Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 恺撒传 §26-28

获取缺席参选特权与马尔凯卢斯的对立

第 6 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

凯撒在面临亲人相继离世的同时,获得了缺席竞选执政官的特权,并通过巨额赠予和公共工程拉拢民心与权贵。对此,敌对的执政官马尔凯卢斯向元老院提案提前终止凯撒的指挥权并剥夺其殖民者的公民权,使政治紧张局势加剧。

§26Eodem temporis spatio matrem primo, deinde filiam, nec multo post nepotem amisit.
在同一时期内,他首先失去了母亲,接着是女儿,不久之后又失去了外孙。
inter quae, consternata Publi Clodi caede re publica, cum senatus unum consulem nominatimque Gnaeum Pompeium fieri censuisset, egit cum tribunis plebis collegam se Pompeio destinantibus, id potius ad populum ferrent, ut absenti sibi, quandoque imperii tempus expleri coepisset, petitio secundi consulatus daretur, ne ea causa maturius et inperfecto adhuc bello decederet.
在此期间,因普布利乌斯·克洛狄乌斯被杀,国家陷入一片混乱,元老院决议指定并任命格奈乌斯·庞培为独任执政官。 此时,凯撒与那些打算让他成为庞培同僚的平民护民官们进行交涉,建议他们向民众提出这样一项提案:当他的帝国统治期限开始届满时,应当允许他缺席参加第二任执政官的竞选,以免他因此原因而过早地在战争尚未结束时离开自己的属州。
quod ut adeptus est, altiora iam meditans et spei plenus nullum largitionis aut officiorum in quemquam genus publice priuatimque omisit.
一旦获得了这一特权,他便开始谋划更高的目标,并充满希望,无论在公在私,都没有放过任何向任何人施以慷慨赠予或恩惠的机会。
forum de manubiis incohauit, cuius area super sestertium milies constitit.
他用战利品着手建造一座新的广场,仅其地基就耗资超过一亿塞斯特尔提乌斯。
munus populo epulumque pronuntiauit in filiae memoriam, quod ante eum nemo.
为了纪念他的女儿,他向民众宣布了角斗士竞技和宴会,这在他之前从未有人做过。
quorum ut quam maxima expectatio esset, ea quae ad epulum pertinerent, quamuis macellaris ablocata, etiam domesticatim apparabat.
为了让人们对这些活动抱有最大的期待,尽管宴会所需的一切物资都已外包给市场商贩,他仍在自己家中进行筹备。
gladiatores notos, sicubi infestis spectatoribus dimicarent, ui rapiendos reseruandosque mandabat.
他下令,如果名角斗士在观众态度敌对的情况下进行格斗,就必须用武力将他们抢救出来并保护起来。
tirones neque in ludo neque per lanistas, sed in domibus per equites Romanos atque etiam per senatores armorum peritos erudiebat, precibus enitens, quod epistulis eius ostenditur, ut disciplinam singulorum susciperent ipsique dictata exercentibus darent.
他在私人住宅里,通过精通武器的罗马骑士甚至元老院议员,来训练新招募的角斗士,而不是在训练所或通过训练官(lanista),如他的信件所示,他竭力恳求他们承担起对个人的训练,并在他们练习时亲自给予指导。
legionibus stipendium in perpetuum duplicauit.
他将军团的薪饷永久增加了一倍。
frumentum, quotiens copia esset, etiam sine modo mensuraque praebuit ac singula interdum mancipia e praeda uiritim dedit.
只要粮食充裕,他就无限制、无度量地提供,有时甚至把战利品中的奴隶分给每个人。
§27ad retinendam autem Pompei necessitudinem ac uoluntatem Octauiam sororis suae neptem, quae Gaio Marcello nupta erat, condicionem ei detulit sibique filiam eius in matrimonium petit Fausto Sullae destinatam.
此外,为了维持与庞培的亲密关系和好感,他向庞培提出了将自己姐妹的孙女奥克塔维娅(当时已嫁给该乌斯·马尔凯卢斯)嫁给他的条件,并为自己求娶庞培的女儿,而这位女儿当时已许配给福斯图斯·苏拉。
omnibus uero circa eum atque etiam parte magna senatus gratuito aut leui faenore obstrictis, ex reliquo quoque ordinum genere uel inuitatos uel sponte ad se commeantis uberrimo congiario prosequebatur, libertos insuper seruulosque cuiusque, prout domino patronoue gratus qui esset.
实际上,由于他身边所有的元老院议员甚至大部分元老院成员都被免息或低利息的贷款所束缚,他便对其他阶层中无论是受邀还是自愿前来他这里的人,都给予了极为丰厚的馈赠,甚至对每个人的获释奴隶和奴仆,只要他们讨得主人或庇护人的欢心,也都给予了相称的关照。
tum reorum aut obaeratorum aut prodigae iuuentutis subsidium unicum ac promptissimum erat, nisi quos grauior criminum uel inopiae luxuriaeue uis urgeret, quam ut subueniri posset a se;
当时,对于被告人、债务人或放荡的青年来说,凯撒是唯一且最及时、最得力的救星,除非他们所面临的罪行、贫困或奢侈的恶果过于严重,以至于凯撒本人也无法提供救助。
his plane palam bello ciuili opus esse dicebat.
对于这部分人,他坦率且公开地表示,他们显然需要一场内战。
§28nec minore studio reges atque prouincias per terrarum orbem adliciebat, aliis captiuorum milia dono offerens, aliis citra senatus populique auctoritatem, quo uellent et quotiens uellent, auxilia submittens, superque Italiae Galliarumque et Hispaniarum, Asiae quoque et Graeciae potentissimas urbes praecipuis operibus exornans; donec, attonitis iam omnibus et quorsum illa tenderent reputantibus, Marcus Claudius Marcellus consul edicto praefatus, de summa se re publica acturum, rettulit ad senatum, ut ei succederetur ante tempus, quoniam bello confecto pax esset ac dimitti deberet uictor exercitus; et ne absentis ratio comitiis haberetur, quando nec plebi scito Pompeius postea abrogasset.
他以同样的热忱,吸引着全世界的国王和属州。 他向一些人赠送了数千名战俘,向另一些人则在没有元老院和人民授权的情况下,随时随地派遣援军,并且用意大利、高卢、西班牙以及亚洲和希腊最强大的城市的杰出建筑来装点它们;直到所有人现在都感到震惊,并思考着这些举动究竟意欲何为时,执政官马尔库斯·克劳狄乌斯·马尔凯卢斯在事先通过告示宣称自己将讨论国家最高利益之后,向元老院提出提案,要求提前决定接替凯撒职位的人选,因为战争已经结束,和平已经到来,获胜的军队应当予以解散;并且在选举中不应考虑缺席的凯撒,因为庞培后来并没有通过平民会决议撤销这一特权。
acciderat autem, ut is legem de iure magistratuum ferens eo capite, quo petitione honorum absentis submouebat, ne Caesarem quidem exciperet per obliuionem, ac mox lege iam in aes incisa et in aerarium condita corrigeret errorem.
然而,事情的经过是,庞培在提出关于政务官权利的法律时,在禁止缺席者竞选官职的条款中,由于疏忽,甚至没有将凯撒排除在外,不久之后,在法律已经刻在青铜板上并存入国库之后,他才纠正了这一错误。
nec contentus Marcellus prouincias Caesari et priuilegium eripere, rettulit etiam, ut colonis, quos rogatione Vatinia Nouum Comum deduxisset, ciuitas adimeretur, quod per ambitionem et ultra praescriptum data esset.
马尔凯卢斯并不满足于夺走凯撒的属州和特权,他还提出提案,要求剥夺凯撒根据瓦蒂尼乌斯法在诺乌姆·科穆姆安置的殖民者的公民权,理由是这些公民权是出于野心(收买)且超出规定限度而授予的。

词汇与语法注释

  1. 26id potius ad populum ferrent, ut absenti sibi ... petitio secundi consulatus daretur — 动词ferrent是依附于egit的间接命令(或要求)虚拟语气,而ut ... daretur从句则是id的同位语从句,解释其具体内容。
  2. 26ea quae ad epulum pertinerent, quamuis macellaris ablocata, etiam domesticatim apparabat — 让步连词quamuis在此修饰过去分词ablocata,表示“尽管(宴会物资)已外包给市场商贩,他仍旧在自己家中进行筹备”。
  3. 28quando nec plebi scito Pompeius postea abrogasset — 连词quando表示原因。plebi scito是plebiscito(平民会决议)的词素分离(tmesis)写法。虚拟语气过去完成时abrogasset说明庞培后来并没有通过平民会决议撤销这一特权。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 恺撒传 §26-28. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo011.humanitext-lat2:26-28

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。