Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §14.83-14.165

奢靡与外邦习俗的继承及对贪婪的灌输

第 45 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

作者指出父亲过度的建筑狂热如何被儿子继承并导致破产,讨论了犹太律法的采纳,以及父母如何强迫子女学习贪婪这一恶行,揭示了其疯狂的本质。

§14.83ponitur: inde autem cum se matura levavit §14.84progenies, stimulante fame festinat ad illam §14.85quam primum praedam rupto gustaverat ovo.
猎物被置于此处;然而此后,当长成的幼鸟飞起,在饥饿的驱使下,它会急忙飞向那破壳而出时最先尝过的猎物。
§14.86Aedificator erat Cretonius et modo curvo §14.87litore Caietae, summa nunc Tiburis arce, §14.88nunc Praenestinis in montibus alta parabat §14.89culmina villarum graecis longeque petitis §14.90marmoribus vincens Fortunae atque Herculis aedem, §14.91ut spado vincebat Capitolia nostra Posides.
克雷托尼乌斯曾是个建筑狂,他时而在凯埃塔弯曲的海海岸,时而在蒂布尔最高的山岗,时而在普赖内斯泰的山区,用希腊及远方运来的大理石建造高耸的别墅,其豪华程度超越了命运女神和赫拉克勒斯的神殿,正如阉人波西德斯超越了我们的卡皮托林神庙。
§14.92dum sic ergo habitat Cretonius, inminuit rem, §14.93fregit opes, nec parva tamen mensura relictae §14.94partis erat: totam hanc turbavit filius amens, §14.95dum meliore novas attollit marmore villas.
如此,当克雷托尼乌斯在这样的开销中生活时,他缩减了家产,耗尽了财富;然而,留下的那部分依然为数不小:但这一切全被他那愚妄的儿子挥霍殆尽,因为儿子用更奢华的大理石建造了新的别墅。
§14.96Quidam sortiti metuentem sabbata patrem §14.97nil praeter nubes et caeli numen adorant, §14.98nec distare putant humana carne suillam, §14.99qua pater abstinuit, mox et praeputia ponunt; §14.100Romanas autem soliti contemnere leges §14.101Iudaicum ediscunt et servant ac metuunt ius, §14.102tradidit arcano quodcumque volumine Moyses, §14.103non monstrare vias eadem nisi sacra colenti, §14.104quaesitum ad fontem solos deducere verpos.
另一些人,由于命中注定有一个敬畏安息日的父亲,他们除了云朵和天空的神灵之外什么也不崇拜,并认为其父所不食的猪肉与人肉毫无区别,不久他们也行了割礼;此外,他们习惯于蔑视罗马的法律,学习、遵守并敬畏犹太人的法度,也就是摩西在他神秘的书卷中所传授的一切:除了皈依同一宗教的人外,决不给任何人指路,并且只把受过割礼的人引向他们所寻找的泉水。
§14.105sed pater in causa, cui septima quaeque fuit lux §14.106ignava et partem vitae non attigit ullam.
但这全是父亲的缘故,因为对他来说,每逢第七日都是懈怠的,不参与生命的任何活动。
§14.107Sponte tamen iuvenes imitantur cetera, solam §14.108inviti quoque avaritiam exercere iubentur.
然而,年轻人会自愿模仿其他事物,唯独贪婪这一项,他们即便是违心地也要被命令去实行。
§14.109fallit enim vitium specie virtutis et umbra, §14.110cum sit triste habitu vultuque et veste severum, §14.111nec dubie tamquam frugi laudetur avarus, §14.112tamquam parcus homo et rerum tutela suarum §14.113certa magis quam si fortunas servet easdem §14.114Hesperidum serpens aut Ponticus.
因为这种恶行披着美德的外表和影子来欺骗人,它的举止阴沉,神情和衣着都显得严肃,吝啬者无疑会被赞誉为勤俭持家,被视为节俭之人,以及比赫斯佩里得斯或蓬托斯的巨龙守护同样的财富更为可靠的财产守护者。
adde quod hunc de §14.115quo loquor egregium populus putat adquirendi §14.116artificem; quippe his crescunt patrimonia fabris, §14.117sed crescunt quocumque modo, maioraque fiunt §14.118incude adsidua semperque ardente camino.
再加上世人认为我所说的这个人是一个卓越的敛财巧匠;确实,在这些铁匠的手中,家产不断增长,但它们是以任何方式增长,并通过不断的砧击和永远炽热的炉火而变得更加庞大。
§14.119Et pater ergo animi felices credit avaros; §14.120qui miratur opes, qui nulla exempla beati; §14.121pauperis esse putat, iuvenes hortatur ut illa §14.122ire via pergant et eidem incumbere sectae,
因此,父亲也认为贪婪之人内心是幸福的;他赞美财富,认为不存在幸福穷人的例子,他勉励年轻人沿着那条路走下去,并致力于同样的流派。
§14.123sunt quaedam vitiorum elementa, his protinus illos §14.124inbuit et cogit minimas ediscere sordes; §14.125mox adquirendi docet insatiabile votum.
恶行有一些最初的元素,父立即用这些灌输给他们,并强迫他们学习最微小的吝啬;不久,他便传授了无法满足的敛财渴望。
§14.126servorum ventres modio castigat iniquo §14.127ipse quoque esuriens, neque enim omnia sustinet umquam §14.128mucida caerulei panis consumere frusta, §14.129hesternum solitus medio servare minutal §14.130Septembri nec non differre in tempora cenae §14.131alterius conchem aestivam cum parte lacerti §14.132signatam vel dimidio putrique siluro, §14.133filaque sectivi numerata includere porri.
他用不公道的斗限制奴隶们的胃口,他自己也挨着饿,因为他绝不忍心吃完那些发了霉的蓝色面包屑,他习惯于在九月中旬保存昨天的碎肉,并且为了另一餐的时间,而将夏天的豆子和一部分小鱼封存起来,或者是留下半条腐烂的鲶鱼,并把数好数量的切片韭葱锁在里面。
§14.134invitatus ad haec aliquis de ponte negabit.
桥上的乞丐若是受到这样的宴请,也会拒绝。
§14.135sed quo divitias haec per tormenta coactas,
但通过这些折磨聚敛来的财富究竟有何用处?
§14.136cum furor haut dubius, cum sit manifesta phrenesis, §14.137ut locuples moriaris, egentis vivere fato?
既然为了在死时成为富人而过着穷困的命运,这无疑是狂妄,是显而易见的精神错乱。
§14.138interea pleno cum turget sacculus ore, §14.139crescit amor nummi quantum ipsa pecunia crevit, §14.140et minus hanc optat qui non habet, ergo paratur
与此同时,当钱袋被塞得鼓鼓囊囊时,对金钱的爱便随着金钱本身的增加而增加,而一无所有的人对它的渴望则较少。
§14.141altera villa tibi, cum rus non sufficit unum, §14.142et proferre libet fines maiorque videtur §14.143et melior vicina seges, mercaris et hanc et §14.144arbusta et densa montem qui canet oliva
因此,当一个庄园不够用时,你便准备了第二栋别墅,并且乐于扩张边界,而邻近的庄稼显得更大、更好;于是你买下了它,还有果树林以及白绿交织、长满茂密橄榄树的山岭。
§14.145quorum si pretio dominus non vincitur ullo, §14.146nocte boves macri lassoque famelica collo §14.147iumenta ad virides huius mittentur aristas, §14.148nec prius inde domum quam tota novalia saevos §14.149in ventres abeant, ut credas falcibus actum.
如果这些的所有者不为任何价格所动,到了夜里,你那瘦骨嶙峋的牛群和因饥饿而颈部疲惫的牲畜就会被赶进这人青翠的麦田里,并且绝不从那里回家,直到所有的庄稼都进了它们残忍的肚腹,以至于你会以为这是用镰刀收割过的一样。
§14.150dicere vix possis quam multi talia plorent §14.151et quot venales iniuria fecerit agros
你很难说有多少人在为这样的事情哭泣,或者是侵害使得多少田地被迫变卖。
§14.152Sed qui sermones, quam foedae bucina famae!
“但是世人会怎么议论,恶名的号角响得多么难听!
§14.153quid nocet haec? inquit, ‘tunicam mihi malo lupini
” “这有什么害处?
§14.154quam si me toto laudet vicinia pago §14.155exigui ruris paucissima farra secantem. ’
”他说,“我宁可要一荚羽扇豆,也不要让邻里在整个村子里赞美我,赞美我在微不足道的田地上收割极少的粗面。
§14.156scilicet et morbis et debilitate carebis, §14.157et luctum et curam effugies, et tempora vitae §14.158longa tibi posthac fato meliore dabuntur, §14.159si tantum culti solus possederis agri §14.160quantum sub Tatio populus Romanus arabat.
” 诚然,你将免于疾病和衰弱,并将逃避悲伤和忧虑,此后在更好的命运中,漫长的岁月将赐予你,只要你独自占有的耕地面积相当于塔提乌斯统治下罗马人民所耕种的土地。
§14.161mox etiam fractis aetate ac Punica passis §14.162proelia vel Pyrrhum inmanem gladiosque Molossos §14.163tandem pro multis vix iugera bina dabantur §14.164vulneribus;
不久之后,即使是那些因年老而衰竭、经历过布匿战争,或面对过可怕的皮洛士以及莫洛索斯之剑的人,最终,作为众多伤口的报偿,也不过仅能勉强获得两尤格拉的土地。
merces haec sanguinis atque laboris §14.165nullis visa umquam meritis minor, aut ingratae
这份鲜血与劳动的报酬,在任何人看来都从未少于其功绩,也从未被视为是不感恩的祖国所赐。

词汇与语法注释

  1. §14.85praedam rupto gustaverat ovo — 关系代词 quam 的先行词 praedam 被吸引到关系从句中。主句中的指示代词 illam 指向该名词。
  2. §14.103non monstrare vias — 不定式用作 tradidit 的宾语 ius(法律、戒律)的同位语,起解释说明作用。
  3. §14.120nulla exempla beati — beati 修饰 pauperis(幸福的穷人)。此句在 putat 下构成带对格的不定式(A.C.I.)结构,省略了 esse,意为“他认为不存在幸福穷人的例子”。
  4. §14.135sed quo divitias — 疑问副词 quo(为了什么,何用)在此处用于省略句,省略了如 prodest 或 paras 这样的动词。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §14.83-14.165. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:14.83-14.165

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。