ut subditiuum apud patrem arguere conatus est.
因为他试图在父亲面前指控他的兄弟不列颠尼库斯是个冒牌货,因为不列颠尼库斯在收养仪式后仍按惯例称呼他为“阿黑诺巴尔布斯”。
amitam autem Lepidam ream testimonio coram afflixit gratificans matri, a qua rea premebatur.
此外,当他的姑母莱皮达受审时,他为了讨好母亲(被告正受到母亲的逼迫),亲自出庭作证,给莱皮达以沉重的打击。
Deductus in forum tiro populo congiarium, militi donatiuum proposuit indictaque decursione praetorianis scutum sua manu praetulit; exin patri gratias in senatu egit.
当他成年并被带入广场时,他向人民许诺了分发粮饷,向士兵许诺了赏赐,并在近卫军宣告进行演习后,亲手在他们面前持盾领先;随后他在元老院向父亲表示了感谢。
apud eundem consulem pro Bononiensibus Latine, pro Rhodis atque Iliensibus Graece uerba fecit.
在父亲担任执政官期间,他用拉丁语为博洛尼亚人辩护,用希腊语为罗得和伊利乌姆人发表了演讲。
auspicatus est et iuris dictionem praefectus urbi sacro Latinarum, celeberrimis patronis non tralaticias, ut assolet, et breuis, sed maximas plurimasque postulationes certatim ingerentibus, quamuis interdictum a Claudio esset.
他还作为城市长官在拉丁节期间开始主持司法事务,尽管克劳狄乌斯曾明令禁止,但最著名的倡导者们仍争先恐后地向他递交申请,这些申请并非如往常那样是例行公事且简短的,而是极其重大且数量繁多的。
nec multo post duxit uxorem Octauiam edidit que pro Claudi salute circenses et uenationem.
不久之后,他娶了奥克塔维娅,并为了克劳狄乌斯的安康举办了马戏表演和野兽狩猎。
§8Septemdecim natus annos, ut de Claudio palam factum est, inter horam sextam septimamque processit ad excubitores, cum ob totius diei diritatem non aliud auspicandi tempus accommodatius uideretur;
尼禄十七岁那年,当克劳狄乌斯的死讯被公布后,他在第六至第七小时之间走向了卫兵,因为由于整天的不祥兆头,似乎没有其他时间比这更适合开始他的统治了。
proque Palati gradibus imperator consalutatus lectica in castra et inde raptim appellatis militibus in curiam delatus est discessitque iam uesperi, ex immensis, quibus cumulabatur, honoribus tantum patris patriae nomine recusato propter aetatem.
在宫殿的阶梯前被欢呼为皇帝后,他乘着轿子被抬到军营,从那里迅速对士兵们发表了演说,然后被送往元老院,直到傍晚时分他才离开,在强加给他的无数荣誉中,他仅因年龄原因拒绝了“国父”的称号。

词汇与语法注释

  1. §5siquidem — 引入原因或解释的连词,此处意为“因为确实”或“既然”。它引出了具体的事件(杀害释奴、撞死男童、挖出骑士眼睛),用以佐证前文“一生的每一个阶段都令人厌恶”(*omni parte uitae detestabilem*)的评价。
  2. §5sublato — 动词 *tollere* 的虚拟式或完成时被动分词。在古罗马习俗中,它指父亲将刚出生的婴儿从地面上“抱起”,从而承认其为亲生子并表明抚养意愿(即 *tollere*)的行为。
  3. §5perfidiae uero tantae — 性质属格(genitive of quality)。主语人称代名词被省略,该短语作表语使用(省略了 *fuit*),意为“他实际上具有如此巨大的不诚实,以至于……”。
  4. §6tantum quod — 用作时间副词短语,意为“恰好在……之时”或“刚……就……”。此处用以强调尼禄是在太阳升起的“那一刻”出生的。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 尼禄传 §5-8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo016.humanitext-lat2:5-8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。