Humanitext Reader

수에토니우스 · 클라우디우스전 §17-20

브리타니아 원정과 개선식 및 대규모 공공사업

13개 구절 중 6번째 · 라틴어

요약

클라우디우스의 유일한 군사 원정이었던 브리타니아 정벌과 개선식 거행, 로마 시내의 화재 대응 및 겨울철 식량 보급 확보를 위한 우대 혜택 제정, 그리고 수도 건설, 푸키누스 호수 배수로, 오스티아 항구 건설과 같은 거대 공공사업 완수에 대해 다루고 있습니다.

§17Expeditionem unam omnino suscepit eamque modicam.
그는 평생 단 한 차례의 원정만을 수행했는데, 그나마도 소규모였다.
cum decretis sibi a senatu ornamentis triumphalibus leuiorem maiestati principali titulum arbitraretur uelletque iusti triumphi decus, unde adquireret Britanniam potissimum elegit, neque temptatam ulli post Diuum Iulium et tunc tumultuantem ob non redditos transfugas.
원로원으로부터 자신에게 의결된 개선식 장식이 황제의 위엄에는 너무 가벼운 칭호라고 생각하여 정식 개선식의 영예를 원했기에, 이를 획득하기에 가장 적합한 곳으로 브리타니아를 선택했다. 그곳은 신격화된 율리우스 이후로 누구도 침공하지 않았고, 당시에는 송환되지 않은 망명자들 때문에 소요가 일어나고 있었다.
huc cum ab Ostia nauigaret, uehementi circio bis paene demersus est, prope Liguriam iuxtaque Stoechadas insulas.
그가 오스티아에서 그곳으로 항해할 때, 리구리아 근처와 스토에카데스 제도 부근에서 격렬한 북서풍으로 인해 두 차례나 거의 난파당할 뻔했다.
quare a Massilia Gesoriacum usque pedestri itinere confecto inde transmisit ac sine ullo proelio aut sanguine intra paucissimos dies parte insulae in deditionem recepta, sexto quam profectus erat mense Romam rediit triumphauitque maximo apparatu.
그리하여 마실리아에서 게소리아쿰까지 육로로 여행을 마친 후 거기서 바다를 건넜고, 아무런 전투나 유혈 사태 없이 아주 며칠 만에 섬의 일부를 항복시키고는, 출발한 지 여섯 번째 달에 로마로 돌아와 지극히 성대한 준비를 갖추어 개선식을 거행했다.
ad cuius spectaculum commeare in urbem non solum praesidibus prouinciarum permisit, uerum etiam exulibus quibusdam;
이 구경거리를 위해 그는 속주 총독들뿐만 아니라 일부 추방자들에게까지 로마 시로 들어오는 것을 허락했다.
atque inter hostilia spolia naualem coronam fastigio Palatinae domus iuxta ciuicam fixit, traiecti et quasi domiti Oceani insigne.
그리고 적들에게서 빼앗은 전리품들 사이에, 바다를 건너가 마치 굴복시킨 것의 상징으로서 해전관을 팔라티누스 저택의 지붕에 시민관 옆에 고정시켰다.
currum eius Messalina uxor carpento secuta est; secuti et triumphalia ornamenta eodem bello adepti, sed ceteri pedibus et in praetexta, M. Crassus Frugi equo phalerato et in ueste palmata, quod eum honorem iterauerat.
그의 전차 뒤에는 아내 메살리나가 이륜마차를 타고 따랐으며, 같은 전쟁에서 개선식 장식을 얻은 자들도 따랐는데, 다른 이들은 도보로 토가 프라에텍스타를 입고 따랐으나, 마르쿠스 크라수스 프루기는 이미 그 명예를 거듭 얻은 적이 있었기 때문에 장식된 말을 타고 종려나무가 수놓아진 옷을 입고 따랐다.
§18Vrbis annonaeque curam sollicitissime semper egit.
그는 언제나 로마 시와 식량 공급의 관리에 지극히 세심한 주의를 기울였다.
cum Aemiliana pertinacius arderent, in diribitorio duabus noctibus mansit ac deficiente militum ac familiarum turba auxilio plebem per magistratus ex omnibus uicis conuocauit ac positis ante se cum pecunia fiscis ad subueniendum hortatus est, repraesentans pro opera dignam cuique mercedem.
에밀리아나 지역에 끈질기게 불길이 타올랐을 때, 그는 디리비토리움에서 이틀 밤을 보냈으며, 군인들과 가솔들의 무리가 도와주기에 부족해지자 모든 구역으로부터 평민들을 관리들을 통해 소집했고, 돈이 든 금고들을 자기 앞에 놓아두고 구조를 돕도록 격려하면서 일한 대가에 따라 각자에게 합당한 보상을 현장에서 지급했다.
artiore autem annona ob assiduas sterilitates detentus quondam medio foro a turba conuiciisque et simul fragminibus panis ita infestatus, ut aegre nec nisi postico euadere in Palatium ualuerit, nihil non excogitauit ad inuehendos etiam tempore hiberno commeatus.
하지만 계속된 흉작으로 식량 사정이 나빠졌을 때, 한 번은 포룸 한가운데서 군중에게 둘러싸여 욕설을 듣고 동시에 빵 조각 세례를 받으며 격렬하게 공격당해, 간신히 그리고 뒷문으로가 아니면 궁전으로 대피할 수 없었을 정도였다. 이에 그는 겨울철에도 보급품을 들여오기 위해 생각할 수 있는 모든 대책을 강구했다.
nam et negotiatoribus certa lucra proposuit suscepto in se damno, si cui quid per tempestates accidisset, et naues mercaturae causa fabricantibus magna commoda constituit pro condicione cuiusque:
왜냐하면 상인들에게는 폭풍우로 인해 누구에게든 손실이 발생할 경우 그 피해를 스스로 떠안기로 하고 확실한 이익을 약속했으며, 무역용 배를 건조하는 자들에게는 각자의 신분에 따라 큰 혜택을 제정해 주었기 때문이다.
§19ciui uacationem legis Papiae Poppaeae, Latino ius Quiritium, feminis ius IIII liberorum; quae constituta hodieque seruantur.
즉 로마 시민에게는 파피우스-포파이우스 법의 면제를, 라티움인에게는 로마 시민권을, 여성에게는 네 자녀의 특권을 부여했는데, 이때 제정된 규정들은 오늘날까지도 유지되고 있다.
§20Opera magna potius †quam necessaria quam multa perfecit, sed uel praecipua: ductum aquarum a Gaio incohatum, item emissarium Fucini lacus portumque Ostiensem, quanquam sciret ex iis alterum ab Augusto precantibus assidue Marsis negatum, alterum a Diuo Iulio saepius destinatum ac propter difficultatem omissum.
그는 많다기보다는 크고 필요한 공사들을 완성했는데, 그중에서도 으뜸가는 것은 가이우스에 의해 시작된 수도관, 마찬가지로 푸키누스 호수의 배수로, 그리고 오스티아 항구였다. 비록 그가 이것들 중 하나는 마르시인들이 끈질기게 간청했음에도 아우구스투스에 의해 거절당했던 것이고, 다른 하나는 신격화된 율리우스가 여러 차례 구상했으나 그 어려움 때문에 포기했던 것임을 알고 있었음에도 말이다.
Claudiae aquae gelidos et uberes fontes, quorum alteri Caeruleo, alteri Curtio et Albudigno nomen est, simulque riuum Anienis noui lapideo opere in urbem perduxit diuisitque in plurimos et ornatissimos lacus.
그는 클라우디아 수도의 차갑고 풍부한 샘물들ㅡ그중 하나는 카에룰레우스, 다른 하나는 쿠르티우스와 알부디그누스라 불린다ㅡ을 새로운 아니오 강의 물줄기와 함께 석조 구조물을 통해 시내로 끌어들여 매우 많고 아름답게 장식된 저수지들로 나누어 공급했다.
Fucinum adgressus est non minus conpendii spe quam gloriae, cum quidam priuato sumptu emissuros se repromitterent, si sibi siccati agri concederentur.
그는 푸키누스 호수 공사에 명예뿐만 아니라 이익에 대한 기대도 못지않게 품고 착수했는데, 만약 건조된 토지가 자신들에게 양도된다면 사비를 들여 물을 빼내겠다고 약속하는 개인들이 있었기 때문이다.
per tria autem passuum milia partim effosso monte partim exciso canalem absoluit aegre et post undecim annos, quamuis continuis XXX hominum milibus sine intermissione operantibus.
그는 3마일의 구간에 걸쳐 일부는 산을 파내고 일부는 깎아내어 배수로를 완성했는데, 3만 명의 인원이 쉬지 않고 연속해서 작업했음에도 불구하고 11년이라는 세월이 흐른 뒤에야 간신히 마칠 수 있었다.
portum Ostiae extruxit circumducto dextra sinistraque brachio et ad introitum profundo iam solo mole obiecta;
오스티아 항구는 좌우로 방파제를 둘러싸고, 입구의 깊은 바닥에 방파제를 가로막아 건설했다.
quam quo stabilius fundaret, nauem ante demersit, qua magnus obeliscus ex Aegypto fuerat aduectus, congestisque pilis superposuit altissimam turrem in exemplum Alexandrini Phari, ut ad nocturnos ignes cursum nauigia dirigerent.
그것을 더 튼튼하게 기초 세우기 위해, 일찍이 에집트에서 거대한 오벨리스크를 실어 왔던 배를 미리 침몰시켰고, 말뚝들을 쌓아 올린 위에 아일랜드 알렉산드리아의 파로스 등대를 본뜬 매우 높은 탑을 세워, 선박들이 밤의 불빛을 보고 항로를 잡을 수 있게 했다.

어휘·문법 주석

  1. 17.1unde adquireret — 관계부사 unde에 의해 이끌리는 접속법(adquireret는 미완료 과거) 절로, 선행사인 브리타니아의 목적이나 특성('그것을 획득할 수 있을 만한 곳')을 나타냅니다.
  2. 18.1repraesentans — 현재분사 repraesentans는 여기에서 '추후 지급을 기다리지 않고 현장에서 즉시 현금으로 지급하다'라는 상업 및 금융상의 전문적인 의미로 사용되었습니다.
  3. 20.1potius †quam necessaria — 필사본 전승 과정에서 훼손이 있는 부분(단검표 † 표시)입니다. '필요한 사업이라기보다는 대규모의 사업'이라는 해석과, 클라우디우스의 공적을 기리는 맥락을 고려하여 '많다기보다는 필수적이고 거대한 사업'이라는 해석이 존재하며, 여기서는 후자의 해석을 따랐습니다.
  4. 20.2quamuis ... operantibus — 접속사 quamuis가 접속법 동사를 수반하는 종속절이 아니라, 독립 탈격 구문(XXX hominum milibus ... operantibus)을 직접 수식하여 '비록 ~일지라도'라는 양보의 의미를 나타냅니다. 이는 은색기 이후 라틴어에서 자주 나타나는 특징적인 구문입니다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 클라우디우스전 §17-20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo015.humanitext-lat2:17-20

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.