§17Expeditionem unam omnino suscepit eamque modicam.
他总共只进行了一次远征,而且规模有限。
cum decretis sibi a senatu ornamentis triumphalibus leuiorem maiestati principali titulum arbitraretur uelletque iusti triumphi decus, unde adquireret Britanniam potissimum elegit, neque temptatam ulli post Diuum Iulium et tunc tumultuantem ob non redditos transfugas.
由于他认为元老院授予他的凯旋式勋章对于皇帝的尊严而言分量太轻,并渴望获得正式凯旋式的荣耀,他便选择不列颠作为最适合获取这一荣誉的地方,因为自神圣的朱利乌斯之后就没有任何人尝试征服过该地,且当时不列颠正因未归还的逃亡者而处于动荡之中。
huc cum ab Ostia nauigaret, uehementi circio bis paene demersus est, prope Liguriam iuxtaque Stoechadas insulas.
当他从奥斯提亚乘船前往该地时,在利古里亚附近及斯托埃卡得斯群岛旁,由于猛烈西北风差点两次沉船。
quare a Massilia Gesoriacum usque pedestri itinere confecto inde transmisit ac sine ullo proelio aut sanguine intra paucissimos dies parte insulae in deditionem recepta, sexto quam profectus erat mense Romam rediit triumphauitque maximo apparatu.
因此,他在完成了从马西利亚到格索里亚库姆的陆路行程后从那里渡海,并且在没有任何战斗或流血的情况下,于极短的几天内接受了该岛一部分的投降,在他出发后的第六个月返回罗马,并以极度盛大的排场举行了凯旋式。
ad cuius spectaculum commeare in urbem non solum praesidibus prouinciarum permisit, uerum etiam exulibus quibusdam; atque inter hostilia spolia naualem coronam fastigio Palatinae domus iuxta ciuicam fixit, traiecti et quasi domiti Oceani insigne.
为了观赏这一盛况,他不仅允许各属州的总督,甚至还允许某些流放者来到罗马城;并且在来自敌人的战利品中,他将一顶海战冠固定在帕拉蒂努斯宫殿的屋顶上,紧邻公民冠,作为跨越并仿佛征服了海洋的象征。
currum eius Messalina uxor carpento secuta est; secuti et triumphalia ornamenta eodem bello adepti, sed ceteri pedibus et in praetexta, M. Crassus Frugi equo phalerato et in ueste palmata, quod eum honorem iterauerat.
他的妻子梅萨利娜乘坐双轮马车跟随在他的战车后面;在同一场战争中获得凯旋式勋章的人也紧随其后,但其他所有人都是步行并穿着紫边托加,而马尔库斯·克拉苏·弗鲁吉则因曾再次获得这一荣誉,骑着配有装饰的马,穿着刺绣有棕榈图案的礼服跟随。
§18Vrbis annonaeque curam sollicitissime semper egit.
他始终极其尽心地关怀着罗马城和粮食供应。
cum Aemiliana pertinacius arderent, in diribitorio duabus noctibus mansit ac deficiente militum ac familiarum turba auxilio plebem per magistratus ex omnibus uicis conuocauit ac positis ante se cum pecunia fiscis ad subueniendum hortatus est, repraesentans pro opera dignam cuique mercedem.
当埃米利亚纳区持续剧烈燃烧时,他在票数统计所里停留了两个夜晚,由于士兵和奴隶助手的人手不足,他通过官员召集了所有街区的平民,并将装有钱财的公款箱摆在自己面前,鼓励他们协助救灾,并根据各人的劳动当场发放相称的酬金。
artiore autem annona ob assiduas sterilitates detentus quondam medio foro a turba conuiciisque et simul fragminibus panis ita infestatus, ut aegre nec nisi postico euadere in Palatium ualuerit, nihil non excogitauit ad inuehendos etiam tempore hiberno commeatus.
然而,由于连年饥荒导致粮食供应紧张,他有一次在广场中央被群众围堵、辱骂,并同时被面包碎块袭击,以至于若非通过后门,他几乎无法逃回帕拉蒂努斯宫。
nam et negotiatoribus certa lucra proposuit suscepto in se damno, si cui quid per tempestates accidisset, et naues mercaturae causa fabricantibus magna commoda constituit pro condicione cuiusque:
为此,他想尽一切办法,以求在冬季也能运进物资。
§19ciui uacationem legis Papiae Poppaeae, Latino ius Quiritium, feminis ius IIII liberorum; quae constituta hodieque seruantur.
因为他不仅向商人许诺了确定的利润,并承担由于风暴给任何人带来的损失,而且还根据每个人的身份,为建造商船的人制定了巨大的优待政策:对罗马公民免除《帕皮乌斯·波派乌斯法》的限制,对拉丁人给予罗马公民权,对妇女给予四个子女的特权;这些当时制定的规定至今仍在遵守。
§20Opera magna potius †quam necessaria quam multa perfecit, sed uel praecipua: ductum aquarum a Gaio incohatum, item emissarium Fucini lacus portumque Ostiensem, quanquam sciret ex iis alterum ab Augusto precantibus assidue Marsis negatum, alterum a Diuo Iulio saepius destinatum ac propter difficultatem omissum.
他完成了大规模而非华而不实、亦非繁复的工程,其中最主要的有:由盖乌斯开工的输水道、福基努斯湖的排水口以及奥斯提亚港。 尽管他知道,在这些工程中,前者曾被奥古斯都拒绝给予一再恳求他的马尔西人,而后者曾被神圣的朱利乌斯多次计划却因困难而放弃。
Claudiae aquae gelidos et uberes fontes, quorum alteri Caeruleo, alteri Curtio et Albudigno nomen est, simulque riuum Anienis noui lapideo opere in urbem perduxit diuisitque in plurimos et ornatissimos lacus.
他通过石造工程将克劳狄亚水源冷冽而丰富的泉水——其中一处名为凯鲁勒乌斯,另一处名为库尔提乌斯和阿尔布迪格努斯——连同新阿尼奥河的支流一同引入城中,并将其分配到众多且装饰极其精美的蓄水池中。
Fucinum adgressus est non minus conpendii spe quam gloriae, cum quidam priuato sumptu emissuros se repromitterent, si sibi siccati agri concederentur.
他着手福基努斯湖的治理,其对利润的期望不亚于对荣耀的渴望,因为有些人承诺,如果将干涸的土地让渡给他们,他们将自费排干湖水。
per tria autem passuum milia partim effosso monte partim exciso canalem absoluit aegre et post undecim annos, quamuis continuis XXX hominum milibus sine intermissione operantibus.
他在历时十一年后,艰难地完成了长达三英里的渠道,其中一部分是通过挖掘山体,另一部分是通过劈开山石,尽管有三万名劳工在不停息地连续工作。
portum Ostiae extruxit circumducto dextra sinistraque brachio et ad introitum profundo iam solo mole obiecta;
他在左右两旁筑起防波堤,并在入口处的水深处建造了一座挡水堤,从而建成了奥斯提亚港。
quam quo stabilius fundaret, nauem ante demersit, qua magnus obeliscus ex Aegypto fuerat aduectus, congestisque pilis superposuit altissimam turrem in exemplum Alexandrini Phari, ut ad nocturnos ignes cursum nauigia dirigerent.
为了使其地基更加稳固,他首先将那艘曾从埃及运来巨大方尖碑的船只沉入海中,并在堆起石柱后,在其上建造了一座效仿亚历山大灯塔的极高塔楼,以便船只能在夜间火光的指引下调整航向。