Humanitext Reader

尤维纳利斯 · 讽刺诗集 §10.295-10.366

美貌之险与健全身体中的健全心灵

第 35 段,共 50 段 · 拉丁语

内容简介

作者警告青年美貌所带来的毁灭性危机和通奸的悲惨结果,并以梅萨里娜强迫婚姻及青年的悲剧性抉择为例。随后他指出,真正的祈祷不应追求无常的世俗欲望,而应向神灵祈求“健全的身体里有健全的心灵”与美德。

§10.295accipere atque suum Rutilae dare.
[接受驼背]并将自己的[美貌]赠予鲁蒂拉。
filius autem §10.296corporis egregii miseros trepidosque parentes §10.297semper habet; rara est adeo concordia formae §10.298atque pudicitiae, sanctos licet horrida mores §10.299tradiderit domus ac veteres imitata Sabinos, §10.300praeterea castum ingenium vultumque modesto §10.301sanguine ferventem tribuat natura benigna §10.302larga manu (quid enim puero conferre potest plus §10.303custode et cum natura potentior omni?),
然而,一个拥有极美身体的儿子,总是让父母处于悲惨和焦虑之中;美貌与贞洁的和谐竟是如此罕见,即便是一个严厉的家庭传授了圣洁的品行,并效仿了古老的萨宾人,此外,仁慈的自然以慷慨之手赋予了他贞洁的心灵和因羞涩的鲜血而红潮的脸庞(因为,比任何保护者都更为强大的自然,还能赋予一个少年更多什么呢?
§10.304non licet esse viro; nam prodiga corruptoris §10.305improbitas ipsos audet temptare parentes:
),[他]也不被允许成为一个男子;因为诱惑者肆无忌惮的邪恶,甚至敢于引诱父母本身:贿赂的自信竟如此之大。
§10.306tanta in muneribus fiducia, nullus ephebum §10.307deformem saeva castravit in arce tyrannus, §10.308nec praetextatum rapuit Nero loripedem nec §10.309strumosum atque utero pariter gibboque tumentem.
残忍的暴君从未在险恶的城堡中阉割过一个丑陋的青年,尼禄也从未强抢过一个穿托加的跛足少年,也未抢过患有甲状腺肿、腹部和驼背同样隆起的人。
§10.310I nunc et iuvenis specie laetare tui, quem §10.311maiora expectant discrimina, fiet adulter
去吧,现在就为你的青年的美貌高兴吧,他面临着更大的危险。
§10.312publicus et poenas metuet quascumque maritis §10.313lex irae debet, nec erit felicior astro §10.314Martis, ut in laqueos numquam incidat, exigit autem
他将成为公开的奸夫,并惧怕法律由于丈夫们的愤怒而应该施加的任何惩罚,而在从不落入网罗这一点上,他也不会比马尔斯星更幸运。
§10.315interdum ille dolor plus quam lex ulla dolori §10.316concessit: necat hic ferro, secat ille cruentis §10.317verberibus, quosdam moechos et mugilis intrat,
然而,那些[丈夫的]痛苦有时所要求的,超过了任何法律允许给痛苦的限度:此人以剑杀之,彼人以血淋淋的鞭子抽打,甚至有些奸夫的[臀部]会被塞入鲻鱼。
§10.318sed tuus Endymion dilectae fiet adulter §10.319matronae, mox cum dederit Servilia nummos, §10.320fiet et illius quam non amat, exuet omnem §10.321corporis ornatum: quid enim ulla negaverit udis §10.322inguinibus, sive est haec Oppia sive Catulla?
但你的恩迪弥翁将成为心爱的贵妇的奸夫;不久,当塞维莉亚给出金钱时,他也会成为那个他不爱之女人的奸夫,他将脱去身体的一切装饰:因为对于湿润的腹股沟,无论是奥皮亚还是卡图拉,女人能拒绝什么呢?
§10.323deterior totos habet illic femina mores.
在那件事上,最坏的女人控制着她的整个灵魂。
§10.324sed casto quid forma nocet? quid profuit immo
“但美貌对贞洁者有何害处?
§10.325Hippolyto grave propositum, quid Bellorophonti?
”相反,希波吕托斯庄严的决心,或贝勒罗丰的决心,又有什么益处?
§10.326erubuit nempe haec ceu fastidita, repulsa, §10.327nec Stheneboea minus quam Cressa, excanduit, et se
诚然,此女因被拒绝和蔑视而红了脸,斯忒涅玻亚的愤怒也不亚于克里特女人,她们两人都激荡起来。
§10.328concussere ambae, mulier saevissima tunc est, §10.329cum stimulos odio pudor admovet.
女人最凶残的时刻,正是当羞耻给仇恨加上马刺的时候。
Elige quidnam §10.330suadendum esse putes cui nubere Caesaris uxor
选择吧,你认为应该对那个被凯撒之妻决定选为结婚对象的人提出什么建议?
§10.331destinat? optimus hic et formosissimus idem §10.332gentis patriciae rapitur miser extinguendus §10.333Messalinae oculis; dudum sedet illa parato §10.334flammeolo Tyriusque palam genialis in hortis §10.335sternitur et ritu decies centena dabuntur §10.336antiquo, veniet cum signatoribus auspex.
这位贵族中最好也最英俊的、可怜的男子,被拉去接受梅萨里娜双眼的毁灭;她早已坐着,准备好了婚礼面纱,婚礼床公开地在花园中铺开,十万塞斯特尔提乌斯将按照古老的仪式奉上,鸟占官将与签署人一同前来。
§10.337haec tu secreta et paucis commissa putabas?
你以为这些是秘密,且只委托给少数人吗?
§10.338non nisi legitime vult nubere, quid placeat dic:
她只想合法地结婚。
§10.339ni parere velis, pereundum erit ante lucernas; §10.340si scelus admittas, dabitur mora parvula, dum res §10.341nota urbi et populo contingat principis aurem,
说你赞同什么:如果你不想顺从,就必须在掌灯前死去;如果你接受这罪行,将会有短暂的延缓,直到这件全城和人民都知道的事传入皇帝的耳中。
§10.342dedecus ille domus sciet ultimus;
他将是最后一个知道家门耻辱的人。
interea tu §10.343obsequere imperio, si tanti vita dierum
在此期间,你且顺从她的命令,如果几天生命的价值在汝看来如此之大。
§10.344paucorum, quidquid levius meliusve putaris, §10.345praebenda est gladio pulchra haec et candida cervix.
无论你认为哪种更轻或更好,这美丽而洁白的颈项都必须献给刀剑。
§10.346Nil ergo optabunt homines? si consilium vis,
“那么人类就什么也不祈求了吗?
§10.347permittes ipsis expendere numinibus quid §10.348conveniat nobis rebusque sit utile nostris, §10.349nam pro iucundis aptissima quaeque dabunt di: §10.350carior est illis homo quam sibi.
”如果你想要建议,你应该允许神灵自己去衡量什么适合我们,并且对我们的事务有用,因为神灵会用最合适的来代替令人愉悦的事物:人类对神灵而言比对他自己更可爱。
nos animorum §10.351inpulsu et caeca magnaque cupidine ducti §10.352coniugium petimus partumque uxoris; at illis §10.353notum qui pueri qualisque futura sit uxor.
我们被心智的冲动以及盲目和巨大的欲望所引导,寻求婚姻和妻子的生育;但是对神灵而言,怎样的孩子和怎样的妻子将会出现是早已知晓的。
§10.354ut tamen et poscas aliquid voveasque sacellis §10.355exta et candiduli divina tomacula porci, §10.356orandum est ut sit mens sana in corpore sano; §10.357fortem posce animum mortis terrore carentem, §10.358qui spatium vitae extremum inter munera ponat §10.359naturae, qui ferre queat quoscumque labores, §10.360nesciat irasci, cupiat nihil et potiores §10.361Herculis aerumnas credat saevosque labores §10.362et venere et cenis et pluma Sardanapalli.
然而,为了让你能祈求些什么,并在神殿里许愿奉上内脏和白嫩小猪的神圣肠灌,应当祈祷“健全的身体里有健全的心灵”;祈求一颗没有死亡恐惧的勇敢的心,将生命的终点列为自然恩赐之下的心,能承受任何劳苦的心,不知愤怒为何物、无所欲求的心,并相信赫拉克勒斯的艰难和残酷的劳苦,远胜过萨尔达那帕卢斯的情欲、宴席和羽毛床。
§10.363monstro quod ipse tibi possis dare; semita certe §10.364tranquillae per virtutem patet unica vitae.
我向你指明了你自己可以给自己的东西;无疑,唯有通过美德,通往宁静生活的道路才会敞开。
§10.365nullum numen habes, si sit prudentia: nos te, §10.366nos facimus. Fortuna, deam caeloque locamus.
如果有明智,运神啊,你就没有任何神性:是我们,是我们把你塑造成女神,并置于天空中。

词汇与语法注释

  1. 10.295accipere — 延续前句中 `cuperet` 的不定式用法。在此形成省略对比结构:`gibbum`(驼背)被理解为 `accipere` 的宾语,而 `suum`(她自己的美貌)则是 `dare` 的宾语。
  2. 10.298licet — 作为引入让步的连词(“即使/即便”),支配虚拟语气完成时 `tradiderit`(第299行)和虚拟语气现在时 `tribuat`(第301行)。
  3. 10.304non licet esse viro — 非人称动词 `licet` 的隐含主语是表示少年的与格代词(如 `ei`),而 `viro` 作为不定式 `esse` 的表语与之保持与格一致,意为“[他]不被允许成为一个男子”。
  4. 10.313ut in laqueos numquam incidat — 跟在比较级 `felicior` 之后的 `ut` 结果或限定从句,意为“在决不落入网罗这一点上,他也不会比马尔斯更幸运”,典指军神马尔斯因通奸被网捕获的神话桥段。
  5. 10.354ut tamen et poscas — 此处的 `ut` 并不表示目的(“为了”),而是表示让步或假设性的限制(“然而,为了让你能祈求……”),支配虚拟语气现在时 `poscas` 和 `voveas`。与其相呼应的主句是第356行的 `orandum est`。
  6. 10.365nullum numen habes, si sit prudentia — 混交条件句,主句使用直陈现在时 `habes`,条件从句使用虚拟现在时 `sit`。传达了全诗结论性的核心观点:如果人类拥有理性与明智(prudentia),命运(Fortuna)便没有任何支配神力。

引用这一段

尤维纳利斯, 讽刺诗集 §10.295-10.366. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1276.phi001.humanitext-lat2:10.295-10.366

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。