Humanitext Reader

苏维托尼乌斯 · 恺撒传 §18-20

前三头同盟的结成与就任执政官

第 4 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

凯撒在平定远西班牙属州后,放弃凯旋式以竞选执政官。他顶住了同僚比布鲁斯及优化派的阻挠,并与庞培、克拉苏结盟(前三头同盟)以掌控国政,强行推行了多项民粹法案。

§18Ex praetura ulteriorem sortitus Hispaniam retinentes creditores interuentu sponsorum remouit ac neque more neque iure, ante quam prouinciae ornarentur, profectus est: incertum metune iudicii, quod priuato parabatur, an quo maturius sociis inplorantibus subueniret;
法官任期结束后,凯撒通过抽签获得了远西班牙属州。 他通过保证人的介入打发了扣留他的债权人,并且在属州的装备尚未配置妥当之前,便违反惯例和法律出发了:这究竟是因为害怕针对他作为私人而准备的起诉,还是为了更迅速地救援哀求帮助的盟友,尚无定论。
pacataque prouincia pari festinatione, non expectato successore ad triumphum simul consulatumque decessit.
平定属州后,他以同样的急迫,在未等待继任者的情况下,为了同时获得凯旋式和执政官职而赶回罗马。
sed cum edictis iam comitis ratio eius haberi non posset nisi priuatus introisset urbem, et ambienti ut legibus solueretur multi contra dicerent, coactus est triumphum, ne consulatu excluderetur, dimittere.
但是,由于民会已经发布布告,除非他作为私人进入城市,否则他的候选资格无法被考虑,而在他活动争取免受法律限制时,许多人表示反对,他被迫放弃了凯旋式,以免被排除在执政官竞选之外。
§19e duobus consulatus competitoribus, Lucio Lucceio Marcoque Bibulo, Lucceium sibi adiunxit, pactus ut is, quoniam inferior gratia esset pecuniaque polleret, nummos de suo communi nomine per centurias pronuntiaret.
在两位执政官竞争对手卢基乌斯·鲁克尤斯和马尔库斯·比布鲁斯中,他联合了鲁克尤斯,双方约定:由于鲁克尤斯在声望上较弱而资金雄厚,他应以两人的共同名义,从自己的口袋里向各个投票区宣布并分发资金。
qua cognita re optimates, quos metus ceperat nihil non ausurum eum in summo magistratu concordi et consentiente collega, auctores Bibulo fuerunt tantundem pollicendi, ac plerique pecunias contulerunt, ne Catone quidem abnuente eam largitionem e re publica fieri.
得知此事后,优化派因害怕他在拥有一个和睦且同意其主张的同僚的情况下,在最高官职上将无所不为,于是极力劝说比布鲁斯承诺提供同等数额的资金,且大多数人合资出资,甚至连加图也不否认这种贿赂是为了国家利益而行。
Igitur cum Bibulo consul creatur.
因此,他与比布鲁斯共同当选为执政官。
eandem ob causam opera ab optimatibus data est, ut prouinciae futuris consulibus minimi negotii, id est siluae callesque, decernerentur.
出于同样的原因,优化派设法使未来的执政官仅被分派到最无足轻重的属州,即“森林和便道”。
qua maxime iniuria instinctus omnibus officiis Gnaeum Pompeium adsectatus est offensum patribus, quod Mithridate rege uicto cunctantius confirmarentur acta sua;
凯撒受到这一极大侮辱的刺激,便以各种殷勤侍奉格奈乌斯·庞培。 庞培当时对元老院感到愤怒,因为在击败米特拉达梯国王后,元老院迟迟不批准他的各项法令。
Pompeioque Marcum Crassum reconciliauit ueterem inimicum ex consulatu, quem summa discordia simul gesserant;
凯撒还使马尔库斯·克拉苏与庞培和解,克拉苏是庞培自共同担任执政官以来的宿敌,当时两人在极大的不和中履行职务。
ac societatem cum utroque iniit, ne quid ageretur in re publica, quod displicuisset ulli e tribus.
凯撒与他们两人结成了同盟,以确保在国家中不发生任何令他们三人中任何一人不快的事情。
§20inito honore primus omnium instituit, ut tam senatus quam populi diurna acta confierent et publicarentur.
就职后,他首创先河,下令将元老院和民众每日的议事录予以整理并公布。
antiquum etiam rettulit morem, ut quo mense fasces non haberet, accensus ante eum iret, lictores pone sequerentur.
他还恢复了古老的习俗,即在轮到他不执掌束棒的月份里,由一名宣告官在他面前引导,而侍从们则紧随其后。
lege autem agraria promulgata obnuntiantem collegam armis foro expulit ac postero die in senatu conquestum nec quoquam reperto, qui super tali consternatione referre aut censere aliquid auderet, qualia multa saepe in leuioribus turbis decreta erant, in eam coegit desperationem, ut, quoad potestate abiret, domo abditus nihil aliud quam per edicta obnuntiaret.
此外,在公布农地法后,他用武力将宣布不吉预兆以示反对的同僚从广场上驱逐出去。 次日,比布鲁斯在元老院抱怨此事,但竟然没有发现有任何人敢于针对如此令人震惊的事件进行报告或发表意见(尽管在更为轻微的动乱中常常会通过许多此类决议),凯撒逼得他陷入了绝望,以至于在离任前,他都闭门不出,除了通过布告宣布不吉预兆之外,什么也不做。
Vnus ex eo tempore omnia in re publica et ad arbitrium administrauit, ut nonnulli urbanorum, cum quid per iocum testandi gratia signarent, non Caesare et Bibulo, sed Iulio et Caesare consulibus actum scriberent bis eundem praeponentes nomine atque cognomine, utque uulgo mox ferrentur hi uersus: non Bibulo quiddam nuper sed Caesare factum est: nam Bibulo fieri consule nil memini.
自那时起,他独自一人按照自己的意愿管理国家中的一切事务,以至于一些市民在出于玩笑而签署见证文件时,写下的日期不是“在凯撒和比布鲁斯担任执政官期间”,而是“在尤利乌斯和凯撒担任执政官期间”,用名字和家族名将同一个人列了两次。 不久,民间便流传起这样的诗句: “最近发生的事情,不是在比布鲁斯的任期,而是在凯撒的任期内做成的;因为我完全不记得在比布鲁斯担任执政官时有什么事情发生。
campum Stellatem maioribus consecratum agrumque Campanum ad subsidia rei publicae uectigalem relictum diuisit extra sortem ad uiginti milibus ciuium, quibus terni pluresue liberi essent.
” 他将先祖奉献的斯泰拉特平原以及留作国家补助金来源的坎帕尼亚纳税土地,未通过抽签,直接分配给了约两万名拥有三个或更多子女的公民。
publicanos remissionem petentis tertia mercedum parte releuauit ac, ne in locatione nouorum uectigalium inmoderatius licerentur, propalam monuit.
对于请求减免的税收承包商,他免去了三分之一的包税款,并公开警告他们,在新的税收招标中不要过度加价。
cetera item, quae cuique libuissent, dilargitus est contra dicente nullo ac, si conaretur quis, absterrito.
其他任何符合个人心意的事物,他也都在无人反对的情况下(若有人企图反对便予以吓退)慷慨赠予。
Marcum Catonem interpellantem extrahi curia per lictorem ducique in carcerem iussit.
对于进行打断的马尔库斯·加图,他命令侍从将其拖出元老院并押入监狱。
Lucio Lucullo liberius resistenti tantum calumniarum metum iniecit, ut ad genua ultro sibi accideret.
对于反抗得更为自由的卢基乌斯·卢库鲁斯,他施加了如此巨大的虚假指控的恐惧,以至于卢库鲁斯竟主动跪倒在他的膝前。
Cicerone in iudicio quodam deplorante temporum statum Publium Clodium inimicum eius, frustra iam pridem a patribus ad plebem transire nitentem, eodem die horaque nona transduxit.
当西塞罗在某次审判中哀叹时局时,凯撒就在当天第九个小时,将西塞罗的宿敌普布利乌斯·克洛狄乌斯转为平民,而克洛狄乌斯长期以来企图从贵族转为平民的努力一直遭到元老院的阻挠。
postremo in uniuersos diuersae factionis indicem inductum praemiis, ut se de inferenda Pompeio nece sollicitatum a quibusdam profiteretur productusque pro rostris auctores ex conpacto nominaret;
最后,针对对立派系的全体成员,他用奖赏诱使一名告密者,让其声称自己受到某些人的唆使去刺杀庞培,并将其带到演坛前,让其按照预谋指认主谋。
sed uno atque altero frustra nec sine suspicione fraudis nominatis desperans tam praecipitis consilii euentum intercepisse ueneno indicem creditur.
但是,在徒劳地指认了一两个名字且并非没有欺诈嫌疑之后,凯撒对如此鲁莽计划的结局感到绝望,据信他用毒药杀害了该告密者以杀人灭口。

词汇与语法注释

  1. §18incertum metune iudicii, quod priuato parabatur, an quo maturius sociis inplorantibus subueniret — 由省略的无人称句 incertum [est](是否……尚无定论)所引导的双重间接疑问句。前半句的 metune 由表示原因的夺格 metu 和疑问词尾 -ne 组成;后半句的 an quo maturius 中,quo 代替 ut 引导一个含有比较级(maturius)的目的从句,意为“为了更迅速地”。
  2. §18ambienti ut legibus solueretur — ambienti 是现在分词 ambiens(竞选、活动)的单数与格,作主语动词 contra dicerent 的间接宾语。ut legibus solueretur(免受法律限制)是一个表示意愿或请求的名词性目的从句,其中使用了虚拟式未完成过去时 solueretur。
  3. §19pactus ut is, quoniam inferior gratia esset pecuniaque polleret, nummos de suo communi nomine per centurias pronuntiaret — 语气完了分词 pactus(约定、达成协议)引导了一个说明协议条款的 ut 从句(名词性目的从句)。在其中,本应接直陈式的原因从句接了虚拟式(esset 和 polleret),这表明该原因被视作立约者主观意识中的一部分,或属于间接引语的性质。
  4. §19ne Catone quidem abnuente eam largitionem e re publica fieri — ne Catone quidem abnuente 是由 ne... quidem(甚至连……也不)夹持的夺格绝对结构(“甚至在加图也不反对的情况下”)。现在分词 abnuente 后接了一个“对格+不定式”结构 eam largitionem e re publica fieri(这种贿赂是为了国家利益而进行),作为其动作的内容。
  5. §20nec quoquam reperto, qui super tali consternatione referre aut censere aliquid auderet — nec quoquam reperto(且没有发现任何人)是一个夺格绝对结构。修饰先行词 quoquam 的关系从句 qui... auderet 中,动词 auderet 使用了未完成过去虚拟式,作为“特征虚拟式(subjunctive of characteristic)”,用以界定未被发现的那个人的性质(敢于……的人)。

引用这一段

苏维托尼乌斯, 恺撒传 §18-20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo011.humanitext-lat2:18-20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。