Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §11.139-11.208

简朴的侍奉与诗歌朗诵的平静宴饮

第 38 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

诗人将富豪宴会上不道德的娱乐与自己朴素而高雅的招待进行对比,邀请朋友享受荷马与维吉尔的朗诵,并在远离城市喧嚣中获得平静的休息。

§11.139et Scythicae volucres et phoenicopterus ingens §11.140et Gaetulus oryx hebeti lautissima ferro §11.141caeditur et tota sonat ulmea cena Subura.
科尔基斯雉鸡、巨大的火烈鸟、以及盖图里亚的羚羊,都在用钝刀被切开,而那榆木制成的(模造)晚餐声响彻了整个苏布拉。
§11.142nec frustum capreae subducere nec latus Afrae §11.143novit avis noster, tirunculus ac rudis omni §11.144tempore et exiguae furtis inbutus ofellae.
我们的年轻侍者既不懂得如何偷走一块狍肉,也不懂得如何割下非洲鸟(珍珠鸡)的胸肉,因为他一直是个粗鲁的新兵,只学过偷窃一丁点碎肉的初级把戏。
§11.145plebeios calices et paucis assibus emptos §11.146porriget incultus puer atque a frigore tutus.
用几个阿斯买来的平民酒杯,将由一个衣着朴素但能御寒的少年递上。
§11.147non Phryx aut Lycius, non a mangone petitus §11.148quisquam erit et magno: cum posces, posce latine.
这里没有弗里吉亚人,也没有吕基亚人,更没有从奴隶贩子那里花大价钱买来的任何人:当你需要什么时,用拉丁语吩咐即可。
§11.149idem habitus cunctis, tonsi rectique capilli §11.150atque hodie tantum propter convivia pexi.
他们的装束都是一样的:头发剪得短短的、直直的,并且今天仅仅是为了这场宴会才梳理过。
§11.151pastoris duri hic est filius, ille bubulci; §11.152suspirat longo non visam tempore matrem, §11.153et casulam et notos tristis desiderat haedos, §11.154ingenui vultus puer ingenuique pudoris, §11.155quales esse decet quos ardens purpura vestit, §11.156nec pupillares defert in balnea raucus §11.157testiculos, nec vellendas iam praebuit alas, §11.158crassa nec opposito pavidus tegit inguina guto.
这个是粗鲁牧羊人的儿子,那个是牛倌的儿子;他为长久未见的母亲叹息,忧郁地思念着那座小茅屋和相熟的小山羊,这是一个容貌高贵、羞涩淳朴的少年,正如那些身着华丽紫衣的贵族子弟所应有的样子;他不会在浴室里用沙哑的声音炫耀男色,也没有为了迎合别人而拔掉腋毛,更不会惊恐地用眼前的油瓶去遮挡健硕的腹股沟。
§11.159hic tibi vina dabit diffusa in montibus illis §11.160a quibus ipse venit, quorum sub vertice lusit; §11.162Forsitan expectes ut Gaditana canoro §11.163incipiant prurire choro plausuque probatae §11.164ad terram tremulo descendant clune puellae; §11.165spectant hoc nuptae iuxta recubante marito, §11.166quod pudeat narrare aliquem praesentibus ipsis, §11.167inritamentum veneris languentis et acres §11.168divitis urticae; maior tamen ista voluptas §11.169alterius sexus: magis ille extenditur, et mox §11.170auribus atque oculis concepta urina movetur.
他将为你奉上灌装于那些山中的葡萄酒,那正是他自己走出来的、在山顶下玩耍过的山脉;也许你正期待着加的斯的姑娘们在悦耳的合唱中开始放浪地扭动,并在掌声的喝彩下,颤抖着臀部跌落到地上;妻子们在丈夫并排躺在身边时看着这一幕,这甚至是任何人在当事人面前都会觉得难以启齿的事,它是衰竭性欲的兴奋剂,是富人们敏锐的荨麻疹(强烈的刺激);然而这种快乐对于另一种性别(女性)来说更大:她更加放任自流,不久,通过耳目所吸收的欲望便开始骚动。
§11.171non capit has nugas humilis domus, audiat ille §11.172testarum crepitus cum verbis, nudum olido stans §11.173fornice mancipium quibus abstinet, ille fruatur §11.174vocibus obscaenis omnique libidinis arte, §11.175qui Lacedaemonium pytismate lubricat orbem; §11.176namque ibi fortunae veniam damus, alea turpis, §11.177turpe et adulterium mediocribus: haec eadem illi §11.178omnia cum faciunt, hilares nitidique vocantur,
简陋的房屋容不下这些无聊的玩意;让他去听那伴随着淫词秽语的陶板(响板)碎裂声,那甚至是在臭气熏天的妓院里裸体伫立的奴隶也会避开的言语;让那个人享受那些猥亵的辞令以及一切纵欲的技巧吧,就是那个用吐出的葡萄酒把拉刻代蒙(斯巴达)大理石圆地板弄得滑溜溜的人(富豪);因为在那里我们宽容其境遇;赌博是可耻的,通奸对于普通人也是可耻的:但当他们做出这一切同样的事情时,却被称为快乐而高雅的人。
§11.179nostra dabunt alios hodie convivia ludos, §11.180conditor Iliados cantabitur atque Maronis §11.181altisoni dubiam facientia carmina palmam,
我们今天的宴会将提供其他的娱乐:《伊利亚特》的作者(荷马)将被歌诵,还有那高亢的马罗(维吉尔)的诗篇,它们使胜利的桂冠难以分辨。
§11.182quid refert, tales versus qua voce legantur?
用什么样的声音来朗读这样的诗句又有什么关系呢?
§11.183Sed nunc dilatis averte negotia cutis §11.184et gratam requiem dona tibi, quando licebit §11.185per totum cessare diem.
但现在,请推迟你的忧虑,抛开公务,赐予你自己舒适的休息,因为你将被允许闲散一整天。
non faenoris ulla §11.186mentio nec, prima si luce egressa reverti §11.187nocte solet, tacito bilem tibi contrahat uxor §11.188umida suspectis referens multicia rugis §11.189vexatasque comas et vultum auremque calentem.
不要提起任何利息,如果你的妻子习惯于黎明出门、深夜方归,带回带着可疑皱褶的湿漉漉的轻薄衣服、散乱的头发、通红的脸和耳朵,也不要在沉默中憋着怒火。
§11.190protinus ante meum quidquid dolet exue limen, §11.191pone domum et servos et quidquid frangitur illis §11.192aut perit, ingratos ante omnia pone sodales.
立刻在我的门槛前脱下你所有的痛苦;放下家务、奴隶,以及任何被他们打破或失去的东西,最重要的是,放下那些忘恩负义的朋友。
§11.193Interea Megalesiacae spectacula mappae §11.194Idaeum sollemne colunt, similisque triumpho §11.195praeda caballorum praetor sedet, ac mihi pace §11.196inmensae nimiaeque licet si dicere plebis, §11.197totam hodie Romam circus capit, et fragor aurem §11.198percutit, eventum viridis quo colligo panni.
与此同时,梅加勒西亚节抛下白巾的比赛正在举行着伊达(居柏勒)的庄严祭典,法务官仿佛凯旋式一般坐在战马的战利品(赛马盛宴)中;并且,如果在不触怒这无边无际、人数众多的平民的前提下我可以这么说的话:今天,大竞技场容纳了整个罗马,一阵喧嚣击中我的耳朵,由此我推断出“绿党”的胜利。
§11.199nam si deficeret, maestam attonitamque videres §11.200hanc urbem veluti Cannarum in pulvere victis
因为如果它失败了,你会看到这座城市悲伤而惊愕,就像在坎尼的尘土中执政官们被击败时一样。
§11.201consulibus, spectent iuvenes, quos clamor et audax §11.202sponsio, quos cultae decet assedisse puellae: §11.203nostra bibat vernum contracta cuticula solem §11.204effugiatque togam, iam nunc in balnea salva
让年轻人们去观看吧,喧闹声和大胆的赌注,以及坐在打扮得体的姑娘身旁,正适合他们;让我们皱缩的皮肤沐浴春天的阳光,躲开宽袍(托加)。
§11.205fronte licet vadas, quamquam solida hora supersit
即使是现在,你也可以毫无愧色地前往浴室,尽管距离第六时(正午)还足足有一个小时。
§11.206ad sextam, facere hoc non possis quinque diebus §11.207continuis, quia sunt talis quoque taedia vitae §11.208magna: voluptates commendat rarior usus.
但这事你可不能连续做上五天,因为即便这样的生活也会带来巨大的厌倦:罕见的使用才使娱乐更显珍贵。

词汇与语法注释

  1. 11.141ulmea cena — “榆木晚餐”指特里费鲁斯(Trypherus)雕刻学校中所使用的肉类与猎物的木制模型。这表明该廉价练习用具的切割声响彻了苏布拉区。
  2. 11.170urina — 直译指生理排泄物(尿液),但在此处是以俗语方式表达因观看淫秽舞蹈而通过眼睛和耳朵感到的下腹部肉体兴奋或情欲刺激。
  3. 11.175Lacedaemonium orbem — “拉刻代蒙圆板”指由斯巴达附近的泰格特斯山脉开采的、当时极为昂贵的绿色大理石制成的圆形地板或装饰物。
  4. 11.204salva fronte — 直译为“在前额完好无损的情况下”。在罗马社会,正午前前往公众浴室被视为懒惰和可耻的行为,但在今天是节日,这意味着可以堂而皇之地去,“无需脸红(毫无愧色)”。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §11.139-11.208. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:11.139-11.208

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。