§29his, ut dixi, uxoribusque addictus, non principem, sed ministrum egit, compendio cuiusque horum uel etiam studio aut libidine honores exercitus impunitates supplicia largitus est, et quidem insciens plerumque et ignarus.
내가 말했듯이, 이들 해방노예들과 아내들에게 지배되어, 그는 군주가 아니라 신하처럼 행동했다. 이들 각자의 사익이나 심지어 열의나 정욕에 따라 관직, 군대 지휘권, 면책, 처벌을 베풀었는데, 그것도 대부분 스스로는 알지도 못하고 무지한 상태에서 행했다.
ac ne singillatim minora quoque enumerem, reuocatas liberalitates eius, iudicia rescissa, suppositos aut etiam palam immutatos datorum officiorum codicillos: Appium Silanum consocerum suum Iuliasque, alteram Drusi, alteram Germanici filiam, crimine incerto nec defensione ulla data occidit, item Cn. Pompeium maioris filiae uirum et L. Silanum minoris sponsum.
그리고 그의 취소된 은혜, 파기된 판결, 위조되거나 공연히 개조된 관직 임명장 등 더 세세한 일들을 일일이 열거하지 않기 위해서라도[이것만 말하겠다]. 그는 자신의 사돈인 아피우스 실라누스와 두 명의 율리아(한 명은 드루수스의 딸, 다른 한 명은 게르마니쿠스의 딸)를 불확실한 혐의로, 그리고 어떠한 변명의 기회도 주지 않은 채 처형했다. 마찬가지로 큰딸의 남편 그네우스 폼페이우스와 작은딸의 약혼자 루키우스 실라누스도 처형했다.
ex quibus Pompeius in concubitu dilecti adulescentuli confossus est, Silanus abdicare se praetura ante IIII. Kal. Ian. morique initio anni coactus die ipso Claudi et Agrippinae nuptiarum.
이들 중 폼페이우스는 사랑하는 미소년과 동침하던 중에 찔려 죽었고, 실라누스는 1월 1일 나흘 전에 법무관 직을 사임하고 새해 초, 바로 클라우디우스와 아그리피나의 혼례 당일에 죽음을 강요당했다.
in quinque et triginta senatores trecentosque amplius equites R. tanta facilitate animaduertit, ut, cum de nece consularis uiri renuntiante centurione factum esse quod imperasset, negaret quicquam se imperasse, nihilo minus rem comprobaret, affirmantibus libertis officio milites functos, quod ad ultionem imperatoris ultro procucurrissent.
서른다섯 명의 원로원 의원과 삼백 명 이상의 로마 기사들에 대해 그는 어찌나 쉽게 처형을 가했는지, 어떤 집정관급 인물의 죽음에 대해 백인대장이 "황제께서 명령하신 대로 실행했다"고 보고했을 때, 자신은 아무것도 명령하지 않았다고 부정하면서도, 해방노예들이 "병사들이 황제의 복수를 위해 자발적으로 달려간 것이니 의무를 다한 것"이라고 주장하자 아무렇지도 않게 그 일을 승인했다.
nam illud omnem fidem excesserit quod nuptiis, quas Messalina cum adultero Silio fecerat, tabellas dotis et ipse consignauerit, inductus, quasi de industria simularentur ad auertendum transferendumque periculum, quod imminere ipsi per quaedam ostenta portenderetur.
왜냐하면 메살리나가 간통 상대인 실리우스와 치른 혼례에서 그 자신마저 지참금 계약서에 서명했다는 것은 도저히 믿기지 않는 일이기 때문이다. 하지만 그는 어떤 불길한 징조를 통해 자신에게 닥칠 것으로 예고된 위험을 회피하고 전가하기 위해 고의로 그것을 가장하는 것이라는 감언이설에 속아 넘어가 그렇게 했던 것이다.
§30Auctoritas dignitasque formae non defuit †et ueterum stanti uel sedenti ac praecipue quiescenti, nam et prolixo nec exili corpore erat et specie canitieque pulchra, opimis ceruicibus;
서 있거나 앉아 있을 때, 그리고 특히 가만히 있을 때에는 용모의 권위와 품위가 부족하지 않았다. 그는 크고 마르지 않은 체구였으며, 아름답고 풍성한 백발과 두터운 목덜미를 지니고 있었기 때문이다.
ceterum et ingredientem destituebant poplites minus firmi, et remisse quid uel serio agentem multa dehonestabant: risus indecens, ira turpior spumante rictu, umentibus naribus, praeterea linguae titubantia caputque cum semper tum in quantulocumque actu uel maxime tremulum.
하지만 걸을 때에는 튼튼하지 못한 무릎이 그를 지탱해 주지 못했고, 편안하게 행동할 때나 진지하게 행동할 때나 많은 부적절함이 그의 품위를 떨어뜨렸다. 보기 흉한 웃음, 입가에 거품을 물고 콧물을 흘려 더욱 흉측한 분노, 게다가 더듬거리는 말투와 늘, 그리고 아무리 가벼운 움직임 속에서도 유독 심하게 흔들리는 머리였다.
§31ualitudine sicut olim graui, ita princeps prospera usus est excepto stomachi dolore, quo se correptum etiam de consciscenda morte cogitasse dixit.
건강 상태는 예전에는 좋지 않았으나, 황제가 된 후에는 위통을 제외하고는 양호했다. 그는 그 고통에 시달렸을 때 스스로 목숨을 끊을 생각까지 했다고 말했다.
§32Conuiuia agitauit et ampla et assidua ac fere patentissimis locis, ut plerumque sesceni simul discumberent.
그는 흔히 한 번에 육백 명이 함께 자리를 잡을 정도로 성대하고 빈번한 연회를 대개 아주 트인 장소에서 개최했다.
conuiuatus est et super emissarium Fucini lacus ac paene summersus, cum emissa impetu aqua redundasset.
그는 푸키누스 호수의 배수구 위에서도 연회를 열었는데, 세차게 배출된 물이 넘쳐흘렀을 때 하마터면 물에 빠질 뻔했다.
adhibebat omni cenae et liberos suos cum pueris puellisque nobilibus, qui more ueteri ad fulcra lectorum sedentes uescerentur.
모든 저녁 식사에는 자신의 자녀들을 명문가 소년 소녀들과 함께 참석하게 하였고, 이들은 옛 관습에 따라 침상 발치에 앉아 음식을 먹었다.
conuiuae, qui pridie scyphum aureum subripuisse existimabatur, reuocato in diem posterum calicem fictilem apposuit.
전날 황금 잔을 훔친 것으로 의심받던 한 손님에게는, 이튿날 다시 초대했을 때 점토로 만든 잔을 내놓았다.
dicitur etiam meditatus edictum, quo ueniam daret flatum crepitumque uentris in conuiuio emittendi, cum periclitatum quendam prae pudore ex continentia repperisset.
그는 또한 누군가가 수줍음 때문에 방귀를 참다가 몸을 해칠 뻔했다는 사실을 알고는, 연회석상에서 방귀를 뀌는 것을 허용하는 칙령을 검토하기도 했다고 전해진다.
§33Cibi uinique quocumque et tempore et loco appetentissimus, cognoscens quondam in Augusti foro ictusque nidore prandii, quod in proxima Martis aede Saliis apparabatur, deserto tribunali ascendit ad sacerdotes unaque decubuit.
음식과 포도주에 대해서는 언제 어디서나 극히 탐욕스러웠다. 한번은 아우구스투스 광장에서 재판을 주재하다가 바로 옆 마르스 신전에서 살리이 사제들을 위해 준비되던 점심식사의 냄새에 자극받아, 재판석을 버려두고 사제들에게 올라가 함께 자리를 잡고 음식을 먹었다.
nec temere umquam triclinio abscessit nisi distentus ac madens, et ut statim supino ac per somnum hianti pinna in os inderetur ad exonerandum stomachum.
위가 가득 차고 술에 취하기 전에는 식당을 나서는 법이 거의 없었으며, 곧바로 등을 대고 누워 입을 벌린 채 잠들면 위를 비워내기 위해 그의 목구멍으로 깃털이 밀어 넣어졌다.
somni breuissimi erat.
잠은 아주 짧게 잤다.
nam ante mediam noctem plerumque uigilabat, ut tamen interdiu nonnumquam in iure dicendo obdormisceret uixque ab aduocatis de industria uocem augentibus excitaretur.
대개 자정 전에 깨어 있었기 때문이다. 그럼에도 낮에는 재판을 하다가 가끔 졸기도 하여, 변호사들이 일부러 목소리를 높여서야 겨우 깨어나곤 했다.
libidinis in feminas profusissimae, marum omnino expers.
여성에 대한 정욕은 대단히 왕성했으나, 남성에 대해서는 전혀 관심이 없었다.
aleam studiosissime lusit, de cuius arte librum quoque emisit, solitus etiam in gestatione ludere, ita essedo alueoque adaptatis ne lusus confunderetur.
주사위 놀이를 매우 열심히 하여 그 기술에 관한 책까지 냈으며, 마차로 이동하는 중에도 노는 습관이 있었는데, 놀이가 헝클어지지 않도록 마차와 판을 고정되게 개조해 두었다.