Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §12.1-12.65

为卡图卢斯生还举行的祭祀与风暴中的弃财逃生

第 39 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

诗人准备祭祀以庆祝朋友卡图卢斯在风暴中劫后余生,并描述了卡图卢斯如何为了保全性命,将珍贵的衣物、银杯等财产投弃海中,最终甚至砍断桅杆才得以脱险的经过。

§12.1natali, Corvine, die mihi dulcior haec lux,, §12.2qua festus promissa deis animalia caespes §12.3expectat, niveam reginae ducimus agnam, §12.4par vellus dabitur pugnanti Gorgone Maura; §12.5sed procul extensum petulans quatit hostia funem §12.6Tarpeio servata Iovi frontemque coruscat, §12.7quippe ferox vitulus templis maturus et arae §12.8spargendusque mero, quem iam pudet ubera matris §12.9ducere, qui vexat nascenti robora cornu,
科尔维努斯啊,这一天对我而言比我的生日还要甜美,在这一天,节日的水土(祭坛)正期盼着向众神许诺的牺牲,我们正为天后牵去一只雪白的母羊,而同样的羊毛也将献给与毛里亚戈耳工战斗的女神;但在远处,那只为塔尔佩亚的朱庇特留存的、生性活泼的牺牲正拉扯着长长的绳索,摇晃着它的额头;因为因为它是一只凶猛的小牛,已经到了适合神殿与祭坛的年纪,需要被洒上纯酒,它现在已经羞于去吸母亲的乳汁,并用刚长出来的角撞击着橡树。
§12.10si res ampla domi similisque adfectibus esset, §12.11pinguior Hispulla traheretur taurus et ipsa §12.12mole piger nec finitima nutritus in herba, §12.13laeta sed ostendens Clitumni pascua sanguis §12.14iret et a grandi cervix ferienda ministro §12.15ob reditum trepidantis adhuc horrendaque passi §12.16nuper et incolumem sese mirantis amici.
如果我家的财产宽裕,且与我的心意相称,那么就会有一头比希斯普拉还要肥壮的雄牛被牵来,它因自身的笨重而行动迟缓,并非在附近的草地上养大,而是带着彰显克里图姆努斯丰美牧场的血统前行,它的脖颈本该由魁梧的祭司来斩断,为了庆祝我那至今仍在战栗、不久前刚历经恐怖劫难、正对自己安然无恙感到惊奇的朋友的归来。
§12.17Nam praeter pelagi casus et fulminis ictus §12.18evasit: densae caelum abscondere tenebrae §12.19nube una subitusque antemnas inpulit ignis, §12.20cum se quisque illo percussum crederet et mox §12.21attonitus nullum conferri posse putaret §12.22naufragium velis ardentibus, omnia fiunt
因为除了海上的险境,他还躲过了雷电的击打:浓密的黑暗将天空遮蔽在一朵乌云之下,突然间烈火击中了船桅,当每个人都以为自己被击中了,不久便惊愕地认为,在风帆燃烧的情况下,没有任何海难可以与此相比。
§12.23talia, tam graviter, si quando poetica surgit §12.24tempestas, genus ecce aliud discriminis audi
一切都会如此严重地发生,每当诗歌中的风暴兴起时。
§12.25et miserere iterum, quamquam sint cetera sortis §12.26eiusdem pars dira quidem, sed cognita multis §12.27et quam votiva testantur fana tabella §12.28plurima; pictores quis nescit ab Iside pasci?
瞧,听听另一种危险,并再次同情他吧,尽管其余的部分确实是同一种命运的可怕部分,但为许多人所熟知,许多神殿都用许愿牌来证实这一点;谁不知道画家们都是靠伊西斯养活的呢?
§12.29Accidit et nostro similis fortuna Catullo.
类似的命运也发生在我们卡图卢斯身上。
§12.30cum plenus fluctu medius foret alveus et iam, §12.31alternum puppis latus evertentibus undis, §12.32arbori incertae, nullam prudentia cani §12.33rectoris cum ferret opem, decidere iactu §12.34coepit cum ventis, imitatus castora, qui se §12.35eunuchum ipse facit cupiens evadere damno §12.36testiculi; adeo medicatum intellegit inguen.
当船舱中部已灌满了海水,波浪交替倾覆着船尾的左右两侧,白发老舵手的智慧也无法对摇晃的船桅提供任何帮助时,他开始通过投弃货物来与风达成妥协,模仿那只想要通过失去睾丸来脱险而将自己阉割的河狸;它是如此清楚地懂得自己的腹股沟具有药用价值。
§12.37fundite quae mea sunt, dicebat cuncta Catullus, §12.38praecipitare volens etiam pulcherrima, vestem §12.39purpuream teneris quoque Maecenatibus aptam, §12.40atque alias quarum generosi graminis ipsum §12.41infecit natura pecus, sed et egregius fons §12.42viribus occultis et Baeticus adiuvat aer.
“把我所有的东西都扔出去,”卡图卢斯说道,他甚至愿意扔掉最美丽的东西:一件同样适合娇弱的梅塞纳斯们的紫色衣服,以及其他一些衣服,高贵草木的天性染红了羊群自身,同时那具有隐藏力量的杰出泉水和贝提卡的空气也起到了辅助作用。
§12.43ille nec argentum dubitabat mittere, lances §12.44Parthenio factas, urnae cratera capacem §12.45et dignum sitiente Pholo vel coniuge Fusci; §12.46adde et bascaudas et mille escaria, multum §12.47caelati, biberat quo callidus emptor Olynthi.
他甚至毫不犹豫地扔掉银器:帕特尼乌斯制作的平盘,容量达一乌尔纳、配得上口渴的福罗斯或弗斯库斯之妻的混酒器;再加上竹筐和上千件食具,以及许多雕刻器皿,那曾是买下奥林索斯的狡猾买主用来饮酒的杯盏。
§12.48sed quis nunc alius qua mundi parte, quis audet §12.49argento praeferre caput rebusque salutem?
可是如今在世界的哪个角落,还有谁敢把性命看得比银子更重,把安全置于财产之上呢?
§12.52Iactatur rerum utilium pars maxima, sed nec §12.53damna levant, tunc adversis urguentibus illuc §12.54reccidit ut malum ferro summitteret; ac se §12.55explicat angustum: discriminis ultima, quando §12.56praesidia adferimus navem factura minorem,
绝大部分有用的财物都被扔了出去,但即便这些损失也未能减轻船只的负担;接着,在逆境逼迫下,事情落到了这一步:他不得不动用铁器砍断桅杆,从而在狭隘的困境中解脱出来:当我们采用那些会让船只变小的救助手段时,便已是危险的极限了。
§12.57i nunc et ventis animam committe dolato §12.58confisus ligno, digitis a morte remotus §12.59quattuor aut septem, si sit latissima, taedae; §12.60mox cum reticulis et pane et ventre lagonae, §12.61aspice sumendas in tempestate secures.
去吧,现在就把生命托付给风,寄信任于削好的木板,你离死亡只有四指之遥,如果松木板最厚的话,也只有七指;不久,除了带上网兜里的粮食、面包和扁长瓶的肚子,还要看好在风暴中需要动用的斧头。
§12.62Sed postquam iacuit planum mare, tempora postquam §12.63prospera vectoris fatumque valentius Euro §12.64et pelago, postquam Parcae meliora benigna §12.65pensa manu ducunt hilares et staminis albi
随着大海平静下来,旅客迎来了顺境,他的命运也变得比东风和大海更为强大,当喜悦的帕尔卡用仁慈的手抽出更好的白色纱线时……

词汇与语法注释

  1. 12.4Gorgone Maura — 意为“毛里亚(今摩洛哥一带)的戈耳工”。此处为夺格(工具或伴随),修饰与格现在分词 `pugnanti`(“给战斗者”),指代在盾牌上雕有美杜莎头像而战斗的女神密涅瓦。
  2. 12.13sanguis — 字面意为“血液、血统”。在此作为 `iret`(“本会前行”)的主语,借代具有高贵血统的牺牲兽(雄牛)本身,或指代能够昭示克里图姆努斯牧场肥沃的鲜血。
  3. 12.18abscondere — 动词 `abscondo`(“遮蔽”)直陈式完成主动第三人称复数 `absconderunt` 的诗歌缩写形式。虽然外形与现在不定式(abscondere)相同,但在句法上作为历史完成式使用。
  4. 12.33decidere — 动词 `decido`(“解决、让步、妥协”)的现在不定式。它依赖于主动词 `coepit`(“开始”),构成了“开始通过抛弃货物来与风暴达成妥协”的隐喻表达。
  5. 12.40quarum — 关系代名词的阴性属格复数形式,其先行词为省略的名词 `vestes`(由 `alias` 暗示)。构成关系从句:“高贵草木的天性染红了生产那些衣服的羊群自身”。
  6. 12.54reccidit ut — 动词 `reccidit`(即 `recido`,“最终至、落得”)直陈式完成式第三人称单数,后接引导名词性结果从句的 `ut`(伴随虚拟式 `summitteret`),表示“事态最终落到了不得不砍断桅杆的地步”。
  7. 12.59taedae — 松木(taeda,此处指松木船板)的单数属格形式。它限定了在条件从句 `si sit latissima`(“如果木板最厚的话”)中被评估厚度的对象主语。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §12.1-12.65. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:12.1-12.65

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。