Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §6.1-6.79

贞洁的消逝与劝阻波斯图穆斯成婚

第 13 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

作者叙述了从黄金时代到铁器时代贞洁的消逝,并向朋友波斯图穆斯发出警告,揭露了当代女性如何丧失妇德以及婚姻的愚蠢。

§6.1Credo Pudicitiam Saturno rege moratam §6.2in terris visamque diu, cum frigida parvas
我相信在萨图尔努斯统治为王时,贞洁曾留在地上并长久可见。
§6.3praeberet spelunca domos ignemque Laremque §6.4et pecus et dominos communi clauderet umbra, §6.5silvestrem montana torum cum sterneret uxor §6.6frondibus et culmo vicinarumque ferarum §6.7pellibus, haut similis tibi, Cynthia, nec tibi, cuius §6.8turbavit nitidos extinctus passer ocellos, §6.9sed potanda ferens infantibus ubera magnis §6.10et saepe horridior glandem ructante marito.
那时冷冰冰的洞穴提供了狭小的住所,以及炉火和拉雷斯神,并在共同的阴影中关进牲畜和主人,那时山上的妻子用树叶和秸秆,以及邻近野兽的皮毛铺设粗犷的卧榻,她并不像你,辛提亚,也不像你——你那明亮的眼睛因死去的麻雀而哭红;而是把乳房送给巨大的孩子们吮吸,并且往往比她那打着饱嗝吐出橡子的丈夫还要粗野。
§6.11quippe aliter tunc orbe novo caeloque recenti §6.12vivebant homines, qui rupto robore nati §6.13compositive luto nullos habuere parentes.
的确,在那个新世界和新形成的天空下,人们过着不同以往的生活,他们是从裂开的橡树中诞生,或是由泥土捏成,因而没有父母。
§6.14multa Pudicitiae veteris vestigia forsan §6.15aut aliqua exstiterint et sub Iove, set Iove nondum §6.16barbato, nondum Graecis iurare paratis §6.17per caput alterius, cum furem nemo timeret §6.18caulibus et pomis, et aperto viveret horto.
古老贞洁的许多痕迹,或者说某些痕迹,也许在朱庇特统治下也曾存在过,但那是在朱庇特尚未长出胡须,希腊人也尚未准备好指着他人的头起誓的时候,那时没有人会因为卷心菜和苹果而害怕小偷,人们在敞开的花园中生活。
§6.19paulatim deinde ad superos Astraea recessit §6.20hac comite, atque duae pariter fugere sorores.
后来,阿斯特莱亚伴随着这位同伴,渐渐退回天上的诸神那里,两位姐妹一同逃离了。
§6.21Anticum et vetus est alienum, Postume, lectum §6.22concutere atque sacri genium contemnere fulcri.
波斯图穆斯啊,震动他人的床铺并藐视神圣床柱的守护神,是一项古老而悠久的罪恶。
§6.23omne aliud crimen mox ferrea protulit aetas: §6.24viderunt primos argentea saecula moechos.
不久,铁器时代带来了所有其他的罪行;而白银时代则目睹了最初的通奸者。
§6.25conventum tamen et pactum et sponsalia nostra §6.26tempestate paras, iamque a tonsore magistro §6.27pecteris, et digito pignus fortasse dedisti, §6.28certe sanus eras;
然而,在我们这个时代,你却在准备契约、协议和婚约,而且你已经在让理发名师梳理头发,甚至可能已经在她的手指上套上了誓言的信物—— 当然,你曾是清醒的。
uxorem, Postume, ducis?
波斯图穆斯,你竟然要娶妻?
§6.29dic, qua Tisiphone, quibus exagitare colubris?
告诉我是哪个提西福涅,是哪些毒蛇在折磨驱使着你?
§6.30ferre potes dominam salvis tot restibus ullam,
既然有那么多吊颈绳完好无损,你又怎能容忍任何女主人?
§6.31cum pateant altae caligantesque fenestrae, §6.32cum tibi vicinum se praebeat Aemilius pons?
何况那高耸、令人眩晕的窗户正向你敞开,埃米利乌斯桥就在近旁向你提供去处?
§6.33aut si de multis nullus placet exitus, illud §6.34nonne putas melius, quod tecum pusio dormit?
或者,如果在众多出路中没有一个令你满意,你难道不觉得那个更好吗——一个男童和你同眠?
§6.35pusio qui noctu non litigat, exigit a te §6.36nulla iacens illic munuscula nec queritur quod §6.37et lateri parcas nec quantum iussit anheles.
那个男童在夜里不与你争吵,躺在那里也不向你讨要任何小礼物,更不会抱怨你节省体力,或是没有按照他的要求喘息。
§6.38Sed placet Vrsidio lex Iulia, tollere dulcem §6.39cogitat heredem, cariturus turture magno §6.40mullorumque iubis et captatore macello.
但乌尔西迪乌斯中意《尤里乌斯法》,他正考虑养育一个可爱的继承人,即使他将失去巨大的斑鸠、红鱼的背鳍以及遗产猎人出没的菜市场。
§6.41quid fieri non posse putes, si iungitur ulla §6.42Vrsidio? si moechorum notissimus olim
如果任何女人与乌尔西迪乌斯结合,你认为还有什么是不可能的?
§6.43stulta maritali iam porrigit ora capistro, §6.44quem totiens texit perituri cista Latini?
如果这个昔日最著名的通奸者,如今竟把愚蠢的脑袋伸进婚姻的皮套,而他曾无数次被险些丧命的拉蒂努斯的箱子所藏匿?
§6.45quid quod et antiquis uxor de moribus illi
何况,他竟然还要寻找一个具有古老妇德的妻子?
§6.46quaeritur? o medici, nimiam pertundite venam, §6.47delicias hominis! Tarpeium limen adora
哦,医生们,快切开他那过粗的静脉吧,这人真是想入非非!
§6.48pronus et auratam Iunoni caede iuvencam, §6.49si tibi contigerit capitis matrona pudici.
跪倒在塔尔佩亚的门槛前顶礼膜拜吧,俯伏在地,给朱诺献祭一头角上镀金的年轻母牛,如果一个贞洁的妻子落在你的命运中。
§6.50paucae adeo Cereris vittas contingere dignae, §6.51quarum non timeat pater oscula: necte coronam
真正配得上触摸刻瑞斯发带的女人是如此之少,以至于她们的父亲不害怕与其接吻。
§6.52postibus et densos per limina tende corymbos.
在门柱上编结花环,在门槛上挂满密集的常春藤果。
§6.53unus Hiberinae vir sufficit? ocius illud
一个丈夫对希贝里纳来说就足够了吗?
§6.54extorquebis, ut haec oculo contenta sit uno.
你更容易逼迫她满足于只有一只眼睛。
§6.55magna tamen fama est cuiusdam rure paterno
然而,听说某位在父亲田庄生活的女子名声很好?
§6.56viventis? vivat Gabiis ut vixit in agro, §6.57vivat Fidenis, et agello cedo paterno,
让她在加比伊像在乡下那样生活吧,让她在菲德奈生活吧,那我就承认她父亲的那块小田地。
§6.58quis tamen adfirmat nil actum in montibus aut in
然而,谁敢保证山林里或洞穴里什么事也没发生过?
§6.59speluncis? adeo senuerunt Iuppiter et Mars?
难道朱庇特和马尔斯已经衰老至此了吗?
§6.60Porticibusne tibi monstratur femina voto
在回廊里有配得上你心愿的女子被指给你看吗?
§6.61digna tuo? cuneis an habent spectacula totis §6.62quod securus ames quodque inde excerpere possis?
剧场的整个观众席里是否有你可以放心去爱并能从中挑选的人?
§6.63chironomon Ledam molli saltante Bathyllo §6.64Tuccia vesicae non imperat, Apula gannit §6.65sicut in amplexu subito et miserabile longum; §6.66attendit Thymele: Thymele tunc rustica discit.
当柔媚的巴蒂鲁斯舞动着手势表演《丽达》时,图契亚无法控制自己的膀胱;阿普拉发出叹息,就像在突然的拥抱中,发出可怜而长长的呻吟;蒂梅莱凝神观看:那时乡下姑娘蒂梅莱学会了。
§6.67Ast aliae, quotiens aulaea recondita cessant §6.68et vacuo clusoque sonant fora sola theatro, §6.69atque a plebeis longe Megalesia, tristes §6.70personam thyrsumque tenent et subligar Acci.
但其他女人,每当收起帷幕不再演出,剧场空荡荡地关闭着,只有广场在回响时,且在平民竞技会与梅加莱西亚节之间漫长的停演期中,她们忧郁地拿着面具和神杖,以及阿克乌斯的底裤。
§6.71Vrbicus exodio risum movet Atellanae §6.72gestibus Autonoes; hunc diligit Aelia pauper,
乌尔比库斯在阿泰拉戏的幕间滑稽剧里,以奥托诺埃的身姿引人发笑;贫穷的埃莉亚爱上了他。
§6.73solvitur his magno comoedi fibula, sunt quae
为了这些人,女人们花大价钱解开丑角演员的裆扣。
§6.74Chrysogonum cantare vetent, Hispulla tragoedo
也有女人禁止克里索戈努斯唱歌,而希斯普拉则为悲剧演员而疯狂。
§6.75gaudet: an expectas ut Quintilianus ametur?
难道你期望昆提利安会受到爱戴?
§6.76accipis uxorem de qua citharoedus. Echion §6.77aut Glaphyrus fiat pater Ambrosiusque choraules.
你迎娶的妻子将由她让竖琴手埃基翁或格拉菲鲁斯,或管乐手安布罗修斯成为父亲。
§6.78longa per angustos figamus pulpita vicos, §6.79ornentur postes et grandi ianua lauro,
让我们在狭窄的街巷里搭建起长长的舞台,用月桂树装点门柱和宏伟的大门。

词汇与语法注释

  1. 6.1Saturno rege — Saturno rege 是由名词与名词构成的夺格绝对结构(独立夺格),表示时间(“当萨图尔努斯为王时”)。此处以 Pudicitiam(贞洁)为主语的代格不定式从句 moratam [esse] ... visamque [esse] 充当主语动词 Credo 的宾语。
  2. 6.9potanda — 此处为动形容词(未来被动分词),呈中性复数宾格,修饰 ubera(乳房),表示目的或必要性(“供……饮用的乳房”)。与格的 infantibus magnis 表示行为的主体(施事与格)或利害关系人(利害与格)。
  3. 6.30salvis tot restibus — 由名词 restibus 和形容词 salvis 构成的夺格绝对结构(独立夺格),意为“既然有这么多绳子完好无损”。它反讽地指出,既然随时可以找到上吊自尽的绳子,为何还要选择结婚受苦。
  4. 6.45quid quod — 源自 quid dicam de eo quod 等省略表达的惯用句式,意为“何况……的事实又该怎么说”,用于引入一个新的、令人震惊的事实,以表达惊讶或指责。
  5. 6.76de qua — 关系代名词的阴性单数夺格,表示起源、出自。修饰先行词 uxorem(妻子),表示“从该(妻子)那里(诞下孩子,进而使埃基翁等人)成为父亲”。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §6.1-6.79. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:6.1-6.79

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。