Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 克劳狄乌斯传 §7-10

盖乌斯统治下的屈辱与被士兵拥立为帝

第 3 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

克劳狄乌斯在其侄子盖乌斯统治下首次担任执政官,但依然面临无休止的羞辱、危险和严重的经济窘境。在盖乌斯遇刺后的混乱中,他被普通士兵偶然发现并推上皇位,成为首位通过许诺巨额赏金来确保军队忠诚的皇帝。

§7Sub Gaio demum fratris filio secundam existimationem circa initia imperii omnibus lenociniis colligente honores auspicatus consulatum gessit una per duos menses, euenitque ut primitus ingredienti cum fascibus forum praeteruolans aquila dexteriore umero consideret.
直到最后,在他的侄子(他兄弟的儿子)盖乌斯统治初期、正通过各种谄媚手段笼络民心之时,克劳狄乌斯才开始担任官职,并与盖乌斯共同担任了两个月的执政官。 碰巧的是,当他第一次携带法西斯(束棒)进入广场时,一只飞过的雄鹰停在了他的右肩上。
sortitus est et de altero consulatu in quartum annum; praeseditque nonnumquam spectaculis in Gai uicem, adclamante populo: 'feliciter' partim 'patruo imperatoris' partim 'Germanici fratri!'
他还通过抽签获得了四年后的第二次执政官职位;他有时也会代替盖乌斯主持竞技会,此时民众会高呼:“祝你好运! ”,有人喊“皇帝的叔父万岁! ”,有人喊“日耳曼尼库斯的兄弟万岁!
§8nec eo minus contumeliis obnoxius uixit.
” 尽管如此,他生活起居依然饱受屈辱。
nam et si paulo serius ad praedictam cenae horam occurrisset, non nisi aegre et circuito demum triclinio recipiebatur, et quotiens post cibum addormisceret, quod ei fere accidebat, olearum aut palmularum ossibus incessebatur, interdum ferula flagroue uelut per ludum excitabatur a copreis.
因为即使他比约定的晚餐时间稍微晚到了一点,也只有在百般刁难、并且绕着整个餐厅走了一圈之后才会被接纳落座;每当他在饭后睡着时(这对他来说是常有的事),人们就用橄榄或椰枣的核扔他,有时道化子们还会像开玩笑一样用鞭子或教鞭将他抽醒。
solebant et manibus stertentis socci induci, ut repente expergefactus faciem sibimet confricaret.
他们还习惯在他打鼾时把拖鞋套在他的手上,好让他突然惊醒时用拖鞋去蹭自己的脸。
§9Sed ne discriminibus quidem caruit.
但他甚至也未能免于危险。
primum in ipso consulatu, quod Neronis et Drusi fratrum Caesaris statuas segnius locandas ponendasque curasset, paene honore summotus est; deinde extraneo uel etiam domesticorum aliquo deferente assidue uarieque inquietatus.
首先,在执政官任内,因为他怠慢了恺撒的兄弟尼禄和德鲁苏斯雕像的招标与安置工作,几乎被罢免了职务;接着,由于外人、甚至是家里某个仆役的告发,他不断在各方面受到骚扰。
cum uero detecta esset Lepidi et Gaetulici coniuratio, missus in Germaniam inter legatos ad gratulandum etiam uitae periculum adiit, indignante ac fremente Gaio patruum potissimum ad se missum quasi ad puerum regendum, adeo ut non defuerint, qui traderent praecipitatum quoque in flumen, sic ut uestitus aduenerat.
而当雷皮杜斯和盖图利库斯的阴谋被揭发时,他作为祝贺使团的一员被派往日耳曼尼亚,甚至遭遇了生命危险,因为盖乌斯大为愤怒和咆哮,认为偏偏派他的叔父来,就像来管教一个小孩子一样,以至于甚至有人记载,他穿着刚抵达时的衣服就被直接扔进了河里。
atque ex eo numquam non in senatu nouissimus consularium sententiam dixit, ignominiae causa post omnis interrogatus.
从此以后,他在元老院中总是最后一个发表执政官级别的意见,为了羞辱他,他总是在所有人之后才被提问。
etiam cognitio falsi testamenti recepta est, in quo et ipse signauerat.
甚至连一份他自己也签字盖章的伪造遗嘱案也被受理审理。
postremo sestertium octogies pro introitu noui sacerdotii coactus impendere, ad eas rei familiaris angustias decidit, ut cum obligatam aerario fidem liberare non posset, in uacuum lege praediatoria uenalis pependerit sub edicto praefectorum.
最后,他被强迫为加入新的祭司团而支付八百万塞斯特尔提乌斯,以至于家计陷入如此窘迫的境地,由于他无法偿还对国库的担保债务,根据抵押财产没收法,在财务官们的法令下,他的财产被贴上减价拍卖的告示,却无人问津地悬挂着。
§10Per haec ac talia maxima aetatis parte transacta quinquagesimo anno imperium cepit quantumuis mirabili casu.
在这些及类似的事经历中度过了生命的大部分时光后,他在五十岁时,因极其惊人的偶然机会夺得了帝位。
exclusus inter ceteros ab insidiatoribus Gai, cum quasi secretum eo desiderante turbam submouerent, in diaetam, cui nomen est Hermaeum, recesserat; neque multo post rumore caedis exterritus prorepsit ad solarium proximum interque praetenta foribus uela se abdidit.
当他与其他被盖乌斯的刺客们挡在门外的人在一起时,因为刺客们假借盖乌斯需要密谈为由将人群驱散,他便退避到了一个名叫“赫尔梅乌姆”的套间里;不久之后,由于被刺杀的传言吓坏了,他爬到了相邻的露台上,并藏在门前悬挂的帷幔之中。
latentem discurrens forte gregarius miles, animaduersis pedibus, studio sciscitandi quisnam esset, adgnouit extractumque et prae metu ad genua sibi adcidentem imperatorem salutauit.
碰巧跑过去的一名普通士兵注意到了他露出来的脚,由于急于查明是谁,认出了他,并把他拉了出来;克劳狄乌斯因恐惧而跪倒在士兵膝前,而士兵则向他行礼,并尊称他为“皇帝”。
hinc ad alios commilitones fluctuantis nec quicquam adhuc quam frementis perduxit.
从此,这名士兵将他带到了其他战友那里,那些人当时还在动摇,目前除了喧闹之外什么也没做。
ab his lecticae impositus et, quia sui diffugerant uicissim succollantibus in castra delatus est tristis ac trepidus, miserante obuia turba quasi ad poenam raperetur insons.
他被他们抬上轿子,又由于他的随从们已各自逃散,士兵们轮流用肩膀扛着他,将他悲伤而颤抖地抬回了军营。 路上相遇的民众纷纷同情他,仿佛一个无辜的人正被拉去受刑。
receptus intra uallum inter excubias militum pernoctauit, aliquanto minore spe quam fiducia. nam consules cum senatu et cohortibus urbanis forum Capitoliumque occupauerant asserturi communem libertatem;
被迎入营垒后,他在士兵们的警戒守护中度过了一夜,心中的希望比信心还要少一些。
accitusque et ipse per tr. pl. in curiam ad suadenda quae uiderentur, ui se et necessitate teneri respondit.
因为执政官们正与元老院及城市大队占领着广场和卡皮托利乌斯山,企图恢复共同的自由;而克劳狄乌斯本人也被护民官召集到元老院,要求他针对时局提出他认为合适的建议,但他回答说自己正被暴力和不可抗力所挟持。
uerum postero die et senatu segniore in exequendis conatibus per taedium ac dissensionem diuersa censentium et multitudine, quae circumstabat, unum rectorem iam et nominatim exposcente, armatos pro contione iurare in nomen suum passus est promisitque singulis quina dena sestertia, primus Caesarum fidem militis etiam praemio pigneratus.
然而第二天,由于投票意见不一者的倦怠与不和,元老院在执行复辟尝试时行动迟缓,而围在周围的民众此时已开始指名道姓地要求一个唯一的统治者,于是他允许武装士兵在集会上宣誓效忠他的名字,并承诺向每个人发放一万五千塞斯特尔提乌斯,成为恺撒家族中第一个甚至用赏金来确保士兵忠诚的人。

词汇与语法注释

  1. ¦1¦manibus stertentis socci induci — 该句的语法核心是复数主语 `socci`(拖鞋)与动词 `solebant`(常常)以及被动不定式 `induci`(被套上)连用。`manibus` 是表示方向或接受者的与格(“在双手上”)。`stertentis` 是不及物动词 `sterto`(打鼾)的现在分词单数属格,修饰省略的属格代词 `eius`(他的),并指向 `manibus`(指“他打鼾时的双手”)。
  2. ¦2¦numquam non — 由否定副词 `numquam`(绝不)和否定词 `non`(不)组成的书面双重否定,表达强烈的肯定,相当于“总是”或“无一例外”。
  3. ¦2¦in uacuum lege praediatoria uenalis pependerit — 副词短语 `in uacuum` 在此处意为“空无地”、“徒劳地(没有买主)”。`pependerit` 是不及物动词 `pendeo`(悬挂)的完成时虚拟式,指拍卖公告被公开挂出。`lege praediatoria` 是夺格短语,表示该程序是根据处理国库债务人抵押财产没收与拍卖的相关法律进行的。
  4. ¦3¦aliquanto minore spe quam fiducia — 具有描绘性质的夺格。此处将 `spe`(对未来的主观希望或野心)与 `fiducia`(基于守卫保护的客观安心或信任)进行对比。它刻画了克劳狄乌斯当时焦虑的心理状态:尽管身处士兵护卫之中让他对眼下的安全感到有底气,但他对个人最终命运的主观希望却比这底气还要少(即恐惧多于希望)。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 克劳狄乌斯传 §7-10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo015.humanitext-lat2:7-10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。