Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 尼禄传 §45-47

民众的怨恨与军队倒戈导致尼禄被弃

第 13 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

在粮食危机和不祥预兆频现的背景下,公众对尼禄的憎恨与嘲讽达到顶点。当得知其他军队也纷纷叛变后,他在深夜被卫兵和朋友抛弃,陷入绝望并四处寻找死法。

§45ex annonae quoque caritate lucranti adcreuit inuidia; nam et forte accidit, ut in publica fame Alexandrina nauis nuntiaretur puluerem luctatoribus aulicis aduexisse.
粮食的昂贵也加剧了人们对他的憎恨;因为恰巧在发生全国性饥荒时,据报有一艘来自亚历山大港的船只,为朝廷的角斗士运来了沙土。
Quare omnium in se odio incitato nihil contumeliarum defuit quin subiret.
因此,当所有人对他的仇恨都被激起时,他遭受了各种各样的侮辱。
statuae eius a uertice cirrus appositus est cum inscriptione Graeca: "nunc demum agona esse, et traderet tandem.
他的雕像头部被安上了一缕卷发,并附有希腊语碑文:“现在终于要进行决斗了,快让位吧。
" alterius collo ascopa deligata simulque titulus: 'ego quid potui? sed tu culleum meruisti.
” 另一尊雕像的颈部被系上了一个皮袋,同时写着一行字:“我能做什么? 但你配得上这个皮袋。
' ascriptum et columnis, etiam Gallos eum cantando excitasse.
” 柱子上也被写上,他通过唱歌甚至唤醒了高卢人。
iam noctibus iurgia cum seruis plerique simulantes crebro Vindicem poscebant.
夜里,许多人假装与奴隶争吵,频繁地呼喊着温德克斯。
§46Terrebatur ad hoc euidentibus portentis somniorum et auspiciorum et ominum, cum ueteribus tum nouis.
此外,他被梦境、占卜和预兆中明显出现的凶兆所吓倒,这些凶兆既有过去的,也有新近的。
numquam antea somniare solitus occisa demum matre uidit per quietem nauem sibi regenti extortum gubernaculum trahique se ab Octauia uxore in artissimas tenebras et modo pinnatarum formicarum multitudine oppleri, modo a simulacris gentium ad Pompei theatrum dedicatarum circumiri arcerique progressu; asturconem, quo maxime laetabatur, posteriore corporis parte in simiae speciem transfiguratum ac tantum capite integro hinnitus edere canoros.
他以前从未有做梦的习惯,但在杀害母亲后,他终于在梦中看见:自己驾驶的船只舵轮被夺走,他被妻子奥克塔维娅拖入极深的黑暗中;他一会儿被大量带翅膀的蚂蚁覆盖,一会儿被庞贝剧院供奉的各族人民的雕像包围并阻止前行;他最喜爱的一匹阿斯图里亚斯名驹,身体后半部分变成了猴子的模样,只有头部完好,并发出悦耳的嘶鸣。
de Mausoleo, sponte foribus patefactis, exaudita uox est nomine eum cientis.
陵墓的门自动敞开,传出呼唤他名字的声音。
Kal. Ian. exornati Lares in ipso sacrificii apparatu conciderunt; auspicanti Sporus anulum muneri optulit, cuius gemmae scalptura erat Proserpinae raptus; uotorum nuncupatione, magna iam ordinum frequentia, uix repertae Capitolii claues.
在元旦那天,装扮好的家神像正是在祭祀准备的过程中倒塌了;当他进行占卜时,斯波鲁斯送给他一枚戒指作为礼物,其宝石上雕刻着普洛塞庇娜被劫持的图案;在宣誓仪式上,尽管已有众多阶层的人士聚集,但卡皮托林神庙的钥匙却几乎找不到。
cum ex oratione eius, qua in Vindicem perorabat, recitaretur in senatu daturos poenas sceleratos ac breui dignum exitum facturos, conclamatum est ab uniuersis: 'tu facies, Auguste.
在元院宣读他声讨温德克斯的演讲辞时,其中读到“恶徒们必将受到惩罚,并在短期内得到应得的下场”时,全场齐声高呼:“你会这么做的,奥古斯都!
' obseruatum etiam fuerat nouissimam fabulam cantasse eum publice Oedipodem exulem atque in hoc desisse uersu: " θανεῖν μ' ἄνωγε σύγγαμος, μήτηρ, πατήρ. "
”人们还注意到,他在公开场合演唱的最后一部戏是流亡的《俄狄浦斯》,并且以下面这句诗行结束:“我的妻子、母亲和父亲,都命令我死去。
§47Nuntiata interim etiam ceterorum exercituum defectione litteras prandenti sibi redditas concerpsit, mensam subuertit, duos scyphos gratissimi usus, quos Homerios a caelatura carminum Homeri uocabat, solo inlisit ac sumpto a Lucusta ueneno et in auream pyxidem condito transiit in hortos Seruilianos, ubi praemissis libertorum fidissimis Ostiam ad classem praeparandam tribunos centurionesque praetorii de fugae societate temptauit.
” 与此同时,据报其余的军队也已叛变,他在吃早饭时将送来的信件撕得粉碎,推翻了桌子,将两只因雕刻有荷马史诗画面而被他称为“荷马杯”的、他平时最心爱的杯子摔碎在地上;他从洛库斯塔那里拿了毒药装在金盒子里,前往塞维里乌斯花园,在那里他预先派遣了最忠实的释放奴隶前往奥斯蒂亚准备舰队,同时试探了近卫军的军事长官和百人队长是否愿意与他一同逃亡。
sed partim tergiuersantibus, partim aperte detrectantibus, uno uero etiam proclamante: " usque adeone mori miserum est? " uarie agitauit, Parthosne an Galbam supplex peteret, an atratus prodiret in publicum proque rostris quanta maxima posset miseratione ueniam praeteritorum precaretur, ac ni flexisset animos, uel Aegypti praefecturam concedi sibi oraret.
但有些人犹豫不决,有些人公开拒绝,甚至有人大喊道:“难道死是如此痛苦的事吗? ” 他在心中反复思量各种方案:是作为恳求者去投奔帕提亚人还是加尔巴,还是身穿丧服出现在公众面前,在演说坛上竭尽所能地引起同情,祈求宽恕过去的罪行,如果不能感化他们的心,至少请求赐予他埃及长官的职位。
inuentus est postea in scrinio eius hac de re sermo formatus; sed deterritum putant, ne prius quam in forum perueniret discerperetur.
后来在他的写字台里发现了为此撰写的发言稿;但人们认为他是因为害怕还没走到广场就会被撕成碎片而打消了念头。
Sic cogitatione in posterum diem dilata ad mediam fere noctem excitatus, ut comperit stationem militum recessisse, prosiluit e lecto misitque circum amicos, et quia nihil a quoquam renuntiabatur, ipse cum paucis hospitia singulorum adiit.
如此将考虑推迟到第二天后,他在将近半夜时惊醒,得知士兵守卫已经撤走,便从床上跳起来,派人去联系朋友们;由于得不到任何人的回复,他亲自带着几名随从去拜访每个人的住所。
uerum clausis omnium foribus, respondente nullo, in cubiculum rediit, unde iam et custodes diffugerant, direptis etiam stragulis, amota et pyxide ueneni;
然而,由于所有大门紧闭,无人回应,他回到了卧室,此时连守卫也已逃之夭夭,甚至连床单都被抢走,毒药盒子也被拿走了。
ac statim Spiculum murmillonem uel quemlibet alium percussorem, cuius manu periret, requisiit et nemine reperto: 'ergo ego,' inquit, 'nec amicum habeo nec inimicum?' procurritque, quasi praecipitaturus se in Tiberim.
他随即寻找角斗士斯皮库鲁斯或任何其他能让他死在其手下的刺客,但一个人也没找到,于是他说:“难道我既没有朋友,也没有敌人吗? ” 接着他冲了出去,仿佛要投河自尽。

词汇与语法注释

  1. 45.1σύγγαμος, — 单数阳性现在分词的与格形式,指代尼禄,修饰动词 `adcreuit`(“对借此获利的人,怨恨增加了”)。
  2. 45.2nihil contumeliarum defuit quin subiret — 在含有缺少之意的否定主句(`nihil...defuit`)后,由 `quin` 引导的虚拟式从句,通过双重否定表示强烈的肯定意义:“没有任何侮辱是他没有遭受的”(即遭受了所有的侮辱)。
  3. 46.1extortum gubernaculum trahique se — 依赖于动词 `uidit` 的多个对格加不定式(A.c.I.)结构。第一个结构的对格主语是 `gubernaculum`,不定式是省略的过去时被动不定式 `extortum (esse)`,并受不利益与格分词短语 `sibi regenti`(“对他正在驾驶的[船]”)修饰;第二个结构的对格主语是 `se`,不定式是现在时被动不定式 `trahi`。
  4. 47.2Parthosne an Galbam supplex peteret, an atratus prodiret — 由主动词 `agitauit`(“他反复思考”)引导的间接疑问句。虚拟式未完成过去时 `peteret`、`prodiret` 以及随后的 `precaretur`、`oraret` 均表示主体内心中的商榷虚拟式(“是否应该……”),由于时态一致(主句为历史完成时 `agitauit`)而采用未完成过去时形式。
  5. 47.2μ' ἄνωγε σύγγαμος, μήτηρ, — 间接引语中的混合条件句。条件从句 `ni flexisset` 采用虚拟式过去完成时,表示过去已完成的假设(“如果他未能打动他们的心”),而主句 `oraret` 采用虚拟式未完成过去时,表示他当时持续进行的商榷或意图。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 尼禄传 §45-47. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo016.humanitext-lat2:45-47

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。