Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 克劳狄乌斯传 §29-33

受制于妻仆的滥刑与克劳迪乌斯的身体恶癖

第 10 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

本章节描述了克劳迪乌斯受制于其解放奴隶和妻子,从而导致滥杀无辜,以及他的生理缺陷、暴饮暴食和沉迷于骰子游戏等私生活与怪癖。

§29his, ut dixi, uxoribusque addictus, non principem, sed ministrum egit, compendio cuiusque horum uel etiam studio aut libidine honores exercitus impunitates supplicia largitus est, et quidem insciens plerumque et ignarus.
正如我所说,他受制于这些解放奴隶和他的妻子们,行事不像一个君主,倒像一个仆人;他根据这些人中每一个人的私利、甚至他们的偏爱或情欲,来赏赐官职、军队指挥权、免责和惩罚,而且大多是在他毫不知情和无意识的情况下。
ac ne singillatim minora quoque enumerem, reuocatas liberalitates eius, iudicia rescissa, suppositos aut etiam palam immutatos datorum officiorum codicillos: Appium Silanum consocerum suum Iuliasque, alteram Drusi, alteram Germanici filiam, crimine incerto nec defensione ulla data occidit, item Cn. Pompeium maioris filiae uirum et L. Silanum minoris sponsum.
且不说那些较小的事情——他收回的恩惠、撤销的判决、伪造或公然篡改的官职任命书——他以莫须有的罪名且在不给任何辩护机会的情况下,处死了他的岳父阿庇乌斯·西拉努斯和两位尤里娅(一个是德鲁苏斯的女儿,另一个是日耳曼尼库斯的女儿),同样处死的还有他大女儿的丈夫格奈乌斯·庞培和小女儿的未婚夫卢修斯·西拉努斯。
ex quibus Pompeius in concubitu dilecti adulescentuli confossus est, Silanus abdicare se praetura ante IIII. Kal. Ian. morique initio anni coactus die ipso Claudi et Agrippinae nuptiarum.
在这些人中,庞培是在与他宠爱的美少年同寝时被刺杀的,而西拉努斯则被强迫在1月1日的前四天辞去法务官职务,并在年初、即克劳迪乌斯与阿格里皮娜婚礼的当天自尽。
in quinque et triginta senatores trecentosque amplius equites R. tanta facilitate animaduertit, ut, cum de nece consularis uiri renuntiante centurione factum esse quod imperasset, negaret quicquam se imperasse, nihilo minus rem comprobaret, affirmantibus libertis officio milites functos, quod ad ultionem imperatoris ultro procucurrissent.
他对三十五名元老院议员和三百多名罗马骑士的处决是如此轻率,以至于当一名百夫长就处死一名执政官级人物汇报说已经执行了他的命令时,他虽然否认自己下过任何命令,却仍然认可了这一行为,因为他的解放奴隶们声称,兵士们自发前去为皇帝复仇,是履行了职责。
nam illud omnem fidem excesserit quod nuptiis, quas Messalina cum adultero Silio fecerat, tabellas dotis et ipse consignauerit, inductus, quasi de industria simularentur ad auertendum transferendumque periculum, quod imminere ipsi per quaedam ostenta portenderetur.
因为,在美萨里娜与奸夫西里乌斯举行的婚礼上,他自己竟然也签署了嫁妆契约,这简直令人难以置信。 但他是被说服的,借口是:为了避开并转移通过某些征兆预示将威胁到他自身的危险,才故意装出这副样子的。
§30Auctoritas dignitasque formae non defuit †et ueterum stanti uel sedenti ac praecipue quiescenti, nam et prolixo nec exili corpore erat et specie canitieque pulchra, opimis ceruicibus;
无论站立还是坐着,尤其是静止不动的时候,他那外表上的威严与尊贵并不缺乏;因为他身材高大而不消瘦,面容端庄,满头白发,颈部丰满。
ceterum et ingredientem destituebant poplites minus firmi, et remisse quid uel serio agentem multa dehonestabant: risus indecens, ira turpior spumante rictu, umentibus naribus, praeterea linguae titubantia caputque cum semper tum in quantulocumque actu uel maxime tremulum.
然而,当他行走时,不够稳健的膝盖使他无法支持,且不论是在闲暇还是在严肃处理事务时,都有许多举止严重有损他的尊严:难看的笑声,更加丑陋的愤怒——嘴角吐着唾沫、鼻孔流着粘液,此外还有吐字不清,以及无论何时、甚至在最微小的活动中都极其剧烈颤抖的头部。
§31ualitudine sicut olim graui, ita princeps prospera usus est excepto stomachi dolore, quo se correptum etiam de consciscenda morte cogitasse dixit.
尽管他以前身体虚弱,但作为皇帝他却享有了良好的健康状况,只有胃痛除外,他说自己曾因胃痛发作甚至考虑过自杀。
§32Conuiuia agitauit et ampla et assidua ac fere patentissimis locis, ut plerumque sesceni simul discumberent.
他举行了既盛大又频繁的宴会,而且通常是在极开阔的地方,以至于往往有六百人同时就座。
conuiuatus est et super emissarium Fucini lacus ac paene summersus, cum emissa impetu aqua redundasset.
他甚至在富奇努斯湖的排水口上方举行宴会,当湖水猛烈排出并溢出时,他几乎被淹死。
adhibebat omni cenae et liberos suos cum pueris puellisque nobilibus, qui more ueteri ad fulcra lectorum sedentes uescerentur.
他在每次晚餐时都会召集自己的子女以及常有出身高贵的少男少女,让他们按照古老的习俗坐在餐椅脚旁进食。
conuiuae, qui pridie scyphum aureum subripuisse existimabatur, reuocato in diem posterum calicem fictilem apposuit.
对于一位被怀疑在前一天偷走了金杯的宾客,在次日再次邀请时,他给他端上了一个陶杯。
dicitur etiam meditatus edictum, quo ueniam daret flatum crepitumque uentris in conuiuio emittendi, cum periclitatum quendam prae pudore ex continentia repperisset.
据说,他还曾考虑颁布一项法令,允许在宴席上放屁,因为他发现有人因羞怯而强忍着,以致于危害到了身体健康。
§33Cibi uinique quocumque et tempore et loco appetentissimus, cognoscens quondam in Augusti foro ictusque nidore prandii, quod in proxima Martis aede Saliis apparabatur, deserto tribunali ascendit ad sacerdotes unaque decubuit.
对食物和酒无论何时何地都极其贪求;有一次,在奥古斯都广场审理案件时,他受到隔壁战神庙里正为萨利伊神官准备的午餐香味的刺激,便离开了审判台,走到神官们那里并与他们一同坐下用餐。
nec temere umquam triclinio abscessit nisi distentus ac madens, et ut statim supino ac per somnum hianti pinna in os inderetur ad exonerandum stomachum.
他极少在没有撑饱喝醉之前离开餐厅,而且为了让他立刻仰卧、张嘴入睡,他的喉咙里会被插入一根羽毛以清空胃部。
somni breuissimi erat. nam ante mediam noctem plerumque uigilabat, ut tamen interdiu nonnumquam in iure dicendo obdormisceret uixque ab aduocatis de industria uocem augentibus excitaretur.
他的睡眠极短;因为他往往在半夜前就醒着,不过白天在司法审判中他有时也会打瞌睡,辩护律师们故意抬高声音也几乎无法唤醒他。
libidinis in feminas profusissimae, marum omnino expers.
他对女人的欲望极其旺盛,但对男性则完全不感兴趣。
aleam studiosissime lusit, de cuius arte librum quoque emisit, solitus etiam in gestatione ludere, ita essedo alueoque adaptatis ne lusus confunderetur.
他非常热衷于玩骰子,甚至发表了一本关于其技巧的书,他还习惯在乘车出行时玩,将马车和棋盘改装适应,使游戏不致混乱。

词汇与语法注释

  1. 29ne singillatim minora quoque enumerem — 表示目的的虚拟语气从句(“为了不逐一列举较小的事情”),这是一种修辞上的“省略法”(praeteritio)。在语法上,其后省略了诸如“我只说以下这些”的主语,直接引出带有主动词 `occidit` 的主句。
  2. 29excesserit — 完成时虚拟语气。此处用于表示温和或潜在的断言(“可能会超出”、“大概会超出”)或确信的推测。
  3. 33cognoscens — 现在分词,表示同时发生的时间(“在审理案件时”)。它与随后的过去被动分词 `ictus`(“受到……刺激”)呈非对称并列,共同修饰主句动词 `ascendit` 的主语。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 克劳狄乌斯传 §29-33. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo015.humanitext-lat2:29-33

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。