比提尼亚的沃卢西乌斯啊,谁不知道疯狂的埃及崇拜着怎样的怪物?
§15.3pars haec, illa pavet saturam serpentibus ibin; §15.4effigies sacri nitet aurea cercopitheci, §15.5dimidio magicae resonant ubi Memnone chordae §15.6atque vetus Thebe centum iacet obruta portis, §15.7illic aeluros, hic piscem fluminis, illic §15.8oppida tota canem venerantur, nemo Dianam,
这一地崇拜鳄鱼,那一地畏惧吃饱了蛇的朱鹭;在半身像的门农发出魔法般琴弦声、百门之古底比斯横卧在废墟之下的地方,圣长尾猴的金色神像闪耀着光芒;在彼处人们崇敬猫,在此处崇敬河鱼,在彼处整个城镇都崇敬狗,却无人崇敬戴安娜。
§15.9porrum et caepe nefas violare et frangere morsu; §15.10o sanctas gentes quibus haec nascuntur in hortis
亵渎韭葱和洋葱、用牙齿咬碎它们是大罪;噢,神圣的民族,他们的花园里竟然生长着这样的神明!
§15.11numina! lanatis animalibus abstinet omnis §15.12mensa, nefas illic fetum iugulare capellae: §15.13carnibus humanis vesci licet, attonito cum
每一个餐桌都避开披着羊毛的动物,在彼处宰杀母山羊的幼崽是大罪;然而,食用人肉却是被允许的。
§15.14tale super cenam facinus narraret Vlixes §15.15Alcinoo, bilem aut risum fortasse quibusdam §15.16moverat ut mendax aretalogus.
当惊愕的奥德修斯在宴席上向阿尔基诺奥斯讲述如此恶行时,或许曾在某些人中引起了愤怒或笑声,视他为撒谎的民间说书人。
‘in mare nemo §15.17hunc abicit saeva dignum veraque Charybdi, §15.18fingentem inmanes Laestrygonas atque Cyclopas?
“难道没有人把这个捏造了可怕的莱斯特律戈涅斯人和独眼巨人、配得上凶残且真实的卡律布迪斯的人,投入大海吗?
§15.19nam citius Scyllam vel concurrentia saxa §15.20Cyaneis plenos et tempestatibus utres §15.21crediderim aut tenui percussum verbere Circes §15.22et cum remigibus grunnisse Elpenora porcis.
因为我更容易相信斯库拉、或者撞击着的青色岩石、装满风暴的皮囊,或者被喀耳刻细鞭击打的埃尔佩诺尔和他的桨手同伴们一起像猪一样哼哼。
§15.23tam vacui capitis populum Phaeaca putavit?’
他以为费阿克斯人民是如此头脑空空吗?
§15.24sic aliquis merito nondum ebrius et minimum qui §15.25de Corcyraea temetum duxerat urna. §15.26solus enim haec Ithacus nullo sub teste canebat;
” 某个尚未醉酒、从科尔库拉酒瓮中仅喝了极少一点酒的人,或许会理所当然地这样说;因为这位伊萨卡人是在没有任何目击者的情况下独自歌唱这些的。
而我们,虽然我们要讲述的是惊人之事,但这是最近在容库斯担任执政官时,发生在炎热的科普托斯城墙之上的真实事件。
§15.29nos volgi scelus et cunctis graviora cothurnis; §15.30nam scelus, a Pyrra quamquam omnia syrmata volvas, §15.31nullus aput tragicos populus facit, accipe, nostro
我们将讲述平民的罪行,其严重程度超过了所有悲剧的长袍;因为即便你翻开自皮拉时代以来的所有悲剧衣褶,在悲剧作家的笔下,也没有哪一个民族会犯下这样的罪行。
§15.32dira quod exemplum feritas produxerit aevo.
听着,看看我们这个时代,可怕的残酷行为生出了怎样的恶例。
§15.33Inter finitimos vetus atque antiqua simultas, §15.34inmortale odium et numquam sanabile vulnus, §15.35ardet adhuc Ombos et Tentyra.
邻里之间古老而长期的不和,不灭的仇恨和永远无法治愈的伤口,至今仍在翁博斯和滕特拉之间燃烧。
summus utrimque §15.36inde furor volgo, quod numina vicinorum §15.37odit uterque locus, cum solos credat habendos
双方大众中因此而产生极度的狂怒,因为每一个地方都憎恨邻居的神明,由于他们相信只有自己崇拜的才应当被尊为神。
§15.38esse deos quos ipse colit, sed tempore festo §15.39alterius populi rapienda occasio cunctis §15.40visa inimicorum primoribus ac ducibus, ne §15.41laetum hilaremque diem, ne magnae gaudia cenae §15.42sentirent positis ad templa et compita mensis §15.43pervigilique toro, quem nocte ac luce iacentem §15.44septimus interdum sol invenit, horrida sane
但在另一方人民节日之时,敌人中的首领和领袖们一致认为这是一个不可错过的夺取机会的时机,以免他们感受到快乐和欢欣的日子,感受到盛宴的喜悦,那时餐桌被安置在神殿和十字路口,还有通宵守夜的榻椅,它日夜横卧在那里,有时甚至被第七天的太阳发现。
确实,埃及是荒蛮的,但在奢侈方面,据我亲眼所见,那野蛮的乌合之众并不亚于声名狼藉的卡诺普斯。
此外,对于那些喝得大醉、舌头打结、因纯酒而摇摇晃晃的人,胜利是容易取得的。
inde virorum §15.49saltatus nigro tibicine, qualiacumque §15.50unguenta et flores multaeque in fronte coronae: §15.51hinc ieiunum odium, sed iurgia prima sonare
在那一方,有黑人笛手伴奏的男子舞蹈,以及各种各样的香膏和鲜花,额头上戴着许多花冠;在此方,则是空腹的仇恨。
§15.52incipiunt, animis ardentibus haec tuba rixae; §15.53dein clamore pari concurritur, et vice teli §15.54saevit nuda manus, paucae sine vulnere malae; §15.55vix cuiquam aut nulli toto certamine nasus §15.56integer, aspiceres iam cuncta per agmina vultus §15.57dimidios, alias facies et hiantia ruptis §15.58ossa genis, plenos oculorum sanguine pugnos.
但最初的争吵开始响起,伴随着燃烧的心,这就是乱斗的军号;随后他们带着同样的喊声碰撞在一起,没有武器,赤手空拳地施展暴虐,几乎没有哪张面颊不带伤;在整个战斗中,几乎没有哪个人的鼻子是完好无损的;你现在可以看到在所有的队伍中,都是损毁的面容,破碎的脸颊露出骨头,以及沾满眼睛鲜血的拳头。
然而,他们自己却以为是在玩耍,在进行孩子般的战斗,因为他们没有踩踏任何尸体。
确实,如果所有人都还活着,这成千上万争吵的群众又有什么意义?
§15.63saxa inclinatis per humum quaesita lacertis §15.64incipiunt torquere, domestica seditioni §15.65tela: nec hunc lapidem, qualis et Turnus et Aiax, §15.66vel quo Tydides percussit pondere coxam §15.67Aeneae, sed quem valeant emittere dextrae §15.68illis dissimiles et nostro tempore natae.
因此,攻势更加猛烈,现在他们弯下手臂在地上寻找石块,开始投掷,这是内讧中常用的武器:但这不是像图尔努斯或埃阿斯所投掷的那种石头,也不是提丢斯之子击碎埃涅阿斯大腿骨的那种重量的石头,而是与他们截然不同、诞生在我们这个时代的右手所能掷出的石头。
§15.69nam genus hoc vivo iam decrescebat Homero; §15.70terra malos homines nunc educat atque pusillos; §15.71ergo deus quicumque aspexit, ridet et odit.
因为这种人类,在荷马还活着的时候就已经开始退化了;现在的土地养育着邪恶而渺小的人类;因此,任何神明只要看到,都会嘲笑并憎恨。
§15.72A deverticulo repetatur fabula, postquam
让故事从题外话回到正题。
§15.73subsidiis aucti, pars altera promere ferrum §15.74audet et infestis pugnam instaurare sagittis, §15.75terga fugae celeri praestant instantibus Ombis §15.76qui vicina colunt umbrosae Tentyra palmae,
在得到援军增强之后,另一方敢于拔出铁刃,用充满敌意的箭矢重整战局,居住在绿荫棕榈的邻近滕特拉的人们,在翁博斯人的逼迫下,迅速转身逃跑。
在这里,某个人因过度的恐惧而狂奔,跌倒并被捕获。
ast illum in plurima sectum §15.79frusta et particulas, ut multis mortuus unus §15.80sufficeret, totum corrosis ossibus edit §15.81victrix turba, nec ardenti decoxit aeno §15.82aut veribus: longum usque adeo tardumque putavit §15.83expectare focos, contenta cadavere crudo.
然而,胜利的群众将他切成极多的肉块和碎片,为了让一个死者满足许多人,他们连骨头带肉把他全部吃光;他们没有在大锅里煮,也没有用串烤:他们认为等待篝火是如此冗长和缓慢,只满足于生肉。
§15.84Hic gaudere libet quod non violaverit ignem, §15.85quem summa caeli raptum de parte Prometheus §15.86donavit terris; elemento gratulor, et te §15.87exultare reor.
在这里,我们可以感到高兴,因为他们没有玷污火,那是普罗米修斯从天的最高处夺取,并赠予大地的;我向这个元素表示祝贺,并认为你也因此而狂喜。
sed qui mordere cadaver
但是,对于咬碎尸体的人来说……